خسروپناه: جنگ هنوز تمام نشده است/ الگوی حکمرانی باید متناسب با شرایط امروز باشد

به گزارش خبرگزاری آنا، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست علمی «الزامات حکمرانی در دوره پساجنگ» و آیین رونمایی از مجموعه دو جلدی «حکمرانی؛ از نظر تا عمل» که امروز، دوشنبه ۱۶ شهریور، در پژوهشکده شورای نگهبان برگزار شد، اظهار کرد: چالش‌های اقتصادی که امروز با آن مواجه هستیم، مختص ایران نیست و بسیاری از کشور‌های جهان نیز با مشکلات و بحران‌های جدی مواجه هستند.

وی افزود: برای نمونه، وضعیت اقتصادی و صنعتی آلمان در شرایط مطلوبی قرار ندارد و این کشور با بحران‌های صنعتی مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که برخی از خودروسازان آن نیز با مشکلات و حتی ورشکستگی مواجه شده‌اند؛ بنابراین نباید تصور کنیم که همه مشکلات و چالش‌های موجود صرفاً مختص ایران است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در همین تابستان امسال، چند هزار نفر در کشور‌های اروپایی بر اثر گرمای شدید جان خود را از دست دادند و اگر حادثه‌ای مشابه در ایران رخ دهد، احتمالاً با فضاسازی و هیاهوی رسانه‌ای گسترده‌ای مواجه خواهیم شد. همچنین در آمریکا نیز روزانه افرادی به دلیل فقر و شرایط نامناسب اقتصادی جان خود را از دست می‌دهند، اما رسانه‌های این کشور‌ها بسیاری از این چالش‌ها را آن‌گونه که باید منعکس نمی‌کنند.

خسروپناه با اشاره به ضرورت تمرکز بر مسائل داخلی کشور گفت: «ما به هر حال کاری به کشور‌های دیگر نداریم و باید مسائل خودمان را حل کنیم.» این مباحث را به عنوان مقدمه‌ای برای ورود به بحث حکمرانی در دوره پساجنگ مطرح کردم.

وی در ادامه با اشاره به موضوع نشست گفت: دوستان مرکز پژوهش‌های شورای نگهبان در زمینه الزامات حکمرانی در دوره پساجنگ مباحث ارزشمندی را مطرح کرده‌اند، اما باید توجه داشت که جنگ ما هنوز به پایان نرسیده است. ضمن اینکه مدل جنگ‌های امروزی با جنگ هشت‌ساله دفاع مقدس تفاوت‌های اساسی دارد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: «طبیعتاً نمی‌توانیم امروز یک الگوی حکمرانی مربوط به دوره جنگ هشت‌ساله ارائه کنیم و آن را بدون تغییر برای شرایط کنونی به کار بگیریم؛ بلکه تخصص‌های مختلف باید در این زمینه مشارکت کنند.»

خسروپناه، نخستین الزام حکمرانی در دوره جنگ و پس از آن را شناخت دقیق و واقعی شرایط جامعه دانست و اظهار کرد: اولین الزام حکمرانی، شناخت درست واقعیت است. باید جامعه امروز ایران را در حوزه‌های مختلف به‌درستی بشناسیم؛ چه در حوزه فرهنگ، چه امنیت، اقتصاد، مسائل اجتماعی و سلامت.

وی ادامه داد: باید بدانیم واقعیت امروز جامعه ایران چیست، چه تغییراتی در آن رخ داده و نسل‌های جدید با چه پرسش‌ها، دغدغه‌ها و نیاز‌هایی مواجه هستند. همچنین باید اقتضائات اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، امنیتی و حوزه سلامت را به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار دهیم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت شناخت ابزار‌های جدید برای حل مسائل کشور گفت: امروز ابزار‌های مختلفی مانند هوش مصنوعی، علوم شناختی، فناوری کوانتومی و شبکه‌های اجتماعی در اختیار ما قرار دارند. باید بدانیم این فناوری‌ها و پلتفرم‌های اجتماعی دقیقاً چه ماهیتی دارند، چه تأثیری بر جامعه گذاشته‌اند و چگونه می‌توان از ظرفیت آنها برای حل مسائل کشور استفاده کرد.

خسروپناه خاطرنشان کرد: «ما باید یک ماتریس جامع از همه علل و عوامل مؤثر در مسائل مختلف داشته باشیم تا بتوانیم شناخت دقیقی از جامعه ایران به دست آوریم.»

وی با اشاره به موضوع حجاب نیز گفت: برای تصمیم‌گیری درباره مسائل اجتماعی، باید آخرین نگرش‌سنجی‌ها و مطالعات انجام‌شده را مورد توجه قرار دهیم. برای مثال، در مسئله حجاب باید بدانیم نگرش بخش‌های مختلف جامعه، به‌ویژه زنان، نسبت به موضوعات مرتبط با حجاب و عفاف چیست و چه دیدگاه‌هایی در جامعه وجود دارد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: اگر توصیف و شناخت دقیقی از واقعیت‌های اجتماعی نداشته باشیم، نمی‌توانیم تصمیم درست بگیریم. تصمیم‌های عجولانه، سطحی و احساسی، بدون اتکا به واقعیت‌های جامعه، می‌تواند پیامد‌های نامطلوبی به دنبال داشته باشد.

خسروپناه افزود: گاهی اوقات با تصمیم‌هایی مواجه هستیم که ممکن است خود به تحریک و تشدید برخی مسائل منجر شوند و گاهی نیز گرفتار نوعی تساهل و عدم تصمیم‌گیری می‌شویم؛ بنابراین باید از هر دو رویکرد پرهیز کنیم؛ هم تصمیم‌های عجولانه و غیرمنطقی و هم بی‌تصمیمی و تساهل بدون مبنا.

وی بیان کرد: «گاهی گرفتار تصمیم‌های عجولانه و غیرمنطقی، بدون پشتوانه واقعیت‌شناسی می‌شویم و گاهی نیز گرفتار تساهل و تصمیم نگرفتن هستیم. راه درست، شناخت دقیق واقعیت و اتخاذ تصمیم مبتنی بر این شناخت است.»

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین بر ضرورت شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدید‌ها در مسائل مختلف تأکید کرد و گفت: به نظر من، شناخت قوت‌ها و ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدید‌ها در هر مسئله‌ای از الزامات اساسی حکمرانی است و بدون چنین شناختی، تصمیم‌گیری دقیق و مؤثر امکان‌پذیر نخواهد بود.

خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فضای علمی و دانشگاهی دهه‌های گذشته اظهار کرد: در دهه ۷۰، دهه ۸۰ و تا حدودی در بخشی از دهه ۹۰، دانشگاه‌ها از استادان و صاحب‌نظران برای برگزاری مناظره و گفت‌و‌گو درباره مسائل فکری و اعتقادی دعوت می‌کردند.

وی افزود: در آن دوره، دانشجویان بیشتر به دنبال گفت‌و‌گو و مناظره درباره موضوعاتی همچون کلام جدید، الهیات مدرن و مسائل مرتبط با اندیشه‌های دینی بودند. مباحثی مانند الهیات پروتستان نیز که ترجمه شده بود و تلاش‌هایی برای بومی‌سازی آن در ایران صورت می‌گرفت، مورد بحث و بررسی قرار می‌گرفت و دانشگاه‌ها از ما برای حضور در چنین نشست‌هایی دعوت می‌کردند.

 درحال تکمیل...