گرافیک اکسترنال قدرت لپ‌تاپ را بالا می‌برد، اما بخشی از توان کارت هدر می‌رود

به گزارش خبرگزاری آنا؛ گرافیک اکسترنال در ساده‌ترین حالت یک کارت گرافیک دسکتاپ است که داخل محفظه‌ای جداگانه قرار می‌گیرد و از طریق تاندربولت یا USB۴ به لپ‌تاپ یا کنسول دستی متصل می‌شود. پردازش گرافیکی در این حالت به کارت قدرتمندتر خارجی سپرده می‌شود و حتی لپ‌تاپ‌های باریک یا دستگاه‌هایی با گرافیک داخلی ضعیف‌تر می‌توانند بازی‌های سنگین‌تری اجرا کنند. این ایده در سال‌های اخیر دوباره جدی‌تر شده و شرکت‌هایی مانند ریزر محصولات تازه‌ای با تاندربولت ۵ عرضه کرده‌اند، در حالی که فریم‌ورک نیز برای لپ‌تاپ ۱۶ خود کیت گرافیک اکسترنال مبتنی بر اتصال مستقیم‌تر PCIe توسعه داده است.

بخشی از توان کارت گرافیک پشت کابل جا می‌ماند

مهم‌ترین محدودیت eGPU پهنای باند ارتباط میان کارت گرافیک و لپ‌تاپ است. تاندربولت ۴ در مجموع تا ۴۰ گیگابیت‌برثانیه پهنای باند دارد و حدود ۳۲ گیگابیت‌برثانیه آن می‌تواند به داده‌های PCIe اختصاص پیدا کند، در حالی که یک کارت گرافیک دسکتاپ روی اسلات PCIe ۴.۰ x۱۶ به پهنای باند بسیار بیشتری دسترسی دارد. این اختلاف به آن معنا نیست که عملکرد کارت به همان نسبت سقوط می‌کند، زیرا بافت‌ها و داده‌های گرافیکی پس از انتقال در حافظه گرافیکی باقی می‌مانند، اما هنگام جابه‌جایی داده‌های تازه یا بازگرداندن فریم‌های پردازش‌شده به نمایشگر، محدودیت اتصال خود را بیشتر نشان می‌دهد.

آزمایش‌های مختلف در سال‌های گذشته افت عملکردی از کمتر از ۱۰ درصد تا بیش از ۳۰ درصد را در مقایسه با نصب همان کارت داخل رایانه دسکتاپ ثبت کرده‌اند. این افت هنگام استفاده از نمایشگر خارجی معمولاً کمتر است، زیرا تصویر نهایی مستقیماً از کارت گرافیک به مانیتور ارسال می‌شود، اما اگر بازی روی نمایشگر خود لپ‌تاپ اجرا شود، فریم‌های آماده باید دوباره از همان کابل به دستگاه برگردند و فشار بیشتری روی پهنای باند ایجاد می‌شود. آزمایش RTX ۴۰۷۰ Ti نیز در بسیاری از بازی‌های با وضوح ۱۴۴۰p افتی حدود ۲۵ درصدی را در اتصال تاندربولت نسبت به OCuLink ثبت کرده و علاوه بر میانگین فریم پایین‌تر، نوسان و مکث‌های بیشتری نیز دیده شده است.

کارت گرافیک قوی‌تر همیشه انتخاب بهتری نیست

محدودیت پهنای باند باعث می‌شود استفاده از قدرتمندترین کارت‌های بازار داخل یک محفظه eGPU الزاماً منطقی نباشد. آزمایش‌ها حاکی از آن است که فاصله عملکرد RTX ۴۰۹۰ با RTX ۴۰۷۰ Ti هنگام اتصال خارجی کمتر از زمانی می‌شود که هر دو کارت مستقیماً داخل رایانه دسکتاپ نصب شده‌اند، زیرا هرچه توان پردازشی کارت بیشتر باشد، محدودیت مسیر ارتباطی نیز بیشتر جلوی استفاده کامل از آن را می‌گیرد. به همین دلیل کارت‌های میان‌رده معمولاً انتخاب متعادل‌تری برای گرافیک اکسترنال هستند و هزینه کمتری نیز به کاربر تحمیل می‌کنند.

تاندربولت ۵ شرایط را بهتر کرده و پهنای باند کلی اتصال را به ۸۰ گیگابیت‌برثانیه رسانده است. برای نمونه محفظه Core X V۲ ریزر کارت گرافیک را از طریق چهار مسیر PCIe ۴.۰ متصل می‌کند که پهنای باند اسمی حدود ۶۴ گیگابیت‌برثانیه فراهم می‌کند، اما حتی این اتصال نیز در مقایسه با ۱۶ مسیر کامل یک رایانه دسکتاپ محدودتر است. علاوه بر آن لپ‌تاپ‌های مجهز به تاندربولت ۵ هنوز بیشتر در میان مدل‌های گران‌قیمت گیمینگ و ورک‌استیشن دیده می‌شوند و اتصال همین محفظه به دستگاه تاندربولت ۴ دوباره سقف پهنای باند را به ۴۰ گیگابیت‌برثانیه کاهش می‌دهد.

هزینه محفظه می‌تواند مزیت اقتصادی را از بین ببرد

خود محفظه eGPU نیز ارزان نیست. Core X V۲ ریزر حدود ۳۵۰ دلار قیمت دارد و تنها محفظه کارت گرافیک را شامل می‌شود، بنابراین کاربر باید پاور ATX را جداگانه تهیه کند. درگاه‌های اضافی مانند USB و شبکه نیز در این مدل وجود ندارند و ریزر داک تاندربولت ۵ خود را جداگانه با قیمتی که از حدود ۳۹۰ دلار آغاز می‌شود عرضه می‌کند. اضافه شدن قیمت خود کارت گرافیک به این مجموعه می‌تواند هزینه نهایی را به حدی برساند که خرید یک رایانه گیمینگ اقتصادی با اتصال مستقیم PCIe منطقی‌تر باشد.

OCuLink پهنای باند بیشتری می‌دهد، اما راحتی کمتری دارد

اتصال OCuLink یکی از راه‌های دور زدن محدودیت تاندربولت است و مسیر PCIe را مستقیم‌تر از طریق کابل در اختیار کارت گرافیک قرار می‌دهد. فریم‌ورک برای لپ‌تاپ ۱۶ خود کیتی ساخته که هشت مسیر PCIe و پهنای باندی تا ۱۲۸ گیگابیت‌برثانیه ارائه می‌کند و در نتیجه بخش بیشتری از توان کارت گرافیک در اختیار دستگاه قرار می‌گیرد. این روش با این حال به اندازه تاندربولت ساده نیست، برق لپ‌تاپ را تأمین نمی‌کند و تجربه تک‌کابلی اتصال نمایشگر، شارژ و تجهیزات جانبی را نیز در اختیار کاربر قرار نمی‌دهد.

مک‌های جدید برای بازی از eGPU پشتیبانی نمی‌کنند

اپل پس از کنار گذاشتن پردازنده‌های اینتل و مهاجرت به تراشه‌های اختصاصی خود در سال ۲۰۲۰، پشتیبانی رسمی از گرافیک اکسترنال را در مک‌های جدید حذف کرد و نسخه‌های بعدی macOS نیز این قابلیت را برای شتاب‌دهی گرافیکی بازنگرداندند. ابزار TinyGPU امکان استفاده از برخی کارت‌های جدید AMD و انویدیا را از طریق تاندربولت یا USB۴ فراهم کرده، اما این راهکار برای پردازش‌های هوش مصنوعی طراحی شده و خروجی تصویر ندارد، بنابراین برای اجرای بازی با کارت گرافیک خارجی کاربردی نیست.

گرافیک اکسترنال همچنان برای کسی که لپ‌تاپ مناسبی دارد و فقط هنگام قرار گرفتن پشت میز به قدرت گرافیکی بیشتری نیاز پیدا می‌کند، راهکاری قابل استفاده است. با این حال هزینه تجهیزات، افت عملکرد نسبت به رایانه دسکتاپ و محدودیت سازگاری باعث می‌شود پیش از خرید، قیمت یک سیستم گیمینگ اقتصادی نیز در کنار آن مقایسه شود.