مادهای بومی، سپر پفزای صنعت برای مهار شعله و انتقال حرارت
توسعه مواد و افزودنیهای ضدحریق یکی از نیازهای فناورانه صنایع مختلف به شمار میرود؛ چراکه این ترکیبات میتوانند با کاهش سرعت سوختن و انتقال حرارت، ایمنی محصولات را افزایش دهند. در این میان، ملامین پلیفسفات بهعنوان یک افزودنی پودری، از جمله مواد پایه مورد استفاده در تولید محصولات نهایی ضدحریق است.
رقیه معرفت، مدیرعامل شرکت دانشبنیان فناوران سبز بسپار، در گفتوگو با آناتک درباره این محصول اظهار کرد: «ملامین پلیفسفات یک محصول پودری به شمار میرود که در واقع معادل آمونیوم پلیفسفات مورد استفاده در محصولات ضدحریق است. محصولی پایه در همه محصولات نهایی ضدحریق محسوب میشود و در منسوجات، رنگ، چسب، کامپاند، لاستیک و پلاستیک کاربرد دارد. این ماده از آمونیوم پلیفسفات قویتر است، چراکه پایه نیتروژنی آن ملامین است و در نتیجه مقاومت حرارتی و مقاومت در برابر اشتعال بالاتری دارد.»
وی ادامه داد: «از این ماده در کامپاندهای محصولات خودمان نیز استفاده میکنیم و این محصول یکی از مواد پایهای است که تولید داخلی نداشته است. به همین دلیل برای دریافت مجوزها و پروانه بهرهبرداری اقدام کردهایم و کد آیسیک آن را نیز در وزارت صنعت، معدن و تجارت تعریف کردهایم.»
ملامین پلیفسفات چگونه در برابر شعله مقاومت میکند؟
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره ویژگیهای شیمیایی این ماده و سازوکار عملکرد آن توضیح داد: «عنصری که بهطور کلی در ترکیبات ضدحریق نقش اصلی دارد، فسفر است. ملامین پلیفسفات نیز از طریق مکانیسم پفشوندگی یا اینتومسنت، خاصیت ضدحریق ایجاد میکند. پایه اصلی ماده فسفر است، اما بخش ملامین آن نیز دارای نیتروژن است و باعث پفکیشدن پوشش یا کامپاند در مقابل حرارت میشود. این پفکیشدن، تخلخلهایی ایجاد میکند که پر از هوا هستند و همین حفرههای هوا مانع انتقال حرارت میشوند.»
معرفت افزود: «وقتی این لایه پفکی ایجاد میشود، حجم آن افزایش پیدا میکند و فاصله بین شعله و زیرلایه را بیشتر میکند؛ بنابراین مقاومت در برابر اشتعال افزایش پیدا میکند. از طرف دیگر، یک لایه زغالی نیز ایجاد میشود که آن هم مکانیسم دیگری برای ضدحریق بودن ماده است.»
به گفته وی، این شرکت دانشبنیان تنها تولیدکننده این نوع افزودنیهای ضدحریق در کشور است.
مقاومت حرارتی بالاتر نسبت به نمونه وارداتی
معرفت درباره تفاوت محصول تولیدی این شرکت با نمونه آلمانی گفت: «نمونه آلمانی که در این حوزه استفاده میشود، آمونیوم پلیفسفات است، در حالی که محصول ما ملامین پلیفسفات است. ملامین پلیفسفات مقاومت حرارتی و مقاومت در برابر اشتعال بسیار بالاتری نسبت به آمونیوم پلیفسفات دارد.»
وی ادامه داد: «در مقابل شعله، در آمونیوم پلیفسفات آمونیاک آزاد میشود و بخش فسفات در ایجاد لایه محافظ نقش دارد، اما ملامین خودش در مقابل شعله یکسری ساختارهای آروماتیک ایجاد میکند که به نام ملام و ملون شناخته میشوند. این ساختارها مقاومت حرارتی و استحکام مکانیکی لایهای را که ایجاد میشود، افزایش میدهند.»
به گفته مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، این ماده مقاومت انحلال بسیار پایینی دارد که این ویژگی در کاربردهای مختلف از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه در مقابل رطوبت شسته نمیشود و از ترکیب رنگ یا کامپاند خارج نمیشود.
چند سال تحقیق برای دستیابی به دانش فنی
معرفت درباره چالشهای فناورانه تولید این ماده اظهار کرد: «در تولید این ماده با چالشهای بسیاری مواجه شدیم. از سال ۱۳۹۹ تولید آن را شروع کردیم و چند سال زمان برد تا به دانش فنی تولید برسیم. در فرایند تولید با مشکلات اساسی مانند کلوخهشدن، چسبندگی مواد به دیواره راکتور، بازده پایین، طولانی بودن زمان واکنش و دمای بالای تولید روبهرو بودیم، اما اکثر این موارد را به مرور زمان بهینه کردیم.»
افزایش قیمت مواد اولیه؛ چالش جدی تولید
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره میزان بومیسازی فرایند تولید گفت: «ما تلاش کردهایم بیشتر مواد اولیه را از داخل کشور انتخاب کنیم تا در تأمین آنها با مشکل مواجه نشویم، اما همچنان از نظر تأمین مواد اولیه چالشهای زیادی داریم.»
وی ادامه داد: «یکی دیگر از چالشهای اساسی در بازار، قیمت است، چون اکنون نمیتوانیم مواد اولیه را از بورس تأمین کنیم و بیشتر از بازار آزاد خرید میکنیم. به همین دلیل تلاش کردیم این محصول را دانشبنیان کنیم تا بتوانیم از طریق دانشبنیان شدن، جواز تأسیس و پروانه بهرهبرداری بگیریم و امکان تأمین مواد اولیه از بورس را داشته باشیم. قیمت مواد اولیه در بورس و بازار آزاد تفاوت زیادی دارد و باید بتوانیم مواد اولیه را از بورس تأمین کنیم تا بتوانیم با محصولات وارداتی رقابت کنیم.»
معرفت با اشاره به افزایش هزینه مواد اولیه اظهار کرد: «در شرایط فعلی که شرایط جنگی است، دسترسی به مواد اولیه سخت شده و قیمت آنها افزایش شدیدی داشته است. ما اسید فسفریک را پیش از این حدود ۱۱۵ هزار تومان تأمین میکردیم، اما اکنون قیمت آن به ۶۰۰ هزار تومان و حتی بیشتر رسیده است و بسته به شرایط روز ممکن است ۶۵۰ یا ۷۰۰ هزار تومان باشد.»
وی افزود: «از طرف دیگر، بازده تولید ما صددرصد نیست و ممکن است ۶۰ تا ۷۰ درصد باشد؛ بنابراین قیمت تمامشده محصول بالا میرود و در این شرایط نمیتوانیم بهراحتی فعالیت کنیم.»
کاهش سرعت سوختن و بهبود فرایند تولید
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره شاخصهای عملکردی محصول گفت: «مهمترین موضوع، کاهش سرعت سوختن و کاهش انتقال حرارت است. محصول وارداتی اگزوس ۴۲۲ که از آلمان وارد میشد، پایه آمونیومی داشت، در حالی که محصول ما پایه ملامینی دارد و به همین دلیل مقاومت حرارتی و مقاومت در برابر اشتعال بالاتری ایجاد میکند.»
وی توضیح داد: «دمای فرایند کامپاند بسته به نوع کامپاند متفاوت است؛ برای مثال در برخی کامپاندها حدود ۲۰۰ درجه و در برخی دیگر حدود ۲۶۰ تا ۲۷۰ درجه است. ترکیبات آمونیومی به دلیل جذب رطوبت و مقاومت حرارتی پایینتر، در این شرایط میتوانند با محدودیتهایی مواجه شوند.»
معرفت ادامه داد: «فرایندپذیری نیز یکی از مزیتهای مهم محصول است. اگر در کامپاندها از اگزوس ۴۲۲ استفاده شود، کامپاند پفکی تولید میشود که دلیل آن مقاومت حرارتی پایینتر این ماده است و هنگام ورود به دستگاه تزریق، میتواند چالشهایی در تولید قطعه ایجاد کند؛ اما استفاده از ملامین پلیفسفات این مسئله را تا حد زیادی برطرف میکند.»
تولید داخلی در برابر وابستگی به واردات
وی درباره میزان کاهش وابستگی کشور به واردات گفت: «از آنجا که هنوز نمیتوانیم مواد اولیه را از بورس تأمین کنیم، قیمت محصول ما برای بازار داخل جذابیت کافی ندارد. حتماً باید بتوانیم مواد اولیه را از بورس تأمین کنیم تا قیمت محصول نیز رقابتی شود. به همین دلیل برخی شرکتها همچنان ترجیح میدهند از نمونههای وارداتی استفاده کنند. با وجود اینکه تولیدکننده داخلی وجود دارد و ما در حال تولید این محصول هستیم، به دلیل همین مسئله قیمت، بخشی از بازار همچنان به سمت محصولات وارداتی میرود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان در پایان تأکید کرد: «ما انتظار داریم مجموعههای مسئول از شرکتهایی مانند ما حمایت کنند. دریافت پروانه بهرهبرداری و جواز تأسیس برای شرکتهای نوپایی مثل ما که دانشبنیان هستند، حیاتی است.»
انتهای پیام/