اصلاح مصرف میتواند ۲۰ درصد از مصرف گاز خانوارها بکاهد / احتمال محدودیت تامین گاز در برخی از استانها
به گزارش خبرگزاری آنا، با نزدیک شدن به فصل سرما، نگرانیها درباره تأمین پایدار گاز در بخش خانگی و صنایع افزایش یافته است؛ موضوعی که با توجه به آسیب واردشده به بخشی از ظرفیت تولید گاز و استمرار ناترازی میان عرضه و مصرف، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در چنین شرایطی، مدیریت تقاضا، بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده و پیشبینی سناریوهای جایگزین میتواند نقش تعیینکنندهای در عبور کشور از ماههای سرد سال داشته باشد.
مصطفی سعیدی، کارشناس و پژوهشگرحوزه سیاستگذاری و حکمرانی کلان انرژی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا با اشاره به شرایط پیشروی شبکه گاز کشور اظهار کرد: واقعیت این است که امسال باید با نگاه واقعبینانه برای فصل سرما برنامهریزی کرد. با افزایش مصرف در زمان اوج سرما، احتمال اعمال محدودیت در برخی مناطق کشور وجود دارد.
وی با اشاره به وضعیت استانهای شمالی کشور افزود: استانهایی مانند مازندران و گلستان به دلیل قرار گرفتن در انتهای شبکه انتقال گاز، در زمان افزایش شدید مصرف و وقوع سرمای گسترده، بیشتر در معرض محدودیت قرار میگیرند. زمانی که هوا به شدت سرد میشود و مصرف گاز در سراسر کشور افزایش پیدا میکند، طبیعی است که تأمین گاز در نقاط انتهایی شبکه با دشواری بیشتری همراه شود. بنابراین، باید از هماکنون برای مدیریت این شرایط برنامهریزی کرد.
مدیریت مصرف اصلیترین راهکار عبور از زمستان
این کارشناس انرژی مدیریت مصرف در بخش خانگی را مهمترین راهکار کوتاهمدت برای کاهش فشار بر شبکه گاز دانست و گفت: اگر مردم بتوانند با اصلاح الگوی مصرف، میزان استفاده از گاز را کاهش دهند، بخشی از فشار موجود بر شبکه کاهش پیدا میکند و امکان تأمین گاز برای بخشهای دیگر از جمله صنایع نیز بیشتر خواهد شد.
وی افزود: البته نمیتوان انتظار داشت مدیریت مصرف صرفاً با توصیههای اخلاقی محقق شود. انرژی باید برای مصرفکننده ارزشمند باشد و سیاستهای اقتصادی و سازوکارهای تعرفهای نیز باید به شکلی طراحی شوند که مصرف بهینه را تشویق کنند. شرایط اقتصادی مردم نیز باید مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان انتظار داشت همه خانوارها در مدت کوتاهی تجهیزات گرمایشی خود را با نمونههای جدید و گرانقیمت جایگزین کنند. بنابراین، در شرایط فعلی باید بر اقداماتی تمرکز کرد که با هزینه کمتر و قابلیت اجرای فوری، مصرف گاز را کاهش دهد.
وی درزبندی مناسب درها و پنجرهها، تنظیم دمای محیط، استفاده از لباس گرمتر و مدیریت سیستمهای گرمایشی را از جمله این اقدامات عنوان کرد و گفت: اگر مجموعهای از این اقدامات بهصورت جدی اجرا شود، میتوان مصرف گاز را در مقایسه با گذشته کاهش داد.
امکان کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی مصرف خانوارها
سعیدی درباره میزان صرفهجویی قابل تحقق در بخش خانگی اظهار کرد: میزان کاهش مصرف به شدت سرمای زمستان و رفتار مصرفکنندگان بستگی دارد، اما با اصلاح رفتار و اقداماتی مانند درزبندی ساختمانها، پوشیدن لباس گرم و استفاده بهینه از تجهیزات گرمایشی، میتوان حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از مصرف گاز خانوارها را کاهش داد.
وی افزود: در شرایطی که تجهیزات گرمایشی با فناوریهای جدید جایگزین شوند، ظرفیت صرفهجویی بسیار بیشتر خواهد بود و حتی میتوان در برخی موارد از کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی مصرف سخن گفت، اما چنین اقدامی نیازمند سرمایهگذاری گسترده است.
این کارشناس انرژی با اشاره به وجود حدود ۲۰ میلیون خانوار در کشور گفت: نمیتوان انتظار داشت همه خانوارها بهصورت ناگهانی تجهیزات خود را تغییر دهند، زیرا خرید تجهیزات جدید هزینهبر است و بسیاری از خانوارها توان مالی چنین سرمایهگذاریهایی را ندارند.
وی تأکید کرد: باید میان برنامههای آرمانی و راهکارهای عملی تفاوت قائل شد. در شرایط فعلی، واقعبینانهترین گزینه این است که با اصلاح رفتار مصرفی، حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از مصرف کاهش یابد تا بخشی از فشار واردشده به شبکه گاز کم شود.
مردم نباید در صورت محدودیت گاز غافلگیر شوند
سعیدی در ادامه، آمادگی برای استفاده از سوختهای جایگزین را یکی دیگر از راهکارهای مهم برای عبور از زمستان دانست و گفت: در مناطقی که احتمال بروز محدودیت کوتاه مدت بیشتر است، باید از هماکنون اطلاعرسانی لازم انجام شود تا مردم در صورت وقوع شرایط خاص غافلگیر نشوند. استفاده از سوختهای جایگزین مانند LPG و نفت سفید میتواند در برخی مناطق بهعنوان راهکار اضطراری مورد توجه قرار گیرد. لازم است خانوارهایی که در مناطق سردسیر و در معرض محدودیت قرار دارند، از احتمال وقوع چنین شرایطی آگاه باشند و برای آن برنامهریزی کنند.
این کارشناس انرژی تصریح کرد: هدف از اطلاعرسانی، ایجاد نگرانی در جامعه نیست، بلکه مردم باید از شرایط احتمالی آگاه باشند تا در صورت وقوع محدودیت، امکان مدیریت وضعیت فراهم باشد.
فشار ناترازی بر صنایع و افزایش احتمال استفاده از سوخت مایع
وی با اشاره به تأثیر ناترازی گاز بر صنایع گفت: حتی با اجرای برنامههای مدیریت مصرف نیز احتمال اعمال محدودیت برای صنایع وجود دارد و ممکن است در فصل سرما فشار بیشتری بر بخش صنعتی وارد شود. در شرایطی که امکان تأمین گاز کافی برای همه بخشها وجود نداشته باشد، استفاده از سوختهای جایگزین در نیروگاهها و صنایع افزایش پیدا میکند و این مسئله میتواند پیامدهای زیستمحیطی، از جمله تشدید آلودگی هوا، به دنبال داشته باشد.
وی ادامه داد: ممکن است در برخی مقاطع، برای مدیریت مصرف انرژی، تعطیلی مدارس و ادارات نیز در دستور کار قرار گیرد تا میزان مصرف گاز و برق کاهش پیدا کند.
افزایش تولید گاز، راهحل کوتاهمدت نیست
این کارشناس انرژی درباره امکان جبران کسری گاز از طریق توسعه میادین جدید اظهار کرد: کشف یک میدان جدید به معنای افزایش فوری تولید نیست. توسعه یک میدان گازی، احداث زیرساختها، تأمین تجهیزات و رساندن آن به مرحله تولید، فرایندی زمانبر است و ممکن است سالها طول بکشد. توسعه پالایشگاهها و افزایش ظرفیت فرآورش نیز نیازمند خرید تجهیزات و تأمین منابع ارزی است؛ بنابراین نباید انتظار داشت مشکلات موجود در کوتاهمدت صرفاً با کشف میادین جدید برطرف شود.
سعیدی با اشاره به محدودیت منابع ارزی کشور گفت: مدیریت منابع در شرایط فعلی اهمیت بالایی دارد و کنترل هزینهها و مصرف میتواند از فشار بر منابع ارزی کشور بکاهد.
امید به بازگشت بخشی از ظرفیت آسیبدیده
وی در ادامه درباره بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده تولید گاز گفت: بر اساس وعدههایی که مطرح شده، انتظار میرود بخشی از خسارتهای واردشده تا فصل سرما جبران شود و بخشی از ظرفیت از دسترفته دوباره به مدار بازگردد. به نظر میرسد بخشی از ظرفیت آسیبدیده تا زمستان بازیابی شود، اما همچنان با کسری قابل توجهی در تأمین گاز مواجه هستیم و شرایط زمستان به میزان افزایش تولید و شدت مصرف بستگی خواهد داشت.
وی تأکید کرد: در کنار مدیریت مصرف، باید دید وزارت نفت و شرکتهای فعال در حوزه گاز تا فصل سرما چه میزان میتوانند ظرفیت تولید را افزایش دهند، زیرا مدیریت ناترازی تنها با کنترل تقاضا امکانپذیر نیست و بخش عرضه نیز اهمیت تعیینکنندهای دارد.
نوسازی صنایع راهکاری بلندمدت برای کاهش مصرف انرژی
این کارشناس انرژی درباره نقش فناوریهای جدید در کاهش مصرف صنایع نیز گفت: نوسازی صنایع و حرکت به سمت تجهیزات کممصرف و پربازده، راهکاری بلندمدت است و نمیتوان انتظار داشت این تحول در مدت کوتاهی محقق شود. اصلاح مصرف انرژی در صنایع نیازمند یک برنامه پنجساله، ۱۰ ساله و حتی بلندمدتتر است. باید سیاستهایی تدوین شود که صنایع را به کاهش مصرف انرژی و حرکت به سمت تجهیزات با بهرهوری بالاتر سوق دهد.
سعیدی خاطرنشان کرد: طراحی تعرفههای مناسب انرژی، الزام صنایع به افزایش بهرهوری و برنامهریزی برای نوسازی یا جایگزینی تجهیزات، از جمله اقداماتی است که میتواند در بلندمدت مصرف انرژی را کاهش دهد. عبور از زمستان پیشرو نیازمند مجموعهای از اقدامات همزمان است؛ از یکسو باید مصرف در بخش خانگی مدیریت شود و مردم نسبت به شرایط احتمالی آگاهی داشته باشند و از سوی دیگر، بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده و افزایش تولید در دستور کار قرار گیرد. در بلندمدت نیز راهحل پایدار ناترازی انرژی، افزایش بهرهوری، توسعه زیرساختهای تولید و نوسازی تجهیزات در بخش خانگی و صنعتی خواهد بود.
انتهای پیام/