استقبال جهانی از طرح «تابآوری دیجیتال» و مقاومت نشریات دسترسی آزاد ایرانی در روزهای بحران
به گزارش خبرنگار آنا، در جریان نشست کنگره ایفلا ۲۰۲۶ با عنوان حفاظت از دانش در زمان بحران: حمیده معماری، مسئول مرکز ملی ISSN ایران، به ارائه مقاله خود با موضوع «تابآوری دیجیتال نشریات دسترسی آزاد ایران در برابر بحرانهای زیرساختی و اینترنتی» پرداخت. این سخنرانی که به بررسی وضعیت مجلات علمی کشور در طول ۴۰ روز بحران زیرساختی و قطع ارتباطات بینالمللی میپرداخت، توانست ابعاد تازهای از تلاشهای بیوقفه جامعه علمی ایران را برای حفظ جریان دانش به جهانیان معرفی کند.
در این ارائه، ضمن تشریح شرایط پیچیده محدود شدن دسترسیها به حالت شبکه داخلی یا «ایراناکسس» (Iran Access)، بر کنشگری تاکتیکی، مدیریت بحران و استقامت مدیران نشریات و پژوهشگران ایرانی تاکید شد. یکی از مهمترین بخشهای این سخنرانی، طرح یک پیشنهاد استراتژیک و مطالبه جهانی از پایگاههای نمایهسازی بینالمللی نظیر Scopus، WoS و DOAJ بود. پژوهشگر ایرانی در این نشست پیشنهاد داد تا مکانیزم «توقف» (Pause) و «دوره ارفاق بحرانی» (Crisis Grace Period) برای ارزیابی نشریات در زمان بروز قطعیهای مستند اینترنت و شرایط فورسماژور اجرایی شود تا از حذف ناعادلانه مجلاتِ کشورهای درگیر بحران جلوگیری به عمل آید.
واکنشها و همدلی جامعه جهانی
ارائه این دستاوردها و روایت روزهای سخت نشریات ایرانی، با واکنشهای مثبت و استقبال گرم اعضای پنل (به مدیریت Beth Kilmarx) و حضار مواجه شد. بسیاری از کتابداران و متخصصان بینالمللی حاضر در نشست، بهویژه هیئتهایی از ایالات متحده آمریکا، اذعان داشتند که تا پیش از این ارائه، از ابعاد دقیق و شدت چالشهای زیرساختی که محققان ایرانی پشت سر گذاشتهاند، بیاطلاع بودهاند.
شرکتکنندگان در این نشست جهانی، ضمن ابراز همدردی نسبت به شرایط تحمیلشده بر زیرساختهای ارتباطی علمی ایران، همبستگی حرفهای خود را با پژوهشگران ایرانی اعلام کردند. جامعه بینالمللی کتابداری با تحسین مقاومت علمی ایران، از اینکه محققان و مجلات ایرانی با وجود تمامی موانع و فشارهای سنگین تسلیم نشده و مسیر تولید علم و دسترسی آزاد را زنده نگه داشتهاند، قدردانی کردند.
در پایان این نشست، مدیران پنل و متخصصان حاضر، حضور فعال و ارزشمند نماینده ایران در ایفلا ۲۰۲۶ را با وجود تمامی محدودیتها ارج نهاده و این ارائه را گامی مهم در راستای تحقق «عدالت اطلاعاتی» (Information Justice) در سطح بینالمللی ارزیابی کرد.
انتهای پیام/