قرآن بارها نسبت به عهدشکنی تاریخی یهودیان هشدار داده است
به گزارش خبرگزاری آنا، سومین جلسه از سلسله مباحث «یهودشناسی در قرآن» با موضوع «عهدشکنی یهودیان» به همت دفتر هماندیشی استادان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و با همکاری بسیج اساتید، بهصورت برخط برگزار شد.
در این نشست، رضا نجفی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر با بررسی مفهوم عهد و میثاق در قرآن کریم، به تبیین بازتاب عهدشکنی بنیاسرائیل و یهودیان در آیات قرآن پرداخت و آن را یکی از موضوعات پرتکرار در این کتاب آسمانی دانست.
نجفی اظهار کرد: وقتی یک موضوع در فرهنگ قرآن کریم بارها و در سورهها و آیات مختلف تکرار میشود، نشاندهنده جدیت و اهمیت آن موضوع است و تکرار موضوع عهد و میثاق بنیاسرائیل در قرآن نیز از همین منظر قابل بررسی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر افزود: در آیات متعددی از قرآن کریم، از میثاق و عهدی که خداوند با بنیاسرائیل بسته یاد شده و این موضوع با تعابیر مختلفی مورد تأکید قرار گرفته است؛ بنابراین، بررسی این آیات نشان میدهد که مسئله عهد و پیمان در روابط بنیاسرائیل با خداوند و پیامبران، جایگاه ویژهای در روایت قرآنی دارد.
وی ادامه داد: قرآن کریم در آیات مختلف، از پیمانهایی که در طول تاریخ میان بنیاسرائیل و پیامبران الهی منعقد شده و سپس نقض شده است، سخن گفته و این موضوع را بهعنوان یک هشدار برای مسلمانان مطرح میکند.
نجفی با اشاره به آیه ۱۰۰ سوره بقره گفت: در این آیه، قرآن به مسئله نقض عهد اشاره میکند و نشان میدهد که بخشی از بنیاسرائیل در موارد مختلف، پیمانهایی را که پذیرفته بودند نقض کردهاند. از نگاه قرآن، این موضوع صرفاً یک اتفاق موردی نبوده، بلکه در موارد متعددی تکرار شده است.
وی با اشاره به آیه ۵۶ سوره انفال بیان کرد: قرآن کریم در این آیه، پیامبر (ص) و مسلمانان را نسبت به کسانی که پیمان میبندند و سپس آن را بارها نقض میکنند، مورد توجه قرار میدهد. تعبیر «ثُمَّ یَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِی کُلِّ مَرَّةٍ» نشان میدهد که سخن از یک مورد یا دو مورد نیست، بلکه قرآن بر تکرار این رفتار تأکید دارد.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: در عین حال، دعوت قرآن کریم به گفتوگو با اهل کتاب و حرکت در مسیر مشترکات ادیان توحیدی نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ بنابراین، نقد رفتار پیمانشکنانه به معنای نفی اصل گفتوگو و تعامل نیست، بلکه قرآن در کنار دعوت به گفتوگو، نسبت به بیتوجهی به سابقه رفتاری و نقض پیمان نیز هشدار میدهد.
نجفی همچنین با استناد به آیه ۱۳ سوره مائده، یکی دیگر از جلوههای مهم عهدشکنی را مورد توجه قرار داد و گفت: قرآن کریم در این آیه، نقض پیمان را با پیامدهایی همچون دور شدن از رحمت الهی و سخت شدن دلها مرتبط میکند و در ادامه به تحریف کلمات از مواضع خود اشاره دارد.
وی ادامه داد: بررسی آیات قرآن نشان میدهد که عهدشکنی در روایت قرآنی تنها به یک حوزه محدود نیست و در ابعاد اعتقادی، اجتماعی و سیاسی مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاینرو، قرآن کریم با بیان نمونههای تاریخی، مسلمانان را نسبت به پیامدهای بیتوجهی به عهد و پیمان آگاه میکند.
وی با بیان اینکه مفهوم صهیونیسم را نباید صرفاً با همه یهودیان یکسان دانست، عنوان کرد: تفکر صهیونیستی یک جریان فکری و سیاسی است و نمیتوان همه یهودیان را صرفاً به دلیل یهودی بودن، در یک چارچوب قرار داد. آنچه در این بحث مورد بررسی است، رویکرد و تفکری است که بر پایه نژادپرستی، سلطهطلبی و نقض حقوق دیگران شکل گرفته است.
نجفی در بخش دیگری از سخنان خود، به مسئله اعتماد در روابط سیاسی و بینالمللی پرداخت و گفت: تجربه تاریخی نشان میدهد که در تحلیل توافقها و معاهدات، نباید صرفاً به ظاهر یک پیمان توجه کرد، بلکه سابقه عملکرد طرف مقابل و میزان پایبندی او به تعهدات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تحولات سیاسی معاصر افزود: آنچه از منظر این بحث اهمیت دارد، این است که مسلمانان و مسئولان کشورهای اسلامی در تحلیل شرایط سیاسی، نباید صرفاً سکوت یا آرامش مقطعی یک طرف را نشانه پایان تهدید تلقی کنند، بلکه باید رفتار گذشته و میزان پایبندی طرف مقابل به توافقها و تعهدات را نیز در نظر داشته باشند.
این پژوهشگر در ادامه با اشاره به آیه ۱۳ سوره مائده خاطرنشان کرد: قرآن کریم با بیان تاریخ و تجربه بنیاسرائیل، صرفاً به نقل یک رویداد تاریخی بسنده نکرده، بلکه از این تجربه برای ارائه یک الگوی عبرتآموز استفاده کرده است تا مخاطب قرآن نسبت به پیامدهای پیمانشکنی و بیتوجهی به تعهدات آگاه باشد.
نجفی همچنین با اشاره به آیه ۲۷ سوره فتح و ویژگیهای جامعه اسلامی در این آیه، بر ضرورت حفظ همبستگی داخلی و هوشیاری در برابر دشمن تأکید کرد و گفت: قرآن کریم از یک سو بر قاطعیت در برابر دشمن و از سوی دیگر بر رحمت و همبستگی میان مؤمنان تأکید دارد و این دو موضوع باید در کنار یکدیگر دیده شود.
وی در جمعبندی سخنان خود گفت: قرآن کریم تنها یک بار به عهدشکنی تاریخی بنیاسرائیل اشاره نکرده، بلکه آیات متعددی را به بیان این مسئله اختصاص داده است. تکرار این موضوع در قرآن نشان میدهد که مسئله عهد، پیمان و میزان پایبندی به تعهدات از اهمیت ویژهای برخوردار است و مسلمانان باید از این تجربه تاریخی برای شناخت بهتر رفتارهای سیاسی و اجتماعی و جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته استفاده کنند.
به گزارش آنا، سلسله مباحث «یهودشناسی در قرآن» با هدف بررسی ابعاد مختلف موضوع یهودشناسی در آیات قرآن کریم، با محوریت استادان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر برگزار میشود.
انتهای پیام/