اکنون زمان آزمون و خطای استراتژی‌های بلندمدت نیست

صادق مهرجو، کارشناس انرژی برای خبرگزاری آنا، نوشت: واقعیت موجود در سیستم حمل‌ونقل کشور نیازمند بازنگری در الگوی مصرف است. استفاده از خودرو‌های برقی، به‌ویژه در ناوگان تاکسیرانی، در صورتی اثربخش خواهد بود که از ماهیت لوکس خارج شده و با قیمت‌های رقابتی در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد. با این حال، تکیه صرف بر خودرو‌های برقی راهکار نهایی نیست. استفاده از خودرو‌های هیبریدی به دلیل عملکرد بهینه در ترافیک‌های شهری و کاهش چشمگیر مصرف سوخت در سرعت‌های پایین، یک ضرورت است. این خودرو‌ها با قابلیت جابه‌جایی هوشمند بین سیکل برقی و بنزینی، نقشی کلیدی در کاهش اتلاف انرژی در کلان‌شهر‌ها ایفا می‌کنند. سیاست‌گذار باید در کنار توسعه زیرساخت‌های برقی و گازی، به سمت توسعه خودرو‌های هیبریدی و بهبود بهره‌وری موتور‌های احتراقی حرکت کند.

نقد رویکرد‌های مقطعی و ضرورت بسته‌های سیاستی جامع

کنترل مصرف بنزین نمی‌تواند تنها از طریق ابزار‌های قیمتی محقق شود. ناترازی بنزین محصول مجموعه‌ای از ناکارآمدی‌ها در حوزه‌های ساختار بانکی، مقابله با رانت، توسعه حمل‌ونقل عمومی و عدم رده‌خارج‌سازی خودرو‌های فرسوده است. نگاه به تجربه تاریخی سال ۱۳۹۱ نشان می‌دهد که در شرایط بحرانی، کشور ناچار به استفاده از هر ظرفیت ممکنی، از جمله تولید بنزین پتروشیمی، برای عبور از اضطرار بوده است. امروز نیز شرایط مشابهی حاکم است و دولت باید به جای انتظار برای راهکار‌های معجزه‌آسا، بسته سیاستی جامعی را تدوین کند که در آن اصلاحات ساختاری در اولویت قرار داشته باشد.

تحلیل وضعیت: محاصره اقتصادی به مثابه جنگ

تفسیر شرایط فعلی اقتصاد کشور به عنوان وضعیت صلح، خطایی راهبردی است. امروز کشور در شرایط محاصره اقتصادی قرار دارد که در مواردی دشواری آن از دوران جنگ نیز فراتر است. در چنین وضعیتی، قدرت انتخاب برای اجرای مدل‌های ایده‌آل اقتصادی محدود است. باید بپذیریم که در شرایط فعلی، اولویت با مدیریت بحران و حفظ پایداری شبکه توزیع است. اجرای راهکار‌های کلان، از واردات گسترده تکنولوژی‌های نوین تا اصلاحات عمیق زیرساختی، منوط به خروج از شرایط فعلی و بازگشت به وضعیت عادی است. تا آن زمان، واقع‌گرایی در تصمیم‌گیری و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود، تنها راهبرد قابل دفاع است.

استمداد از ظرفیت مشارکت عمومی

مدیریت ناترازی بدون همراهی بدنه اجتماعی امکان‌پذیر نیست. فرهنگ‌سازی برای استفاده بهینه از حمل‌ونقل عمومی و بازنگری در الگوی سفر‌های درون‌شهری خانوار، از جمله اقدامات ضروری در شرایط فعلی است. زمانی که زیرساخت‌ها و سیاست‌های کلان در وضعیت تعلیق یا محدودیت قرار دارند، اراده عمومی برای کاهش مصرف و انضباط در استفاده از منابع، قدرتمندترین ابزار برای عبور از این دوره گذار است. مدیریت انرژی در شرایط فعلی نیازمند یک عزم ملی است تا کشور بتواند با کمترین آسیب، از فشار‌های ناشی از ناترازی سوخت عبور کند.