فناوری در خدمت مدیریت مصرف سوخت قرار گیرد/ هدفگذاری سهم ۸۳ درصدی خودروهای هیبریدی تا سال ۲۰۳۰
به گزارش خبرگزاری آنا، تشدید ناترازی بنزین و افزایش مستمر مصرف سوخت در کشور، بار دیگر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین برای مدیریت مصرف انرژی را به یکی از مسائل مهم اقتصاد ایران تبدیل کرده است؛ مسئلهای که حل آن صرفاً از مسیر افزایش تولید و واردات فرآوردههای نفتی امکانپذیر نیست و به همان اندازه، نیازمند اصلاح الگوی مصرف، ارتقای فناوری خودروها و استفاده گستردهتر از انرژیهای پاک است.
در این میان، صنعت خودرو به دلیل سهم بالای خود در مصرف بنزین، یکی از مهمترین بخشهایی است که میتواند با تغییر فناوری، نقش قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی داشته باشد. خودروهای هیبریدی، پلاگینهیبریدی و برقی از جمله فناوریهایی هستند که در سالهای اخیر در بسیاری از کشورها توسعه یافتهاند و همزمان با گسترش انرژیهای تجدیدپذیر، به بخشی از راهبرد کشورها برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی تبدیل شدهاند.
عماد رفیعی، مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا ، در تشریح ظرفیت این فناوریها اظهار کرد: خودروهای ترکیبی، خودروهای هیبریدی و همچنین خودروهای برقی تنوع بسیار زیادی دارند و بهخصوص خودروهای هیبریدی بسته به نوع خودرو، از جمله هیبریدی ملایم، هیبریدی پلاگین و هیبریدی بردافزا، میزان مصرف بنزین و مجموع مصرف انرژی متفاوتی دارند.
فناوری خودرو حلقه مهم مدیریت مصرف سوخت
رفیعی با بیان اینکه نمیتوان همه خودروهای هیبریدی را از نظر میزان مصرف انرژی در یک گروه قرار داد، افزود: خودروهای هیبریدی بسته به فناوری بهکاررفته، میزان استفاده از موتور بنزینی و موتور برقی و نحوه تأمین انرژی، عملکرد متفاوتی دارند و به همین دلیل میزان کاهش مصرف سوخت آنها نیز یکسان نیست.
وی ادامه داد: عمدتاً مصرف خودروهای هیبریدی در داخل شهرها و در مناطقی که ترافیک زیادی وجود دارد، کاهش قابل توجهی پیدا میکند و حتی میتواند به میزان بالغ بر ۵۰ درصد کاهش یابد. به عبارت دیگر، این خودروها در شرایط شهری میتوانند مصرف سوخت را به نصف برسانند؛ چراکه در زمان توقفهای مکرر، ترافیک و پشت چراغ قرمز، موتور احتراقی خودرو الزاماً نیاز به روشن ماندن ندارد.
رفیعی توضیح داد: خودروهای هیبریدی در زمان توقف پشت ترافیک و چراغ قرمز، میتوانند از برق استفاده کنند و در این شرایط موتور به صورت درجا لازم نیست کار کند. همین موضوع باعث میشود مصرف سوخت نسبت به خودروهای معمولی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند. این ویژگی در شهرهای پرترافیک اهمیت بیشتری دارد و هرچه میزان توقف و حرکتهای متناوب خودرو بیشتر باشد، ظرفیت استفاده از سیستم برقی و کاهش مصرف بنزین نیز افزایش پیدا میکند.
برق پاک شرط مهم برای تحقق صرفهجویی واقعی
رفیعی با تأکید بر اینکه ارزیابی مزیت خودروهای برقی و هیبریدی باید با توجه به منبع تولید برق انجام شود، گفت: اگر برق مورد نیاز این خودروها نیز از پنلهای خورشیدی و نیروگاههای خورشیدی تولید شده باشد، میزان صرفهجویی انرژی برای کشور بسیار بیشتر خواهد بود. طبق حساب و کتابی که ما انجام دادهایم، یارانهای که برای در اختیار گذاشتن برق به این خودروها پرداخت خواهد شد، در صورت تأمین برق از منابع مناسب، به اندازه یکپنجم یارانه خودروهای بنزینی خواهد بود.
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور ادامه داد: اگر برق مورد نیاز خودروهای برقی از نیروگاههای سوخت فسیلی تولید شود، در این نیروگاهها گازوئیل یا نفت کوره مصرف میشود و در نتیجه بخشی از مصرف سوخت فسیلی به مرحله تولید برق منتقل خواهد شد. گازوئیل نیز در چنین شرایطی هزینه و ارزش انرژی قابل توجهی دارد و بنابراین اگر هدف، کاهش واقعی مصرف انرژی و کاهش یارانه پرداختی باشد، باید برق خودروهای برقی و هیبریدی تا حد امکان از منابع تجدیدپذیر تأمین شود.
وی گفت: اگر برق از نیروگاههای خورشیدی تأمین شود، این فناوری حتی میتواند تا یکپنجم کاهش مصرف انرژی را برای کشور به همراه داشته باشد.
تجربه چین در توسعه خودروهای برقی و هیبریدی
رفیعی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در زمینه توسعه فناوری خودرو اظهار کرد: به همین دلیل در کل دنیا رویکرد کشورهای پیشرفته به سمت کاهش خودروهای دارای سوخت فسیلی، یا خودروهای درونسوز، و گسترش خودروهای برقی و هیبریدی حرکت کرده است. در کشور چین در سال ۲۰۲۵، ۵۵ درصد خودروهای جدیدی که در این یک سال به بازار این کشور عرضه شدهاند، از نوع خودروهای برقی و هیبریدی بودهاند.
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور ادامه داد: چین برنامهریزی کرده است که تا سال ۲۰۳۰ این عدد به ۸۳ درصد برسد؛ یعنی در سال ۲۰۳۰، ۸۳ درصد خودروهای جدیدی که در کشور چین تولید و به بازار این کشور عرضه خواهد شد، از نوع برقی و هیبریدی خواهد بود. این روند نشان میدهد که فناوری خودرو در کشورهای مختلف دیگر صرفاً یک موضوع صنعتی نیست، بلکه به یکی از ابزارهای اصلی مدیریت انرژی و کاهش مصرف سوخت تبدیل شده است.
فناوری پاسخ به ناترازی سوخت
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور در ادامه درباره راهکارهای فناورانه برای مقابله با ناترازی سوخت گفت: وظیفه شرکت ملی پالایش و پخش، تأمین و تولید سوخت و فرآوردههای سوختی مایع شامل بنزین، گازوئیل، نفت سفید، الپیجی و نفت کوره در کشور است. از نظر استاندارد، فناوری پالایشگاههای کشور را با سرعت به سمت تولید سوختهای با استانداردهای بالا و سوختهای بنزین و گازوئیل بالاتر از یورو ۴ پیش بردهایم.
وی ادامه داد: اکنون بالغ بر ۷۰ درصد بنزین تولیدی پالایشگاههای ما میتواند یورو ۴ باشد. طی یک سال اخیر با توجه به فشاری که بر تقاضای مصرف بنزین وارد شده و دستوری که از نهادهای ذیصلاح برای افزایش تولید بنزین داشتهایم، مجبور شدیم مقداری از فناوریهای تولید بنزین با استاندارد بسیار بالا را مورد استفاده قرار ندهیم.
وی با بیان اینکه تولید سوخت با کیفیت بالاتر تنها یکی از بخشهای زنجیره مدیریت انرژی است، گفت: برای کاهش مصرف سوخت باید همزمان فناوری مصرفکننده نیز ارتقا پیدا کند؛ چراکه افزایش کیفیت و تولید فرآورده، زمانی میتواند به مدیریت پایدار انرژی منجر شود که خودروها و سایر تجهیزات مصرفکننده نیز از فناوریهای کممصرف برخوردار باشند.
مسئولیت فناوری مصرف انرژی میان چند دستگاه تقسیم شده است
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور تصریح کرد: شرکت پالایش و پخش مسئول ارتقا و بهبود راندمان و فناوری کلیه حاملهای مصرفکننده انرژی یا منابع مصرف انرژی نیست. موضوع نیروگاهها، خودروها، کلیه موتورهای دیزل، ژنراتورها و فناوریهای محصولات سوخت در صنعت گلخانهها، هرکدام مسئولان خاص خود را دارند.
رفیعی ادامه داد: این حوزهها بیشتر در حوزه وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی قرار دارند، اما واقعیت این است که در نهایت فشار مصرف فرآوردههای نفتی به وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی وارد میشود. همین مسئله باعث شده است که وزارت نفت در برخی مقاطع و در برخی پروژهها، برای ارتقای فناوری بخش مصرف نیز ورود کند و از طرحهایی که میتواند مصرف سوخت را کاهش دهد حمایت داشته باشد.
سابقه سرمایهگذاری وزارت نفت در فناوری خودرو
رفیعی با اشاره به تجربه وزارت نفت در حمایت از فناوری صنعت خودرو اظهار کرد: ما در طول تاریخ تجربههایی در این زمینه داشتهایم؛ برای مثال، تبدیل خط تولید پراید به سمند با حدود ۷۰ میلیون دلار هزینهکرد وزارت نفت صورت گرفته است. تولید موتور EF۷ که از موتورهای کممصرف بود نیز با حدود ۸۰ میلیون دلار سرمایهگذاری وزارت نفت و حمایت مالی از خودروسازها اتفاق افتاد.
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور با اشاره به این تجربیات تأکید کرد: این تجربهها نشان میدهد که وزارت نفت میتواند در شرایطی که ارتقای فناوری صنعت خودرو به کاهش مصرف سوخت منجر شود، در تأمین مالی و حمایت از خودروسازان نقش داشته باشد.
تغییر موتور خودروها از درونسوز به برقی و هیبریدی
رفیعی با تأکید بر ضرورت تغییر فناوری در صنعت خودرو اظهار کرد: ما معتقد هستیم شیفت پارادایم صنعت خودروسازی کشور از تولید خودروهای با موتور درونسوز بنزینی به موتور خودروهای برقی و هیبریدی میتواند اتفاق بیفتد. اگر خودروسازان واقعاً مسئلهشان صرفاً سرمایهگذاری باشد، این اتفاق میتواند با حمایت صنعت نفت رخ دهد.
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی کشور در عین حال تأکید کرد: این حمایت مشروط به این است که سازمانهای مشابه سازمان بهینهسازی و سازمان برنامه و بودجه نیز نسبت به بازگشت تعهدات مالی از محل صرفهجویی سوخت حمایت کنند.
وی ادامه داد: باید این دستگاهها کمک کنند تخصیص اعتبارات مورد نیاز انجام شود تا سرمایهگذاریهایی که برای ارتقای فناوری خودرو صورت میگیرد، از محل صرفهجویی ایجادشده در مصرف سوخت قابل بازگشت باشد.
ضرورت همزمانی تحول صنعت خودرو و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
رفیعی با اشاره به ارتباط میان برقیسازی حملونقل و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر افزود: توسعه خودروهای برقی به تنهایی نمیتواند پاسخ کاملی برای مدیریت مصرف انرژی باشد و باید منبع تأمین برق این خودروها نیز مورد توجه قرار گیرد. اگر برق خودروهای برقی از نیروگاههای فسیلی تأمین شود، بخشی از مصرف سوخت از بخش حملونقل به بخش تولید برق منتقل میشود؛ بنابراین لازم است توسعه خودروهای برقی با توسعه نیروگاههای خورشیدی و سایر منابع تجدیدپذیر همراه باشد.
وی افزود: در صورت تأمین برق از نیروگاههای خورشیدی، میتوان انتظار داشت که صرفهجویی انرژی و کاهش هزینه یارانهای بسیار بیشتری برای کشور ایجاد شود.
انتهای پیام/