چرا موشک‌های انصارالله از پدافند هوایی عربستان عبور می‌کنند؟
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از الجزیره، حملات مکرر انصارالله یمن به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، محدودیت‌های شبکه پدافند هوایی عربستان را آشکار کرده است؛ شبکه‌ای که با وجود برخورداری از سامانه‌های پیشرفته، با چالش تنوع تهدیدها، گستردگی جغرافیایی و کمبود موشک‌های رهگیر روبه‌روست.
به گزارش الجزیره، نیرو‌های انصارالله یمن با استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادها، اهدافی را در عمق خاک عربستان هدف قرار می‌دهند. فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض از زمان آغاز دور جدید عملیات این جنبش علیه عربستان در ماه سپتامبر، چندین بار هدف حمله قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش که در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده، حمله روز شنبه به این فرودگاه ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی برجای گذاشت و مرگبارترین حمله در عربستان طی بیش از یک دهه گذشته بود. سازمان هواپیمایی کشوری عربستان در پی این حمله، فعالیت فرودگاه را متوقف و تمامی پرواز‌ها را به مسیر‌های جایگزین هدایت کرد. آمریکا و انگلیس نیز هشدار‌های مسافرتی جدیدی برای اتباع خود صادر کردند.
انصارالله در طول همان هفته مسئولیت دو حمله دیگر به این فرودگاه را برعهده گرفت و روز یکشنبه نیز از مردم خواست از حضور در فرودگاه‌های عربستان خودداری کنند.
توسعه توان موشکی و پهپادی انصارالله
عربستان یکی از مجهزترین ارتش‌های جهان را در اختیار دارد و از سامانه‌های پیشرفته و چندلایه پدافند هوایی بهره می‌برد. جنگنده‌های این کشور طی هفته گذشته مواضع انصارالله را در مناطق مختلف یمن به‌شدت بمباران کرده‌اند تا پیشروی‌های اخیر این جنبش علیه نیرو‌های دولت یمنِ مورد حمایت ریاض را متوقف کنند.
با این حال، توان تسلیحاتی انصارالله از زمان تسلط بر صنعا در سپتامبر ۲۰۱۴، تحول قابل‌توجهی داشته است. موشک‌ها و پهپاد‌های این جنبش تا سرزمین‌های اشغالی رسیده‌اند و حملات آن نشان داده است که توان هدف قرار دادن مراکز مشخصی، از جمله فرودگاه‌ها و تأسیسات نفتی عربستان، را دارد.
نوع دقیق سلاح به‌کاررفته در حمله اخیر به فرودگاه ریاض مشخص نیست؛ اما انصارالله از زمان آغاز مداخله نظامی عربستان در یمن در سال ۲۰۱۵، صد‌ها موشک و پهپاد به سوی این کشور شلیک کرده است. این جنبش همچنین از زمان آغاز نسل‌کشی در غزه در اکتبر ۲۰۲۳، رژیم صهیونیستی و کشتی‌هایی را که مدعی ارتباط آنها با این رژیم بوده، هدف قرار داده است.
انصارالله در برخی عملیات‌ها، پهپادها و موشک‌هایی با سرعت‌های متفاوت را به‌صورت ترکیبی به کار گرفته تا عملکرد پدافند هوایی را مختل کند. همین الگو در نبرد‌های زمینی یمن نیز مشاهده شده است؛ به‌طوری‌که نیرو‌های این جنبش پیش از تصرف سواحل دریای سرخ در یک عملیات سریع در ماه گذشته، مواضع نیرو‌های دولت یمن را برای چند هفته هدف حملات قرار داده بودند.
از موشک «فلسطین ـ ۲» تا «طوفان»
در میان پیشرفته‌ترین تسلیحات انصارالله، موشک بالستیک میان‌برد «فلسطین ـ ۲» قرار دارد؛ موشکی دومرحله‌ای با سوخت جامد که برد آن حدود ۲ هزار کیلومتر برآورد می‌شود و گفته می‌شود از قابلیت‌های هایپرسونیک برخوردار است.
موشک «طوفان» نیز از دیگر تسلیحات این جنبش است که به نظر می‌رسد نمونه‌ای با نام جدید از موشک ایرانی «قدر» باشد. برد این موشک بین هزار و ۳۵۰ تا هزار و ۹۵۰ کیلومتر برآورد شده است.
به نوشته الجزیره، برد این موشک‌ها که برخی از آنها به کلاهک‌های خوشه‌ای مجهز هستند، به انصارالله امکان داده است از شبکه پدافند هوایی رژیم صهیونیستی در فاصله حدود ۲ هزار کیلومتری یمن عبور کند.
این جنبش همچنین مجموعه‌ای از موشک‌های کوتاه‌برد را در اختیار دارد. گزارش الجزیره از خانواده‌های «برکان» و «بدر» در این بخش نام می‌برد و می‌نویسد که این تسلیحات نیز دارای منشأ ایرانی دانسته می‌شوند و در حملات به خاک عربستان به کار رفته‌اند.
«نواف عبید»، پژوهشگر ارشد دپارتمان مطالعات جنگ کینگز کالج، در گفت‌و‌گو با الجزیره مدعی شد که زرادخانه موشکی انصارالله اساساً برگرفته از تسلیحات ایرانی است و از برخی فناوری‌های چینی نیز تأثیر پذیرفته است.
وی گفت: «شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد انصارالله نوآوری فناورانه بومی قابل‌توجهی داشته است. توان داخلی آنها عمدتاً به تولید برخی موشک‌ها و پهپاد‌های ساده‌تر محدود می‌شود.»
نیرو‌های دولت یمن نیز ماه گذشته مدعی شدند که انصارالله برای توسعه قابلیت جدیدی با عنوان «موشک‌های کروز پرسه‌زن»، از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کمک دریافت می‌کند.
چرا پدافند عربستان با مشکل مواجه شده است؟
مقام‌های سعودی می‌گویند نیرو‌های این کشور طی هفته گذشته چندین پرتابه، از جمله دو موشک بالستیک را که روز پنجشنبه به سوی پایتخت شلیک شده بود، رهگیری کرده‌اند. با این حال، پدافند عربستان نتوانست پرتابه‌ای را که روز شنبه به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اصابت کرد، متوقف کند.
نواف عبید معتقد است با توجه به وسعت عربستان و مرز مشترک این کشور با یمن، عبور موردی پرتابه‌ها از شبکه پدافندی دور از انتظار نیست.
وی گفت: «هر اندازه هم سامانه پدافند هوایی چندلایه داشته باشید، باز هم یک پرتابه عبور خواهد کرد.» این پژوهشگر افزود که در برابر هر حمله موفق، ده‌ها تلاش انصارالله خنثی می‌شود.
«ولفگانگ پوستای»، تحلیلگر سیاست امنیتی و امور دفاعی، نیز به الجزیره گفت که تمرکز اصلی شبکه دفاع ضدموشکی عربستان، مقابله با تهدید‌های ناشی از ایران بوده است. به ارزیابی او، با افزایش حملات انصارالله، احتمالاً سعودی‌ها در حال تغییر جهت بخشی از این سامانه‌ها به سوی یمن هستند.
قدرت انصارالله و تداوم حملات
در مقابل، انصارالله نیز با محدودیت‌های جدی روبه‌روست. این جنبش تحت تحریم تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل قرار دارد، با محاصره چندین‌ساله عربستان مواجه است و هم‌زمان در چند جبهه در داخل یمن می‌جنگد.
نواف عبید گفت: «از نظر نظامی، ائتلاف به رهبری عربستان دست بالا را دارد؛ اما انصارالله همچنان می‌تواند با حملات موردی به عربستان، در صدر اخبار قرار بگیرد.»
وی افزود که جایگاه عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خام جهان و یکی از اقتصاد‌های عضو گروه ۲۰، باعث می‌شود چنین حملاتی بازتاب گسترده‌ای پیدا کند.
اندازه دقیق زرادخانه موشکی انصارالله مشخص نیست. ازاین‌رو، توان این جنبش برای ادامه حملات به عربستان، هم‌زمان با مشارکت در نبرد زمینی سنگینی که در آن از موشک‌ها و پهپادها استفاده می‌شود، محل پرسش است.
عبید مدعی شد که عملیات هوایی عربستان در یمن عمدتاً بر انبار‌های موشکی، تأسیسات زیرزمینی و مراکز تولید پهپاد انصارالله متمرکز بوده و خسارات بسیار سنگینی به توان نظامی این جنبش وارد کرده است.
پوستای نیز ارزیابی کرد که احتمالاً تنها شمار محدودی موشک بالستیک کوتاه‌برد برای انصارالله باقی مانده است. به گفته او، در چنین شرایطی این جنبش قادر نخواهد بود حملات اشباعی، یعنی شلیک هم‌زمان تعداد زیادی موشک و پهپاد به اهدافی در عربستان، انجام دهد.
این تحلیلگر معتقد است انصارالله ممکن است به‌جای چنین عملیاتی، بر شلیک تک‌موشک‌ها به اهداف غیرنظامی با پوشش پدافندی کمتر متمرکز شود تا بیشترین اثر راهبردی را ایجاد کند؛ اثری که در حملات اخیر، به شکل اختلال در ترافیک هوایی غیرنظامی بروز کرده است.
انتهای پیام/