تولید داخلی کموتاتور الکتروموتورهای DC برای نخستین‌بار در کشور
کیوان مهدوی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان رسالت صنعت سورا، در گفتوگو با آناتک با اشاره به آغاز فعالیت این مجموعه از سال ۱۳۹۲ در زمینه تولید کموتاتور گفت: «این محصول یکی از قطعات اصلی الکتروموتورهای DC است و در صنایع مختلف ازجمله صنایع فولاد، سیمان، پتروشیمی و ریلی کاربرد دارد.»
تولید کموتاتور برای رفع خلأ بازار داخلی
مهدوی درباره شکل‌گیری ایده تولید این محصول اظهار کرد: «این قطعه از لحاظ تکنولوژی، سطح نسبتاً بالایی دارد و تا پیش از سال ۱۳۹۲ از کشورهایی مانند کانادا وارد می‌شد و تولید داخلی نداشت.»
وی خاطرنشان کرد: «برخی شرکت‌ها به‌صورت تکی و موردی، برای تعمیر الکتروموتورها یا ساخت الکتروموتورهای مورد نیاز خود، کموتاتور تولید می‌کردند، اما این تولید به دلیل قیمت بالا، توجیه اقتصادی برای عرضه نداشت.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان ادامه داد: «ما این محصول را به‌صورت اقتصادی تولید کردیم و از همان سال ۱۳۹۲ تاکنون، تنها تولیدکننده داخلی این محصول بوده‌ایم. بابت همین محصول نیز موفق به دریافت عنوان دانش‌بنیان شدیم.»
کموتاتور چگونه در الکتروموتور DC عمل می‌کند؟
مهدوی درباره ماهیت این قطعه توضیح داد: «ماهیت کموتاتور مسی است و بسته به نوع طراحی، تعدادی حدود ۱۲۰ تا ۳۰۰ تیغه مسی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. در میان این تیغه‌ها عایق الکتریکی وجود دارد و تیغه‌ها از نظر الکتریکی نسبت به یکدیگر عایق هستند.»
وی بیان کرد: «زمانی که این تیغه‌ها روی آرمیچر نصب می‌شوند، در داخل الکتروموتور قرار می‌گیرند و زغال با آنها تماس دارد و جریان الکتریکی از طریق زغال به آرمیچر منتقل می‌شود.»
مهدوی ادامه داد: «کموتاتورها در واقع نوعی سوئیچ هستند که باید جهت جریان را در موتورهای DC تغییر دهند. در موتورهای AC، برخلاف موتورهای DC، با فرکانس و ایجاد میدان مغناطیسی، چرخش آرمیچر ایجاد می‌شود، اما در موتورهای DC جریان مستقیم است و تغییر جهت جریان از طریق کموتاتور انجام می‌شود.»
وی درباره مواد اولیه این محصول گفت: «ماهیت این محصول از یک نوع خاص آلیاژ مس و نقره تشکیل شده است. پیش از این، این آلیاژ در ایران تولید نمی‌شد؛ چراکه فناوری تولید آن وجود نداشت و مصرف آن نیز محدود بود.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان افزود: «خوشبختانه اکنون مواد خام مورد نیاز این محصول را می‌توان از بازار داخلی تهیه کرد و ما در این مجموعه آن را فرآوری و به قطعه تبدیل می‌کنیم.»
ماشین‌کاری دقیق؛ بخش مهم تولید کموتاتور
مهدوی درباره فرآیند ساخت این قطعه عنوان کرد: «کموتاتور از لحاظ زوایا و ماشین‌کاری، نیازمند فرآیندهای حساس و بسیار دقیقی است؛ چراکه زمانی که این قطعه در دور بالا قرار می‌گیرد، آرمیچر باید کاملاً صلب باشد تا تیغه‌ها نسبت به یکدیگر هیچ حرکتی نداشته باشند.»
وی افزود: «یکی از مسائل فناورانه در تولید کموتاتور نیز همین موضوع است و دقت در فرآیند ساخت و ماشین‌کاری این قطعه اهمیت بالایی دارد.»
کاربرد گسترده در صنایع ریلی
مهدوی درباره کاربرد این محصول گفت: «اکثر صنایع از موتورهای DC استفاده می‌کنند و بیشترین کاربرد کموتاتور در حال حاضر در صنایع ریلی است؛ چراکه صنایع ریلی تعداد زیادی الکتروموتور دارند.»
وی ادامه داد: «لوکوموتیوها عمدتاً دارای موتورهای کشنده یا ترکشن موتور هستند و بسیاری از این ترکشن موتورها نیز DC هستند؛ بنابراین کموتاتور در صنعت ریلی کاربرد قابل توجهی دارد.»
کاهش وابستگی به واردات
مهدوی درباره تأثیر تولید داخلی بر تأمین این قطعه اظهار کرد: «طبیعتاً با تولید این محصول در داخل کشور، مسائل مربوط به واردات آن از خارج از کشور تا حد زیادی کاهش پیدا کرد و بسیاری از مشکلات مرتبط با واردات برطرف شد.»
وی افزود: «در ابتدای کار، برخی صنایع به این محصول اعتماد نکردند و همچنان از خارج وارد می‌کردند، اما با توجه به اینکه محصول تولیدی ما در میان برندهای مختلف از نظر کیفیت جزو محصولات باکیفیت است، توانستیم در مدت کوتاهی اعتماد مشتریان را جلب کنیم.»
افزایش ارزش اقتصادی محصول
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان درباره قیمت کموتاتور در زمان آغاز تولید و وضعیت فعلی آن گفت: «در سال ۱۳۹۲، زمانی که ما تولید کموتاتور را آغاز کردیم، قیمت هر قطعه حدود ۱۱ میلیون تومان بود، در حالی که در بازار داخلی حدود ۲۵ میلیون تومان خرید و فروش می‌شد.»
مهدوی خاطرنشان کرد: «اکنون قیمت این محصول به بیش از یک میلیارد تومان رسیده است و تولید آن در داخل کشور، ارزآوری و صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی برای بازار ایران به همراه دارد.»
افزایش درصد نقره برای ارتقای کیفیت
مهدوی درباره تفاوت محصول تولیدی با نمونه‌های خارجی بیان کرد: «تفاوت آنچنانی میان محصول ما و نمونه‌های مشابه خارجی وجود ندارد و به همین دلیل توانستیم در مدت کوتاهی اعتماد بازار را به دست آوریم.»
وی خاطرنشان کرد: «در برخی موارد حتی از نظر کیفی نیز محصول تولیدی ما کیفیت بالاتری دارد؛ به‌ویژه در درصد آلیاژ نقره. محصولاتی که از خارج وارد می‌شدند، درصد نقره کمتری در مس داشتند، اما ما درصد نقره را افزایش دادیم و از این طریق کیفیت محصول را ارتقا دادیم.»
انتهای پیام/