بوی فاضلابهای شهری دیگر آزاردهنده نیست
انتشار بوی نامطبوع از شبکههای فاضلاب، تصفیهخانهها و تأسیسات صنعتی، علاوه بر ایجاد نارضایتی در مناطق مسکونی، میتواند ناشی از حضور گازهایی مانند هیدروژن سولفید باشد که برای سلامت انسان خطرناک و برای تجهیزات نیز خورنده است. در همین راستا، شرکت دانش بنیان کیمیاگران صنعت امیرکبیر با توسعه نانوفیلترهای جاذب و سامانهای برای کنترل انتشار آلایندهها، راهکاری بومی برای کاهش بو و گازهای سمی ارائه کرده است؛ محصولی که هزینه بهرهبرداری پایین، قابلیت احیا، طول عمر بالا و امکان پایش هوشمند عملکرد دارد.
بوی فاضلابهای شهری دیگر آزاردهنده نیست
سیدمحسن حسینی، مدیرعامل این شرکت دانشبنیان، در گفتوگو با آناتک درباره روند شکلگیری این فناوری اظهار کرد: «فعالیت شرکت از سال ۱۳۹۰ آغاز شده و در حوزه تخصصی فیلتراسیون فعالیت میکنیم. از سال ۱۳۹۳ نیز با دریافت گواهی نانومقیاس، فعالیت خود را در حوزه مواد نانویی و کاتالیستهای جاذب برای حذف بوی نامطبوع تصفیهخانهها توسعه دادیم.»
وی افزود: «ایده طراحی این نانوفیلتر از یک مسئله واقعی شکل گرفت. با گسترش شهرها و نزدیک شدن مناطق مسکونی به تصفیهخانههای فاضلاب، بوی نامطبوع این تأسیسات به یک چالش جدی برای ساکنان مناطق مجاور تبدیل شد. از سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ بررسی این مسئله را آغاز کردیم و در ابتدا نمونههای داخلی و خارجی موجود را مورد ارزیابی قرار دادیم، اما به این نتیجه رسیدیم که راندمان و کیفیت مورد انتظار را ندارند.»
حسینی ادامه داد: «به همین دلیل مواد جاذب اختصاصی مورد نیاز این کاربرد را طراحی کردیم و پس از طی مراحل توسعه، به تولید محصول رسیدیم. امروز نیز در نقاط مختلف کشور برای شبکههای فاضلاب و تصفیهخانههایی که با مشکل بوی نامطبوع و انتشار آلاینده مواجه هستند، از این سامانه استفاده میشود.»
نانوفیلتر چگونه بوی فاضلاب را حذف میکند؟
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره سازوکار عملکرد این محصول توضیح داد: «معمولاً حوضچهها یا نقاطی که کانون تولید بوی نامطبوع هستند، شناسایی میشوند. پس از اینکه این نقاط شناسایی شد، پوششی روی آنها ایجاد میکنیم و فضا را کاملاً آببندی میکنیم. سپس هوا توسط فن مکنده کشیده شده و وارد برجی میشود که مواد نانوجاذب ما در آن قرار گرفته است.»
وی گفت: «هوا از داخل شبکههای متخلخلی که در مواد نانوجاذب وجود دارد عبور میکند و گازهای آلاینده بهصورت انتخابی توسط این مواد جذب میشوند. مواد جاذب بر اساس گازهایی که از قبل شناسایی شدهاند، طراحی میشوند. اگر در هوا بخارات یا گازهای دیگری وجود داشته باشد که آلاینده نباشند، ماده جاذب آنها را کنار میگذارد و فقط گازهای هدف را جذب میکند. این انتخابپذیری باعث میشود طول عمر ماده بالاتر برود و حجم بالاتری از آلاینده را بتواند جذب کند.»
هزینه نانوفیلتر ایرانی حدود ۴۰ درصد کمتر از نمونههای مشابه است و نانوجاذب آن قابلیت احیا دارد
وی درباره میزان راندمان این محصول بیان کرد: «ترکیبات اصلی موجود در فاضلاب که محصول ما نسبت به آنها حساس است، هیدروژن سولفید، کاپتان و آمونیاک هستند و ماده جاذب بهگونهای طراحی شده که این سه ماده را بهطور کامل جذب کند.»
حسینی درباره راندمان ۹۸ درصدی اعلامشده برای محصول گفت: «در عمل میزان حذف آلاینده بسیار بالا است. معمولاً در چنین مواردی میتوانیم ۱۰۰ درصد را اعلام کنیم، اما، چون احتمال خطای دستگاههای اندازهگیری وجود دارد و این خطا ممکن است در حد ppm باشد، عدد ۹۸ درصد را اعلام کردهایم.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره تأثیر این فناوری بر ایمنی کارکنان و تجهیزات اظهار کرد: «با این میزان حذف، محیط تقریباً بهطور کامل از آلایندگی پاک میشود. این موضوع از خوردگی تجهیزات جلوگیری میکند و برای کارکنانی که در آن محیط فعالیت میکنند نیز بسیار مفید است، زیرا آلایندگی موجود در محیط تا حد زیادی حذف میشود.»
نانوفیلتر ایرانی با حداقل نیاز به نگهداری
حسینی درباره مزیت متمایزکننده این فناوری نسبت به روشهای متداول کنترل بوی فاضلاب گفت: «وقتی به مصرف انرژی و طول عمر محصول نانوجاذب نگاه میکنیم، یکی از مزیتهای اصلی این است که بعد از نصب، هیچگونه ماده دیگری نیاز نیست به سیستم اضافه شود. ما فقط یک موتور فن مکنده داریم که برای یک تصفیهخانه بزرگ حدود چهار کیلووات توان دارد.»
وی افزود: «در سیستمهای مشابه، معمولاً چندین پمپ و موتور وجود دارد و باید هر روز یک نفر سیستم را زیر نظر داشته باشد و مواد به آن اضافه کند. این موضوع هزینه نگهداری بالایی ایجاد میکند، اما محصولی که ما طراحی کردهایم، تنها یک موتور مصرفکننده دارد و بعد از نصب، تا سال آینده نیازی نیست فردی برای نگهداری مستمر آن مراجعه کند. این محصول کاملاً بومی است و هزینه نگهداری بسیار پایینی دارد. از نظر هزینه نیز قیمت محصول ما حدود ۴۰ درصد کمتر از نمونههای مشابه است.»
نانوفیلتر ایرانی توان حذف ۹۸ درصدی هیدروژن سولفید، کاپتان و آمونیاک را دارد
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره قابلیت احیای فیلتر گفت: «طول عمر ماده نانوجاذب بر اساس طراحی انجامشده حدود یک سال است و بعد از یک سال، فرآیند احیا انجام میشود. این احیا تا سه سال قابل انجام است.»
وی درباره نحوه احیای ماده جاذب اظهار کرد: «فرآیند احیا در داخل شرکت و بر اساس مکانیزمی که تعریف کردهایم انجام میشود. در این فرآیند، ترکیبات جذبشده از ماده خارج میشوند و در نهایت به محصولی تبدیل میشوند که میتواند بهعنوان کود شیمیایی برای درختان مورد استفاده قرار گیرد.»
حسینی درباره سامانه هوشمند پایش عملکرد گفت: «این سیستم بهصورت ۲۴ ساعته پایش میشود و یک سیستم مانیتورینگ روی آن قرار دارد که عملکرد را کنترل میکند و وضعیت قبل و بعد از فیلتر را نشان میدهد. اگر مشکلی در سیستم به وجود بیاید یا فیلتر به مرحله احیا برسد، سامانه بهصورت هوشمند اعلام میکند و بهرهبردار از وضعیت سیستم مطلع میشود.»
از ساری تا بندرعباس؛ تجربه عملیاتی نانوفیلتر
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره پروژههای اجراشده با این فناوری اظهار کرد: «این محصول در نقاط مختلف کشور در حال استفاده است. در تصفیهخانه ساری یکی از پروژههای موفق ما اجرا شده و در حال حاضر پروژهای در بندرعباس در حال راهاندازی است. در چندین نقطه دیگر کشور نیز این سیستم در حال کار است.»
حسینی با اشاره به نتایج اجرای پروژه ساری گفت: «در ساری، اعتراضات مردمی از سوی ساکنان اطراف تصفیهخانه وجود داشت و بوی نامطبوع بهشدت منطقه را تحت تأثیر قرار داده بود. بعد از اینکه این سیستم نصب شد، رضایت محلی ایجاد شد و اعتراضات بهطور کامل متوقف شد. این پروژه حدود سه تا چهار سال است که در حال کار است و الحمدلله عملکرد بسیار موفقی داشته است.»
چالشهای تجاریسازی یک فناوری بومی
حسینی درباره چالشهای تجاریسازی این فناوری گفت: «مهمترین چالش ما فرمولاسیون بود. مواد در ابتدا در مقیاس آزمایشگاهی بودند و باید آنها را به مرحله تولید میرساندیم. در ابتدا شرکت تجهیزات تولیدی لازم را نداشت و یکی از بخشهای چالشبرانگیز گرانولهکردن این سیستم بود، زیرا تجهیزات مورد نیاز برای این کار بهصورت انحصاری در اختیار شرکتهای خاص قرار داشت.»
وی ادامه داد: «چالش بعدی این بود که برای چنین محصول جدیدی استاندارد مشخصی وجود نداشت. چون پیش از این چنین تجهیزاتی از خارج وارد میشد، مدیران و بهرهبرداران نیز در ابتدا با محصولی مواجه بودند که برایشان ناشناخته بود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان در پایان خاطرنشان کرد: «برای مدیران کمی سخت بود که بپذیرند چنین سیستمی میتواند با این راندمان و بدون نیاز به بهرهبرداری مستمر، با تعداد بسیار کمتری موتور و بدون مصرف مداوم مواد کار کند، اما خوشبختانه چندین پروژه اجرا شد و نتایج همه پروژهها رضایتبخش بود. همین پروژههای موفق باعث شد عملکرد سیستم برای بهرهبرداران اثبات شود و مسیر توسعه و تجاریسازی این فناوری بومی هموارتر شود.»
انتهای پیام/