خبرنگار؛ روایتگر روزهایی که از سر گذراندیم و فردایی که پیش رو داریم
گروه فرهنگ خبرگزاری آنا، ۱۷ مرداد امسال برای خبرنگاران، تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ روزی است که در میانه روزهایی متفاوت و پرالتهاب به آن رسیدهایم. روزهایی که مردم در میدان ایستادهاند، خیابانها شاهد حضور و ایستادگی آنان بودهاند و نظامیان در مرزها و میدانهای رزم، امنیت و تمامیت این سرزمین را پاس میدارند. روزهایی که بسیاری از معادلات زندگی عادی ما را تحت تأثیر قرار داده و در این میان، جای مردی که تا همین چندی پیش در کنار مردم بود و امروز در میان ما نیست، بیش از همیشه احساس میشود.
در چنین شرایطی، خبرنگار بودن معنای دیگری پیدا میکند. دیگر تنها سخن از پوشش یک رویداد، حضور در یک نشست، تهیه گزارش یا انتشار یک خبر نیست؛ خبرنگار در روزهای سخت، بخشی از حافظه یک ملت است. آنچه امروز ثبت میشود، فردا روایت روزهایی خواهد بود که نسلهای بعد درباره آنها خواهند پرسید؛ روزهایی که مردم در خیابانها ایستادند، نیروهای نظامی در مرزها از کشور دفاع کردند، خانوادهها چشمانتظار عزیزانشان بودند و جامعه در میان نگرانی، امید، مقاومت و مطالبهگری روزگار میگذراند.
خبرنگار در چنین روزهایی بیش از هر زمان دیگری باید بداند که کلماتش فقط چند سطر روی صفحه نیستند. هر واژه میتواند تصویری از واقعیت بسازد و هر خبری میتواند بر افکار عمومی اثر بگذارد. بنابراین، رسالت خبرنگاری پیش از هر چیز، وفاداری به حقیقت است؛ حقیقتی که باید دقیق، مسئولانه و بدون تحریف روایت شود.
خبرنگار نه بلندگوی هیجان است و نه تماشاگر حوادث. او باید در متن جامعه حضور داشته باشد، صدای مردم را بشنود و آن را به گوش مسئولان برساند. یکی از مهمترین وظایف رسانه در روزهای دشوار همین است که میان مردم و مسئولان پل ارتباطی باشد؛ مطالبات را ببیند، مشکلات را پیگیری کند و اجازه ندهد مسائل و دغدغههای مردم در هیاهوی اخبار بزرگ و حوادث مهم گم شود.
امروز مردم بیش از هر زمان دیگری نیاز دارند که شنیده شوند. مطالبات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و معیشتی آنان، پرسشهایی است که رسانه نمیتواند از کنارشان عبور کند. خبرنگار مسئول، مطالبهگر است؛ اما مطالبهگری او باید بر پایه اطلاعات دقیق، انصاف و حفظ منافع عمومی شکل بگیرد. او باید سؤال بپرسد، پاسخ بخواهد، وعدهها را پیگیری کند و اگر مسئلهای حل نشد، دوباره آن را به میان افکار عمومی بازگرداند.
در روزهایی که کشور با تهدید و بحران روبهروست، وظیفه خبرنگار دشوارتر میشود. از یک سو باید واقعیتهای میدان را روایت کند و از سوی دیگر، مراقب باشد که انتشار یک خبر نادرست یا اطلاعات تأییدنشده، به امنیت مردم و کشور آسیب نزند. اینجاست که تفاوت میان خبرنگاری حرفهای و صرفاً بازنشر خبر آشکار میشود.
خبرنگار باید بداند چه چیزی را، چه زمانی و چگونه روایت کند. باید میان سرعت و دقت، میان مطالبهگری و مسئولیت، میان آزادی بیان و منافع عمومی تعادل برقرار کند. در روزهای بحرانی، انتشار شایعه آسان است، اما ساختن اعتماد دشوار. رسانهای که اعتماد مخاطب را سرمایه خود بداند، هیچگاه حقیقت را فدای سرعت نمیکند.
امسال، روز خبرنگار برای بسیاری از ما با خاطره روزهایی گره خورده که هنوز از آنها فاصله نگرفتهایم. روزهایی که خبرها فقط خبر نبودند؛ هر خبر با زندگی، امنیت، نگرانی و امید مردم پیوند داشت. خبرنگاران در چنین روزهایی گاه خستهتر از همیشه، اما مسئولتر از همیشه کار کردند؛ نوشتند، گزارش تهیه کردند، در میدان حاضر شدند و تلاش کردند تصویری واقعی از آنچه بر جامعه میگذرد، ارائه دهند، از لامرد، کودکان مدرسه شجره طیبه میناب، نوه 14 ماهه رهبر شهید، شهدای ناو دناو...
در کنار همه اینها، فقدان شهید آیت الله خامنه ای شهیدی که تا پیش از این در کنار مردم بود، برای مردم اقتدار وعزت و استقلال را به ارمغان آورد و امروز نیست و او معنای این روز را برای ما تغییر داده است. جای خالی او نه فقط در میان مسئولان و مردم، که در حافظه خبری این روزها نیز احساس میشود. خبرنگار وظیفه دارد این فقدان را نیز به درستی روایت کند؛ نه با اغراق و نه با فراموشی، بلکه با ثبت آنچه بر مردم و کشور گذشته است.
تاریخ را تنها در کتابها نمینویسند. بخشی از تاریخ هر سرزمین در خبرهایی ثبت میشود که خبرنگاران در لحظه وقوع حوادث منتشر میکنند. عکسهایی که گرفته میشوند، گفتوگوهایی که انجام میشود، گزارشهایی که نوشته میشود و روایتهایی که از متن جامعه به مخاطب میرسد، همه بخشی از حافظه جمعی یک ملت هستند.
شاید سالها بعد، وقتی از این روزها سخن گفته شود، بسیاری از جزئیات از یاد رفته باشد؛ اما آنچه رسانهها ثبت کردهاند، میتواند به نسلهای آینده بگوید که مردم چگونه ایستادند، چه دغدغههایی داشتند، چه امیدهایی را دنبال کردند و چه روزهایی را پشت سر گذاشتند.
اما رسالت خبرنگار فقط روایت گذشته نیست. خبرنگار باید چشم به آینده نیز داشته باشد. باید از مسئولان درباره فردای مردم سؤال کند؛ درباره اینکه پس از عبور از بحران چه خواهد شد، چگونه مشکلات حل میشوند، چه برنامهای برای بازسازی اعتماد عمومی وجود دارد و چگونه میتوان جامعهای ساخت که مردم در آن احساس امنیت، آرامش و شنیدهشدن داشته باشند.
خبرنگاری یعنی پرسیدن سؤالهایی که شاید پاسخ دادن به آنها آسان نباشد.
یعنی ایستادن کنار حقیقت، حتی زمانی که روایت حقیقت دشوار است.
یعنی شنیدن صدای کسانی که تریبونی ندارند.
یعنی پیگیری یک مطالبه تا رسیدن به نتیجه.
یعنی به رسمیت شناختن رنج مردم و در عین حال، فراموش نکردن امید؛ و شاید مهمتر از همه، یعنی پذیرفتن این مسئولیت که هر خبری که امروز منتشر میکنیم، روزی بخشی از قضاوت آیندگان درباره ما و روزگار ما خواهد بود.
۱۷ مرداد امسال، بیش از آنکه روز تبریک باشد، روز یادآوری مسئولیت است؛ مسئولیت خبرنگار در برابر حقیقت، مردم، کشور و تاریخ.
ما روزهای سختی را پشت سر گذاشتهایم، ا زوداع در مصلی با پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان تا تشییع باشکوه در تهران، قم و عراق و در نهایت مشهد و هنوز روزهای مهمی پیش روی ماست. در این مسیر، خبرنگار باید همچنان در میدان بماند؛ چشم ببیند، گوش بشنود، دقیق روایت کند، مطالبه کند و امید را در کنار واقعیت فراموش نکند.
روز خبرنگار، روز کسانی است که روایت میکنند تا چیزی از حقیقت این روزها گم نشود؛ کسانی که میدانند پشت هر خبر، انسانی ایستاده، خانوادهای چشمانتظار است، مطالبهای وجود دارد و بخشی از سرنوشت یک جامعه رقم میخورد.
برای همه خبرنگارانی که در این روزهای متفاوت، همچنان نوشتند، پرسیدند، پیگیری کردند و روایتگر مردم و ایران بودند، ۱۷ مرداد را گرامی میداریم؛ با امید به روزهایی آرامتر، با مردمی امیدوارتر و رسانهای که بیش از همیشه صدای حقیقت و مردم باشد.
انتهای پیام/