آشکارسازی لحظهای آلودگی نفتی آب با فناوری فوتونیک ایرانی
آذردخت مظاهری، مدیرعامل شرکت دانشبنیان مهندسی و ساخت پترو فرزان آپادانا، در گفتوگو با آناتک اظهار کرد: «پایه کار شرکت تحقیق و توسعه است و بر اساس مهندسی معکوس یا مونتاژ، فعالیت نمیکنیم. از ایده، تحقیقات اولیه و مراحلی که معمولأ در دانشگاه طی میشود تا ساخت نمونه صنعتی، تمام مراحل نرمافزاری و سختافزاری در خود شرکت انجام میشود.»
وی افزود: «تمرکز ما اکنون بیشتر بر ساخت آنالایزرهای فوتونیکی است و آخرین محصول توسعهیافته، آنالایزر روغن در آب است که مواد هیدروکربنی موجود در آب را تشخیص میدهد.»
تشخیص لحظهای آلایندههای هیدروکربنی
مظاهری درباره کارکرد این محصول گفت: «ما انواع هیدروکربنها را اندازهگیری میکنیم. این موضوع در کاربردهایی مانند تصفیهخانهها اهمیت دارد؛ زیرا باید مشخص شود آب تصفیهشده همچنان حاوی هیدروکربن است یا خیر و در صورت وجود آلاینده، حتی در مقادیر کم، جریان آب برای تصفیه مجدد بازگردانده شود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان ادامه داد: «در کشتیها نیز آب برای ایجاد توازن در مخازن نگهداری میشود و هنگام تخلیه ممکن است مواد هیدروکربنی سبک و سنگین وارد محیط زیست شود. در آب برگشتی از کندانسور به بویلرها در نیروگاهها، پتروشیمیها و صنایع مختلف نیز وجود هیدروکربن میتواند موجب رسوب در بویلرها و ایجاد مشکل شود.»
وی تأکید کرد: «برای کنترل این فرآیند باید یک سیستم اندازهگیری وجود داشته باشد. دستگاه ما به شکل برخط (online) و بهلحظه(real-time) کار میکند و نیازی نیست نمونه گرفته شود و برای بررسی به آزمایشگاه انتقال پیدا کند.»
مظاهری افزود: «دستگاه در همان لحظه وجود هیدروکربن در آب را تشخیص میدهد و با فرمانهایی که صادر میکند، مسیر آب را برای تصفیه مجدد در فرآیند آب توازن کشتیها، پتروشیمی و پالایشگاه بازمیگرداند.»
اندازهگیری در کمتر از یک ثانیه
وی درباره سرعت عملکرد آنالایزر فوتونیکی عنوان کرد: «سرعت پایش دستگاه در بخش اندازهگیری در حد چند میلیثانیه است و بسته به پدیده مورد استفاده، حدود ۲۰ تا ۱۰۰ میلیثانیه زمان میبرد. به ازای هر ۱۰۰ میلیثانیه یک نمونه دریافت میکنیم؛ بنابراین در یک ثانیه ۱۰ نمونه گرفته میشود و میانگینگیری این نمونهها باعث افزایش دقت دستگاه میشود.»
مظاهری ادامه داد: «با احتساب زمان انتقال آب از مسیر ورود به سیستم تا بخش اندازهگیری، زمان کلی فرآیند حدود پنج ثانیه است و خود عملیات اندازهگیری کمتر از یک ثانیه طول میکشد.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره نحوه نصب دستگاه گفت: «این دستگاه در مسیر لولهها نصب میشود؛ یعنی در مسیری که آب جریان دارد، سیستم به همراه تجهیزات جانبی خود قرار میگیرد.»
مظاهری درباره فناوری مورد استفاده در این محصول بیان کرد: «اساس این فناوری به نور برمیگردد. نور با ماده واکنش دارد و هر ماده طول موج و بازتاب مشخصی دارد. وقتی نور توسط ماده جذب میشود، برانگیختگیهای اتمی و مولکولی خاص آن ماده ایجاد میشود و از همین ویژگی برای تشخیص استفاده میکنیم.»
وی افزود: «در روشهای فتومتری و اسپکتروفتومتر نیز از ویژگی جذب نور برای تشخیص مواد استفاده میشود. جذب نور پدیدههای ثانویهای مانند گسیل دارد و فلورسانس نیز در زمان بسیار کوتاه، در حد میکروثانیه، گسیل خاصی ایجاد میکند که میتوان آن را اثر انگشت ماده دانست. ما نیز از جذب، فلورسانس و سایر پدیدههای نوری استفاده میکنیم.»
مزیت نسبت به روشهای الکتروشیمیایی و کروماتوگرافی
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره تفاوت این محصول با روشهای متداول گفت: «در روش نمونهگیری دستی، نمونه به آزمایشگاه منتقل میشود و با روشهایی مانند جذب اتمی، فلورسانس یا GC اندازهگیری انجام میشود. این روش علاوه بر خطای انسانی، زمانبر است و چهار تا شش ساعت طول میکشد تا نتیجه نمونه مشخص شود.»
وی درباره روش الکتروشیمیایی اظهار کرد: «روش الکتروشیمیایی به دلیل خرابی مکرر، نیاز به تعویض و کالیبراسیون مستمر دارد. دستگاه GC نیز مواد مصرفی و ستون دارد و آمادهسازی ستونها حدود نیم ساعت تا یک ساعت زمان میبرد. در مقابل، ما در هر ثانیه ۱۰ نمونه و حتی بیشتر دریافت و میانگینگیری میکنیم.»
نمونه اولیه در حال ساخت است
مظاهری درباره وضعیت تجاریسازی این محصول گفت: «ما اکنون در مرحله نمونه سازی هستیم و نمونه اولیه آن را در حال ساخت داریم. تمام محصولات ما بر پایه تحقیق و توسعه طراحی و سپس به مرحله ساخت میرسند. چندین محصول داریم که پتنت شدهاند و این محصول نیز جزو محصولاتی است که پتنت داخلی و بینالمللی شده است.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در پایان درباره آنالایزرهای گاز این شرکت گفت: «آنالایزرهای گاز ما شامل آنالایزرهای H۲S، متان و SO۲ هستند و میتوانیم ادعا کنیم که در استفاده از این متد، دومین مجموعه در دنیا هستیم.»
انتهای پیام/