سادات یک «سرمایه اجتماعی تاریخی» برای جامعه اسلامی‌اند/ ظرفیت سادات باید به نهاد اجتماعی تبدیل شود
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، آیت‌الله احمد مبلغی با تأکید بر اینکه سادات در جامعه اسلامی صرفاً یک انتساب خانوادگی و نسبی نیستند، گفت: سادات از منظر جامعه‌شناختی دارای ظرفیت «گروه مرجع»، «منزلت اجتماعی»، «نماد دینی» و «سرمایه اجتماعی تاریخی» هستند و بخش مهمی از این ظرفیت‌ها هنوز فعال نشده است.
آیت‌الله احمد مبلغی، نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی و نماینده مجلس خبرگان رهبری در آیین رونمایی از دو اثر پژوهشی که با عناوین «تبارشناسی قائد شهید» و «تبارشناسی صالح بعد صالح» به همت پژوهشکده الذریه النبویه در شهر مقدس قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه تاریخی و اجتماعی سادات، بر ضرورت توجه علمی به تبارشناسی و شناخت نقش خاندان‌های منتسب به پیامبر اکرم (ص) در امتداد تاریخ اسلامی تأکید کرد.
آیت‌الله مبلغی با اشاره به نقش الگویی پیامبر اکرم (ص) برای امت اسلامی افزود: پیامبر (ص) دارای یک وساطت تاریخی، مستمر و جهانی است و این نقش از طریق آل، اهل‌بیت و ذریه آن حضرت در تاریخ استمرار پیدا می‌کند.
سادات، امتداد یک مرجعیت تاریخی و معنوی
این استاد درس خارج حوزه علمیه با بیان اینکه اهمیت سادات در اصل به انتساب آنان به پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) بازمی‌گردد، گفت: این نسبت تاریخی به سادات نوعی جایگاه، مرجعیت، معنویت، کارکرد اجتماعی و ظرفیت نمادین می‌بخشد.
وی ادامه داد: پیامبر اکرم (ص) امروز به صورت ظاهری در میان جامعه حضور ندارد، اما ذریه پیامبر در بستر تاریخ استمرار پیدا کرده‌اند و از این طریق بخشی از آثار اجتماعی و تاریخی انتساب به پیامبر (ص) در جامعه بازتولید می‌شود.
مبلغی با اشاره به ظهور حضرت ولی‌عصر (عج) از خاندان پیامبر اسلام (ص)، خاطرنشان کرد: حتی حرکت جهانی عدالت در آخرالزمان نیز در امتداد همین خاندان و انتساب به پیامبر اکرم (ص) قرار می‌گیرد و این نشان‌دهنده نقش ممتد و تاریخی این سلسله در حیات جامعه اسلامی است.
تبارشناسی، پیوند دادن گذشته با حال و آینده است
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تقدیر از فعالیت صورت‌گرفته در زمینه تبارشناسی اظهار داشت: در مکتب اهل‌بیت (ع)، هنگامی که از یک شخصیت سخن گفته می‌شود، تنها خود آن فرد موضوع توجه نیست، بلکه آبا و اجداد از یک سو و ذریه او از سوی دیگر نیز اهمیت پیدا می‌کنند.
آیت‌الله مبلغی افزود: مسئله وراثت به معنای معنوی و مکتبی آن، در ذهنیت دینی ما جایگاه مهمی دارد و تاریخ را به یکدیگر متصل می‌کند. از نگاه دینی، تاریخ موجودی زنده است و صالحان در امتداد یکدیگر قرار می‌گیرند؛ به‌گونه‌ای که صالحان گذشته در صالحان پس از خود نوعی حضور و امتداد پیدا می‌کنند.
وی عنوان «صالح پس از صالح» را ناظر به همین منطق دانست و گفت: توجه به سلسله صالحان و پیوند نسل‌ها، یکی از ویژگی‌های مهم ادبیات دینی و به‌ویژه مکتب اهل‌بیت (ع) است.
نماینده مجلس خبرگان رهبری با اشاره به جایگاه مفهوم «ذریه» در قرآن کریم تصریح کرد: قرآن کریم بار‌ها بر مفهوم ذریه تمرکز کرده است و حتی حضرت ابراهیم (ع) هنگامی که به آینده حرکت توحیدی خود می‌اندیشد، مسئله ذریه را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. این امر نشان می‌دهد که حرکت تاریخی صرفاً متعلق به یک فرد یا یک مقطع زمانی نیست، بلکه از طریق نسل‌ها استمرار پیدا می‌کند.
ما فقط فرزندان زمان خود نیستیم؛ فرزندان تاریخیم
مبلغی با تأکید بر اهمیت دانش تاریخ در حوزه‌های علمیه گفت: ما اساساً باید ارتباط جدی‌تری با تاریخ برقرار کنیم. برای نگاه کردن به آینده، ناگزیر از شناخت مؤلفه‌های تاریخی هستیم و برای فهم گذشته نیز باید حرکت و منطق درونی تاریخ را بشناسیم.
وی افزود: تاریخ اهل‌بیت (ع) باید به‌گونه‌ای مطالعه شود که فهم ولایت، معنویت، نقش و کارکرد آنان در طول تاریخ به‌صورت تدریجی و دقیق آشکار شود.
این عضو مجلس خبرگان رهبری اظهار داشت: «ما ابنای یک زمان خاص نیستیم؛ ما ابناء تاریخ هستیم.» زمانی که اکنون در آن زندگی می‌کنیم نیز تنها جزئی از یک حرکت تاریخی بزرگ‌تر است و بدون فهم این حرکت نمی‌توان وضعیت حال و آینده را به‌درستی تحلیل کرد.
سادات از منظر جامعه‌شناسی «گروه مرجع» هستند
آیت‌الله مبلغی در ادامه به تبیین جامعه‌شناختی جایگاه سادات پرداخت و گفت: چند عنوان مهم جامعه‌شناختی را می‌توان بر سادات منطبق کرد که نخستین آنها مفهوم «گروه مرجع» است.
وی توضیح داد: گروه مرجع لزوماً به این معنا نیست که افراد علم خود را از آن گروه دریافت کنند؛ بلکه گروه مرجع بر ذهنیت اجتماعی، حافظه اجتماعی، جهت‌گیری جامعه و الگوسازی مستقیم و غیرمستقیم اثر می‌گذارد.
مبلغی افزود: گروه‌های مرجع در جوامع امروز می‌توانند در ایجاد توازن، ثبات و استقرار اجتماعی نقش جدی ایفا کنند و هنگامی که یک گروه مرجع از جایگاه شرافت تاریخی و معنوی نیز
انتهای پیام/