خلیج فارس تا ۸۰ سال آینده در قله تأمین انرژی جهان باقی میماند/ چرا آمریکا برای تنگه هرمز حاضر به هر اقدامی است؟
به گزارش خبرگزاری آنا، نشست تخصصی ضیافت اندیشه با حضور دکتر محمدرضا دهقانی اشکذری رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد، حجتالاسلام اسماعیل امامی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد و جمعی از استادان و اعضای هیئت علمی استان در سالن سردار سلیمانی برگزار شد.
دکتر محمدصادق کوشکی استاد دانشگاه تهران در این نشست با اشاره به نقش حیاتی آبراههای جهان، تنگه هرمز را با فاصله زیاد، مهمترین گذرگاه انرژی جهان معرفی کرد.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتبخش صنایع جهان
استاد دانشگاه تهران در تشریح اهمیت این آبراه راهبردی بیان کرد: تنگه هرمز بهتنهایی یکچهارم منابع هیدروکربنی دنیا را تأمین میکند و برخلاف تصور عمومی که نفت را صرفاً منبع گرما میدانند، امروز انرژی در جهان صنعتی نقشی چندگانه ایفا میکند؛ نفت و گاز به بخش جداییناپذیر کالاها، فرآوردههای پتروشیمی، مواد اولیه دارویی و حتی صنایع پیشرفته تبدیل شدهاند.
کوشکی مطرح کرد: بهعنوان مثال تبدیل یک بشکه نفت ۸۰ دلاری به محصولاتی با ارزش افزوده دهها هزار دلاری در صنایع اروپایی، مؤید این حقیقت است که نفت خلیجفارس، منشأ مستقیم تولید، رفاه و اشتغال در غرب و شرق جهان است.
وی افزود: وابستگی ژاپن، کره جنوبی، چین و هند با درصدهای بسیار بالا و همچنین اتکای اتحادیه اروپا و آمریکا به منابع این منطقه، خلیجفارس را به قطب حیاتی جهان تبدیل کرده و این وابستگی تا حدی است که قدرتهای بزرگ، فارغ از جهتگیریهای سیاسی، برای حفظ امنیت این رگ حیاتی حاضر به هرگونه اقدامی هستند؛ موضوعی که از دوران ریچارد نیکسون و جیمی کارتر بهعنوان یک سیاست راهبردی ثابت در آمریکا دنبال شده است.
مزیتهای رقابتی خلیجفارس در برابر سایر مناطق نفتی
این تحلیلگر مسائل سیاسی با مقایسه وضعیت خلیجفارس با دیگر مناطق نفتی جهان نظیر نفت برنت و روسیه، برتری خلیجفارس را اینگونه تبیین کرد: نفت روسیه به دلایل اقلیمی و هزینههای گزاف استخراج و حملونقل، فاقد کارایی اقتصادی مشابه خلیجفارس است. در واقع، نفت و گاز خلیجفارس بهدلیل سهولت در عرضه دریایی، برخلاف لولهکشیهای پرهزینه و پرریسک در خشکی، دسترسی آسان خریداران عمده و بهرهوری اقتصادی، حتی تا ۸۰ سال آینده که تقاضای جهانی رو به تحول است، همچنان در قله تأمین انرژی جهان باقی خواهد ماند.
خلیجفارس؛ کانون رقابتهای آتی و نقش ایران
کوشکی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییر آرایش سیاسی در منطقه پرداخت و متذکر شد: آمریکا با درک اهمیت حیاتی این منطقه، دهههاست که با ایجاد پایگاههای نظامی در بحرین، امارات، قطر، کویت، عمان، عربستان به دنبال حفظ جایگاه ابرقدرتی خود است، اما امروز با ظهور رقبای قدرتمندی همچون چین و هند، شاهد شکلگیری نظم جدیدی هستیم. چین برای تأمین امنیت انرژی خود و تضمین رشد اقتصادیاش، به دنبال نقشآفرینی جدیتر در خلیجفارس بوده و حتی سیاستهای نظامی خود را با هدف حضور پایدار در این منطقه تنظیم کرده است.
استاد دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه ایران در مرکز این تحولات قرار دارد، خاطرنشان کرد: ما با یک مسیر دامنهدار از جنگ قدرت مواجه هستیم و امروز بسیاری از پایگاههای سنتی آمریکا در منطقه بهواسطه راهبردهای دفاعی ایران دچار فرسایش شدهاند و شاهد ایجاد نوعی خلأ قدرت هستیم.
لزوم هوشمندی در راهبرد بومی
کوشکی تصریح کرد: ایران بهعنوان یک کنشگر بومی و صاحبخانه، باید برای حفظ منافع ملی خود در این رقابت جهانی، از حداکثر توانمندیهای داخلی استفاده کند. آینده خلیجفارس، آینده رقابت قدرتهای بزرگ است و ما ناگزیریم برای صیانت از حریم دریایی و تأمین منافع اقتصادیمان، چنان قدرتمند ظاهر شویم که هیچ قدرتی نتواند در این آبراه راهبردی، یکهتازی کند.
وی تشریح کرد: مدیریت این دوران گذار و گذشتن از این جنگ قدرت، نیازمند هوشمندی استراتژیک و انسجام داخلی است.
به گزارش آنا، در پایان این نشست، پرسشهایی از سوی استادان دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد مطرح شد که دکتر کوشکی به تبیین دقیقتر ابعاد ژئوپلیتیک و اقتصادی آنها پرداخت.
انتهای پیام/