بدون واسطه‌های تخصصی، نیازهای صنعت به دانشگاه نمی‌رسد
سیدمسعود قریشی، معاون پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر در گفت‌و‌گو با آناتک درباره چالش تاریخی ارتباط میان دانشگاه و صنعت اظهار کرد: این موضوع سابقه‌ای طولانی دارد و تقریباً از قرن نوزدهم این چالش وجود داشته است. دانشگاه‌ها علاقه‌مند بودند در مرز‌های دانش، تولید مقاله و اجرای پروژه‌های فناوری پیشرفته فعالیت کنند، در حالی که صنعت به دنبال حل مسائل واقعی و موضوعاتی بود که برای آن ارزش‌آفرین باشد؛ ازاین‌رو شکل‌گیری این ارتباط همواره با دشواری‌هایی همراه بوده است.
وی افزود: در طول تاریخ، برای تقویت این ارتباط، واسطه‌های اولیه‌ای مانند دفاتر ارتباط صنعت و دانشگاه، معاونت علمی ریاست جمهوری، معاونت فناوری وزارت علوم و دفاتر انتقال فناوری شکل گرفتند. این مجموعه‌ها وظیفه داشتند ارتباط میان دانشگاه و صنعت را برقرار و این تعامل را تسهیل کنند.
قریشی ادامه داد: با این حال، این واسطه‌ها به دلایلی نتوانستند ارتباط دانشگاه و صنعت را به شکل مطلوب ایجاد کنند؛ چراکه ساختار و رویکرد آنها عمدتاً دولتی بود.
بروکر‌های تخصصی؛ حلقه مفقوده ارتباط دانشگاه و صنعت
معاون پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به تجربه کشور‌های مختلف در این زمینه گفت: پس از مدتی این دیدگاه شکل گرفت که در کنار واسطه‌های اولیه، باید واسطه‌های ثانویه نیز ایجاد شوند؛ مجموعه‌هایی مانند شتاب‌دهنده‌ها، انجمن‌های صنفی، مجموعه‌های ایجادکننده اجتماعات تخصصی و سازمان‌های مردم‌نهاد که می‌توانند نقش واسطه‌های ثانویه را ایفا و ارتباط دانشگاه و صنعت را تسهیل کنند.
وی با تأکید بر اهمیت شناخت همزمان دانشگاه و صنعت توسط این واسطه‌ها توضیح داد: برای مثال، یک فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی امیرکبیر که اکنون در بخش خصوصی شرکت موفقی راه‌اندازی کرده است، از یک سو دانش علمی و فنی دارد و از سوی دیگر با نیازهای صنعت آشناست. چنین فردی می‌تواند نیاز صنعت را به‌موقع تشخیص دهد و به‌عنوان یک کارگزار یا بروکر تخصصی، میان صنعت و دانشگاه ارتباط برقرار کند.
قریشی درباره نقش سرمایه‌گذاران خطرپذیر در این فرآیند گفت: سرمایه‌گذاران به دنبال سرمایه‌گذاری هستند تا در نهایت منفعت ایجاد شود، اما سرمایه‌گذاری خطرپذیر در دنیا با آنچه اکنون در ایران وجود دارد، تفاوت‌هایی دارد.
وی افزود: سرمایه‌گذاران خطرپذیر در دنیا الزاماً به دنبال مجموعه‌هایی نیستند که بازگشت سرمایه آنها از ابتدا تضمین شده باشد؛ اما در ایران به دلیل محدودیت منابع، بسیاری از سرمایه‌گذاران به سمت شرکت‌های نوپایی می‌روند که احتمال رسیدن آنها به سود بیشتر باشد تا بتوانند بازگشت سرمایه و منفعت مورد انتظار خود را تأمین کنند.
معاون پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: البته در ایران نیز چند مجموعه در حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر فعالیت‌های قوی دارند، اما عمده سرمایه‌گذاران خطرپذیر اکنون به دنبال حوزه‌هایی هستند که بازگشت سرمایه آنها تضمین‌شده‌تر باشد.
اقتصاد تورمی؛ چالش شرکت‌های نوپا برای جذب سرمایه
قریشی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور گفت: با توجه به شرایط اقتصادی و تورم موجود در ایران، انتظار اینکه شرکت‌های نوپا بتوانند به‌راحتی با چنین شرایطی رقابت کنند، انتظار دشواری است.
وی درباره اینکه آیا مشکل اصلی ارتباط دانشگاه و صنعت، نبود ارتباط یا نبود سازوکار اقتصادی مناسب است، اظهار کرد: ارتباط به نظر من وجود دارد و سازوکار آن نیز وجود دارد؛ آن چیزی که به نظر من معضل است، بروکر‌ها هستند.
قریشی تأکید کرد: ما باید در هر دو طرف، یعنی هم در سمت صنعت و هم در سمت دانشگاه، بروکر‌هایی داشته باشیم که بتوانند این دو بخش را به یکدیگر متصل کنند. اکنون بروکر‌های تخصصی که بتوانند در حوزه‌های مختلف این ارتباط را میان دانشگاه و صنعت برقرار کنند، نداریم.
تبدیل نیاز فوری به محصول فناورانه در پارک امیرکبیر
معاون پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ادامه به یکی از نمونه‌های فعالیت شرکت‌های مستقر در این پارک اشاره کرد و گفت: در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، یکی از شرکت‌های مستقر در پارک با یک نیاز فوری در حوزه درمان مجروحان مواجه شد.
وی افزود: بر اساس نیازهای اعلام‌شده از سوی وزارت بهداشت، این شرکت باید محصولی برای کمک به انعقاد خون تولید می‌کرد؛ چراکه بخشی از مجروحان به دلیل خونریزی شدید و از دست دادن خون جان خود را از دست می‌دادند.
قریشی ادامه داد: این شرکت با فعالیت ۲۴ ساعته در پارک علم و فناوری امیرکبیر، یک زخم‌پوش برای کمک به انعقاد خون تولید کرد که با هدف کنترل خونریزی و جلوگیری از تشدید وضعیت بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد.
فعالیت ۲۵۰ واحد فناور و دانش‌بنیان در پارک امیرکبیر
وی درباره ظرفیت شرکت‌های مستقر در پارک علم و فناوری امیرکبیر گفت: این پارک حدود ۲۵۰ واحد فناور و دانش‌بنیان دارد که در حوزه‌های مختلف فعالیت می‌کنند.
قریشی افزود: عمده این واحد‌ها با صنایع در ارتباط هستند؛ چراکه این شرکت‌ها کسب‌وکار هستند و به دنبال دستیابی به سود و توسعه فعالیت خود هستند؛ بنابراین اساساً باید با کسب‌وکار و صنعت کار کنند و ارتباط با صنعت، بخشی از ماهیت فعالیت آنها محسوب می‌شود.
معاون پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر در پایان خاطرنشان کرد: برای تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت، علاوه بر ساختار‌های رسمی و دولتی، به بروکر‌ها و واسطه‌های تخصصی نیاز داریم؛ افرادی و مجموعه‌هایی که بتوانند نیاز واقعی صنعت را شناسایی و آن را به ظرفیت علمی و فناورانه دانشگاه متصل کنند.
انتهای پیام/