شناسایی بیش از ۷ هزار کنشگر رسانه‌ای در دانشگاه آزاد اسلامی/ آموزش ۲۴ مهارت تخصصی در ۳۱ استان کشور
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، گسترش شبکه‌های اجتماعی و افزایش نقش فضای مجازی در شکل‌دهی به افکار عمومی، ضرورت تربیت نیرو‌های متخصص و آشنا به ابزار‌های نوین ارتباطی را بیش از گذشته آشکار کرده است. در این میان، دانشگاه‌ها به دلیل برخورداری از ظرفیت علمی و انسانی گسترده، می‌توانند نقش مهمی در تربیت کنشگران آگاه و توانمند رسانه‌ای ایفا کنند.
دانشگاه آزاد اسلامی نیز با برخورداری از شبکه گسترده واحد‌های دانشگاهی در سراسر کشور، اجرای طرح ملی شناسایی، رشد و هدایت کنشگران فضای مجازی را با هدف بهره‌گیری از ظرفیت استادان، دانشجویان و کارکنان در عرصه فعالیت‌های رسانه‌ای در دستور کار قرار داده است.
در همین زمینه، علیرضا زارع‌شهرآبادی، مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی و دبیر شورای راهبری مرکزی طرح کنشگران فضای مجازی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا به تشریح اهداف، برنامه‌های آموزشی، ساختار اجرایی و شیوه ارزیابی فعالیت‌های کنشگران رسانه‌ای پرداخت.
شناسایی ظرفیت‌های رسانه‌ای دانشگاه آزاد اسلامی در ۳۱ استان
زارع‌شهرآبادی با اشاره به ضرورت شناسایی و ساماندهی ظرفیت‌های رسانه‌ای دانشگاهیان اظهار کرد: دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل گستردگی جغرافیایی و برخورداری از ظرفیت قابل توجه استادان، دانشجویان و کارکنان، مجموعه‌ای از توانمندی‌های علمی، فرهنگی و رسانه‌ای را در اختیار دارد که بهره‌گیری هدفمند از این ظرفیت‌ها نیازمند شناسایی، آموزش و شبکه‌سازی است.
وی افزود: طرح ملی شناسایی، رشد و هدایت کنشگران فضای مجازی با همین رویکرد طراحی شده است. هدف از اجرای این طرح صرفاً افزایش تعداد فعالان رسانه‌ای نیست، بلکه تلاش می‌شود افراد علاقه‌مند و مستعد در حوزه رسانه و فضای مجازی شناسایی شوند و متناسب با توانمندی، تجربه و زمینه فعالیت خود، در مسیر آموزشی و اجرایی مشخصی قرار گیرند.
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد: این طرح در ۳۱ استان کشور پیش‌بینی شده و یکی از اهداف اصلی آن، ایجاد ارتباط میان ظرفیت‌های پراکنده رسانه‌ای و ساماندهی فعالیت‌ها در قالب شبکه‌ای منسجم و هدفمند است.
ثبت‌نام بیش از ۷ هزار استاد، دانشجو و کارمند در طرح کنشگران
زارع‌شهرآبادی با تشریح نتایج مرحله نخست اجرای طرح بیان کرد: نخستین مرحله به ظرفیت‌شناسی اختصاص یافته است تا اطلاعات مشخصی از وضعیت فعالیت‌های رسانه‌ای در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی به دست آید.
وی افزود: بر اساس اطلاعات ثبت‌شده تا ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، حدود ۷ هزار و ۷۶۴ نفر از استادان، دانشجویان و کارکنان در فرایند شناسایی و ثبت‌نام مشارکت کرده‌اند.
دبیر شورای راهبری مرکزی طرح کنشگران فضای مجازی توضیح داد: افراد ثبت‌نام‌کننده بر اساس شاخص‌هایی همچون گروه صنفی، سطح مهارت، میزان تجربه فعالیت رسانه‌ای، نوع ارتباط با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری و بستر فعالیت در فضای مجازی دسته‌بندی شده‌اند.
وی با بیان اینکه شناخت توانمندی‌های افراد، مقدمه طراحی برنامه‌های آموزشی متناسب با نیاز آنان است، ادامه داد: طبیعی است که نیاز آموزشی فردی که در حوزه تولید محتوای تصویری فعالیت می‌کند با فردی که به تحلیل رسانه، نویسندگی یا مدیریت شبکه‌های اجتماعی علاقه‌مند است، تفاوت داشته باشد؛ بنابراین در طراحی این طرح، توجه به سطح مهارت و زمینه فعالیت افراد مورد تأکید قرار گرفته است.
راه‌اندازی سامانه آموزشی با ۲۴ محور تخصصی
زارع‌شهرآبادی با اشاره به راه‌اندازی سامانه آموزشی کنشگران رسانه‌ای دانشگاه آزاد اسلامی گفت: آموزش یکی از ارکان اصلی این طرح است و بر همین اساس، سامانه‌ای اختصاصی برای مدیریت دوره‌ها، ساماندهی فرایند یادگیری و نظارت بر فعالیت‌های آموزشی کنشگران راه‌اندازی شده است.
وی افزود: در این سامانه ۲۴ محور آموزشی در چهار حوزه اصلی راهبرد و تحلیل، تولید محتوا، پلتفرم‌های اجتماعی و ابزار‌ها و شبکه‌ها پیش‌بینی شده است.
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی درباره جزئیات این آموزش‌ها توضیح داد: در حوزه راهبرد و تحلیل، موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، سواد رسانه‌ای، عملیات روانی، رصد فضای مجازی و امنیت سایبری مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: حوزه تولید محتوا نیز شامل آموزش‌هایی همچون فیلم‌برداری، نویسندگی خلاق، فارسی تعاملی، مدیریت زمان و مدیریت مصرف داده است که با هدف ارتقای توانمندی کنشگران در تولید محتوای رسانه‌ای پیش‌بینی شده‌اند.
زارع‌شهرآبادی با اشاره به اهمیت شناخت بستر‌های انتشار محتوا بیان کرد: در حوزه پلتفرم‌های اجتماعی، آموزش فعالیت در شبکه‌هایی مانند تلگرام، اینستاگرام، یوتیوب، لینکدین، توییتر، تردز، تیک‌تاک و روبیکا در نظر گرفته شده است.
وی افزود: در حوزه ابزار‌ها و شبکه‌ها نیز آموزش کار با ابزار‌ها و بستر‌هایی مانند اکسل، پرس‌لاین، پینترست، اسنپ‌چت، فیسبوک و کلاب‌هاوس پیش‌بینی شده است.
هوش مصنوعی و سواد رسانه‌ای از محور‌های مهم توانمندسازی کنشگران
دبیر شورای راهبری مرکزی طرح کنشگران فضای مجازی با اشاره به اهمیت آموزش مهارت‌های تحلیلی در کنار مهارت‌های فنی اظهار کرد: فعالیت مؤثر در فضای مجازی تنها به تسلط بر ابزار‌های تولید و انتشار محتوا محدود نمی‌شود، بلکه یک کنشگر رسانه‌ای باید توانایی تحلیل پیام‌ها، شناخت مخاطب و ارزیابی اطلاعات را نیز داشته باشد.
وی افزود: امروزه فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی، امکانات گسترده‌ای در زمینه تولید، پردازش و انتشار محتوا فراهم کرده‌اند و آشنایی با این ابزار‌ها می‌تواند به ارتقای مهارت‌های فعالان رسانه‌ای کمک کند.
زارع‌شهرآبادی ادامه داد: از سوی دیگر، گسترش حجم اطلاعات و افزایش سرعت انتشار اخبار در شبکه‌های اجتماعی، ضرورت توجه به سواد رسانه‌ای، شناخت عملیات روانی و امنیت سایبری را دوچندان کرده است.
وی تأکید کرد: به همین دلیل در طراحی سرفصل‌های آموزشی تلاش شده است میان مهارت‌های فنی، توانایی تحلیل و شناخت محیط رسانه‌ای ارتباط برقرار شود تا کنشگران علاوه بر آشنایی با ابزار‌های ارتباطی، قدرت تحلیل و ارزیابی محتوای رسانه‌ای را نیز کسب کنند.
طراحی مسیر یادگیری اختصاصی برای فعالان فضای مجازی
زارع‌شهرآبادی با بیان اینکه آموزش کنشگران بر اساس سطح مهارت و نیاز‌های آنان طراحی شده است، گفت: یکی از ویژگی‌های این طرح، پیش‌بینی مسیر یادگیری اختصاصی برای افراد است؛ زیرا سطح تجربه و توانمندی کنشگران یکسان نیست و نمی‌توان برای همه آنان برنامه آموزشی مشابهی در نظر گرفت.
وی افزود: در ساختار طرح، نقش منتور یا راهنمای استانی پیش‌بینی شده است تا با بررسی وضعیت فعالیت افراد و شناسایی نیاز‌های مهارتی آنان، دوره‌های آموزشی متناسب را پیشنهاد یا به تیم‌های رسانه‌ای ارجاع دهد.
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد: این سازوکار با هدف ایجاد ارتباط میان آموزش و فعالیت عملی طراحی شده است تا کنشگران بتوانند مهارت‌های فراگرفته‌شده را در فعالیت‌های واقعی رسانه‌ای به کار بگیرند.
وی تصریح کرد: در این فرایند، آموزش یک مرحله مستقل و جدا از فعالیت نیست، بلکه متناسب با نیاز‌های کنشگران و نتایج ارزیابی عملکرد آنان ادامه پیدا می‌کند.
تشکیل شورا‌های راهبری و هسته‌های کنشگری در استانها
زارع‌شهرآبادی درباره ساختار اجرایی طرح ملی کنشگران فضای مجازی اظهار کرد: با توجه به گستردگی دانشگاه آزاد اسلامی در سراسر کشور، اجرای این طرح نیازمند ساختاری مشخص در سطح مرکزی و استانی است.
وی افزود: در سطح مرکزی، شورای راهبری مسئولیت سیاست‌گذاری کلان، پایش عملکرد استانها و تصویب و اعتباربخشی دوره‌های تخصصی و نظام منتورینگ کشوری را بر عهده دارد.
دبیر شورای راهبری مرکزی طرح ادامه داد: در سطح استانها نیز تشکیل شورا‌ها و هسته‌های کنشگری پیش‌بینی شده است تا ظرفیت‌های رسانه‌ای شناسایی‌شده در قالب مجموعه‌های سازمان‌یافته فعالیت کنند.
وی با اشاره به نقش مسئولان استانی در اجرای برنامه‌های آموزشی بیان کرد: مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در هر استان به‌عنوان مدیر استانی سامانه تعریف شده و امکان مدیریت و نظارت بر فرایند آموزش کنشگران استان را دارد.
زارع‌شهرآبادی افزود: همچنین مسئولان آموزشی و اجرایی استانها می‌توانند با دریافت دسترسی‌های لازم، دوره‌های آموزشی را تعریف و مدیریت کنند.
وی خاطرنشان کرد: این ساختار با هدف ایجاد هماهنگی میان سیاست‌گذاری مرکزی و اجرای استانی پیش‌بینی شده است تا ضمن حفظ انسجام برنامه‌ها، ظرفیت‌ها و شرایط متفاوت استانها نیز مورد توجه قرار گیرد.
برگزاری شش دوره مجازی و یک دوره حضوری برای راهبران رسانه‌ای
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به سطوح مختلف آموزش در این طرح گفت: برنامه‌های آموزشی در سه سطح راهبری، مهارتی و معرفتی ـ بصیرتی طراحی شده است.
وی افزود: سطح نخست به آموزش راهبری اختصاص دارد و مخاطبان آن اعضای شورا‌های راهبری و مسئولان آموزشی و اجرایی استانها هستند.
زارع‌شهرآبادی ادامه داد: در این بخش موضوعاتی مانند مدیریت کمپین، جریان‌سازی رسانه‌ای، مخاطب‌شناسی و تحلیل راهبردی فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به دوره‌های برگزارشده بیان کرد: تاکنون شش دوره مجازی در حوزه آموزش راهبری برگزار شده و یک دوره حضوری سه‌روزه نیز در هچیرود برای رؤسای شورا‌ها و مسئولان آموزشی و اجرایی استانها برگزار شده است.
دبیر شورای راهبری مرکزی طرح کنشگران فضای مجازی افزود: سطح دوم آموزش‌ها به مهارت‌های تخصصی کنشگران اختصاص دارد و همان ۲۴ محور آموزشی پیش‌بینی‌شده در سامانه را شامل می‌شود.
وی ادامه داد: سطح سوم نیز آموزش‌های معرفتی و بصیرتی است که برای عموم مخاطبان پیش‌بینی شده و بر تعمیق بینش انقلابی و ارتقای توانایی تحلیل مسائل روز تمرکز دارد.
ثبت فعالیت کنشگران و ارزیابی عملکرد از طریق سامانه
زارع‌شهرآبادی با اشاره به ضرورت ارتباط میان آموزش و فعالیت عملی کنشگران اظهار کرد: در طراحی این طرح تلاش شده است سازوکاری برای ثبت فعالیت‌ها، دریافت بازخورد و ارزیابی عملکرد پیش‌بینی شود.
وی افزود: بر همین اساس، استفاده از سامانه تحت وب برای مدیریت، ارزیابی و گزارش‌گیری و همچنین بات پیام‌رسان بله برای ثبت سریع فعالیت‌های کنشگران در نظر گرفته شده است.
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی درباره فرایند پیش‌بینی‌شده توضیح داد: کنشگران پس از ثبت‌نام و ساماندهی در قالب تیم‌های استانی می‌توانند فعالیت‌های خود را ثبت کنند و اطلاعات مربوط به فعالیت آنان برای منتور استانی ارسال می‌شود.
وی ادامه داد: منتور امکان بررسی و تأیید فعالیت، بازگرداندن آن برای اصلاح یا ارائه بازخورد را خواهد داشت. همچنین در صورتی که یک تیم در زمینه مشخصی نیازمند ارتقای مهارت باشد، دوره آموزشی متناسب به آن ارجاع داده می‌شود.
زارع‌شهرآبادی با بیان اینکه اطلاعات آموزشی و فعالیت‌های تیم‌ها در سامانه ثبت می‌شود، افزود: مدیران استانی و مرکزی می‌توانند گزارش‌های مربوط به میزان فعالیت، کیفیت عملکرد، روند پیشرفت و نیاز‌های آموزشی پرتکرار را مشاهده کنند.
وی تأکید کرد: هدف از طراحی این چرخه آن است که آموزش، فعالیت و ارزیابی عملکرد به‌صورت مستمر با یکدیگر ارتباط داشته باشند و زمینه ارتقای تدریجی مهارت‌های کنشگران فراهم شود.
اجرای طرح کنشگران رسانه‌ای در شش محور عملیاتی
دبیر شورای راهبری مرکزی طرح کنشگران فضای مجازی با تشریح نقشه راه این برنامه گفت: طرح ملی شناسایی، رشد و هدایت کنشگران فضای مجازی در شش محور ظرفیت‌شناسی، ایجاد قرارگاه کنشگر رسانه، ایجاد کمپین طرح‌های عملیاتی، شبکه‌سازی، جریان‌سازی و ارزیابی و نظارت مستمر تدوین شده است.
وی افزود: در مرحله ظرفیت‌شناسی، اطلاعات اولیه نیرو‌های علاقه‌مند و فعال در فضای مجازی جمع‌آوری و دسته‌بندی می‌شود و در مراحل بعدی، تشکیل ساختار‌های کنشگری، طراحی فعالیت‌های عملیاتی و ایجاد ارتباط میان نیرو‌های رسانه‌ای مورد توجه قرار می‌گیرد.
زارع‌شهرآبادی ادامه داد: شبکه‌سازی یکی از بخش‌های مهم این برنامه است و با هدف ایجاد ارتباط میان ظرفیت‌های رسانه‌ای استان‌های مختلف پیش‌بینی شده است.
وی خاطرنشان کرد: در کنار این اقدامات، ارزیابی و نظارت مستمر نیز اهمیت دارد؛ زیرا بررسی نتایج فعالیت‌ها و شناسایی نقاط قوت و ضعف می‌تواند به اصلاح و ارتقای برنامه‌های آموزشی و اجرایی کمک کند.
حرکت به سمت شبکه‌ای منسجم از کنشگران رسانه‌ای دانشگاه آزاد اسلامی
مدیرکل امور تبلیغی و دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی در پایان با اشاره به چشم‌انداز اجرای طرح ملی کنشگران فضای مجازی بیان کرد: هدف نهایی این برنامه، فراهم کردن بستری برای شناسایی، پرورش و هدایت ظرفیت‌های رسانه‌ای دانشگاه آزاد اسلامی است تا علاقه‌مندان بتوانند متناسب با استعداد و توانمندی خود آموزش ببینند و در قالب فعالیت‌های مشخص و سازمان‌یافته نقش‌آفرینی کنند.
وی افزود: راه‌اندازی سامانه آموزشی بخشی از یک فرایند گسترده‌تر است که از شناسایی نیرو‌های مستعد آغاز می‌شود، با آموزش و منتورینگ ادامه می‌یابد و در نهایت به فعالیت عملی و ارزیابی عملکرد کنشگران می‌رسد.
زارع‌شهرآبادی تأکید کرد: با اجرای منسجم این برنامه می‌توان زمینه بهره‌گیری بهتر از ظرفیت استادان، دانشجویان و کارکنان علاقه‌مند به فعالیت رسانه‌ای را در سراسر دانشگاه آزاد اسلامی فراهم کرد و از طریق آموزش تخصصی و شبکه‌سازی، توانمندی‌های رسانه‌ای دانشگاهیان را ارتقا داد.
انتهای پیام/