در مسیر حسین؛ تهران قدم‌به‌قدم به اربعین می‌رسد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، هنوز شهر کاملاً از خواب بیدار نشده است که نخستین نشانه‌های اربعین در جنوب و مرکز تهران خودنمایی می‌کند. موکب‌ها پس از نماز صبح آماده خدمت‌رسانی شده‌اند؛ چای، آب و پذیرایی آماده است و نیروهای خدمت‌رسان منتظرند تا موج زائران از راه برسد.

ساعت ۶ صبح، میدان امام حسین(ع) نقطه آغاز رسمی مراسم است. زیارت اربعین قرائت می‌شود و پس از آن، جمعیت آرام‌آرام در مسیر حرکت می‌کند؛ مسیری که از میدان امام حسین(ع) آغاز شد و تا حرم حضرت عبدالعظیم(ع) ادامه دارد.

حضور مردم از ساعات ابتدایی بامداد در مسیر راهپیمایی جاماندگان اربعین.

در میان جمعیت، خانواده‌ها با کودکان خردسال، جوانانی با پرچم‌های عزاداری، سالمندان و گروه‌های مختلف مردم کنار یکدیگر قدم می‌زنند. بعضی زیر لب زیارت می‌خوانند، بعضی با نوحه همراه می‌شوند و گاهی صدای شعار جمعیت، فضای خیابان را پر می‌کند.

در این میان، یک عبارت بیش از دیگر شعارها شنیده می‌شود: «در مسیر حسین»؛ عبارتی که حالا به روایت مشترک این حرکت تبدیل شده است؛ روایتی که قرار است در آن، زیارت، عزاداری، فرهنگ عاشورا و مفاهیم شهادت و ایستادگی در کنار هم قرار بگیرند.

اما آنچه این مسیر را از یک پیاده‌روی معمولی متمایز می‌کند، تنها تعداد جمعیت یا حال‌وهوای عزاداری نیست؛ نشانه‌های یک روایت معاصر از شهادت نیز در میان مردم دیده می‌شود.

تصاویر رهبر شهید در دست حاضران، بخشی از چهره بصری این مراسم است. قاب‌هایی که بالای سر جمعیت گرفته شده‌اند و در کنار پرچم‌های عاشورایی، یاد شهید و مفهوم مقاومت را به فضای پیاده‌روی آورده‌اند.

در میان این تصاویر، قاب نوه ۱۴ماهه رهبر شهید انقلاب نیز دیده می‌شود؛ تصویری که برای بسیاری از خانواده‌ها رنگی عاطفی دارد و حتی بر کالسکه برخی کودکان نقش بسته است. در میان جمعیت، کالسکه‌هایی دیده می‌شود که تصویر این کودک شهید را با خود حمل می‌کنند.

این صحنه در میان هیاهوی جمعیت، تصویری متفاوت می‌سازد؛ کودکی در کالسکه و تصویر کودکی شهید در کنار او؛ روایتی خاموش از مظلومیت و شهادت که در دل یک اجتماع بزرگ مردمی دیده می‌شود.

کمی جلوتر، گروهی تصویری از دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه را به همراه دارند. برخی تصاویر رهبر شهید را در دست دارند و برخی دیگر تصویر مشت گره‌کرده او را بالای سر گرفته‌اند.

دست‌های کوچک دانش‌آموزان، قاب مشت گره‌کرده را حمل می‌کند و این تصویر در کنار صدای نوحه و شعار «در مسیر حسین»، فضای مراسم را از سوگواری صرف فراتر می‌برد و رنگی از حماسه و ایستادگی به آن می‌دهد.

اینجا تفاوت نسل‌ها به‌وضوح دیده می‌شود؛ از کودکی که تصویر شهید روی کالسکه‌اش قرار گرفته تا دانش‌آموزی که تصویر مشت گره‌کرده او را در دست دارد و بزرگسالی که قاب شهید را بالای سر جمعیت گرفته است.

به همین دلیل، «خون‌خواهی رهبر شهید» نیز در کنار دیگر مضامین مراسم مطرح است؛ مفهومی که برگزارکنندگان و حاضران آن را در امتداد فرهنگ شهادت و عاشورا می‌بینند و تلاش دارند از این طریق، پیوندی میان واقعه کربلا و روایت امروز خود از شهادت و مقاومت برقرار کنند.

در این مسیر، اشک و حماسه از هم جدا نیستند؛ نام حسین(ع) شنیده می‌شود و در همان حال، تصاویر شهیدان و نمادهای مقاومت در میان جمعیت حرکت می‌کنند.

۱۷ خیمه هنر در مسیر اربعین

در کنار موکب‌های پذیرایی و خدماتی، ۱۷ خیمه هنر نیز در مسیر برپا شده است؛ خیمه‌هایی که تلاش می‌کنند هنر را وارد روایت اربعین کنند.

مخاطب در این مسیر تنها با نوحه و عزاداری مواجه نیست؛ برنامه‌های فرهنگی و هنری نیز بخشی از این تجربه را شکل می‌دهند تا کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها بتوانند از زاویه‌ای متفاوت با فرهنگ عاشورا و مفاهیم حسینی ارتباط برقرار کنند.

خیمه‌های هنر، در واقع بخشی از تلاش برای روایت فرهنگی اربعین هستند؛ روایتی که می‌خواهد مفاهیم عاشورا را با زبان تصویر، هنر و برنامه‌های فرهنگی برای نسل امروز بازگو کند.

 نمایش‌های «برنو»، «امان‌نامه»، «الف ب جنگ» و نمایش فرم اجرا می‌شود و گروه‌های موسیقی، گروه کر و دمام‌نوازان نیز به اجرای برنامه خواهند پرداخت. همچنین خیمه بزرگ «هنر» با حضور استادان برجسته کتیبه‌نویسی و خوشنویسی برپا می‌شود .

مسیری که باید خنک بماند

گرمای تابستان اما چالش دیگری برای این حرکت جمعی است. امسال با توجه به افزایش دما، مأموریت خنک‌سازی مسیر و زائران به نیروهای آتش‌نشانی سپرده شده است.

چهار نقطه برای نصب سامانه‌های مه‌پاش در نظر گرفته شده؛ میدان امام حسین(ع) تا میدان شهدا، میدان شهدا تا حوالی مترو شهدا، حوالی میدان شوش و محدوده پیش از میدان شهرری تا میدان شهرری.

در مجموع، حدود پنج کیلومتر از مسیر با سامانه‌های مه‌پاش، تانکرهای آب و پمپ‌های سیار خنک‌سازی می‌شود. زائران در طول مسیر، علاوه بر آب و پذیرایی موکب‌ها، از این تمهیدات برای کاهش گرمای هوا نیز استفاده می‌کنند.

همزمان، نیروهای عملیاتی در آماده‌باش هستند. تمامی ۱۳۸ ایستگاه آتش‌نشانی درگیر این مأموریت‌اند و ۲۲۰ آتش‌نشان با ۹۰ دستگاه خودروی سبک و سنگین و موتورسیکلت از ساعت ۵:۳۰ صبح در مسیر میدان امام حسین(ع) تا حرم حضرت عبدالعظیم(ع) مستقر شده‌اند.

این نیروها تا پایان مراسم و بازگشت شرایط تردد به حالت عادی در محل‌های تعیین‌شده حضور خواهند داشت.

«ایستگاه سلام»؛ پایان مسیر

هرچه مسیر به شهرری نزدیک‌تر می‌شود، جمعیت متراکم‌تر می‌شود. مقصد نهایی، حرم حضرت عبدالعظیم(ع) است؛ اما برای مدیریت جمعیت و جلوگیری از تجمع شدید در حرم، «ایستگاه سلام» در پایان مسیر پیش‌بینی شده است.

زائران در این ایستگاه می‌توانند زیارتی کوتاه داشته باشند تا از شکل‌گیری ازدحام شدید در حرم جلوگیری شود.

اما برای بسیاری، پایان مسیر به معنای پایان اربعین نیست. آنچه از میدان امام حسین(ع) آغاز شده، در طول مسیر با هر قدم، هر موکب، هر تصویر و هر شعار ادامه پیدا می‌کند.

خورشید که بالاتر می‌آید، جمعیت بیشتر می‌شود. صدای «یا حسین» از گوشه‌وکنار خیابان شنیده می‌شود. کودکی پرچم کوچکی را در دست گرفته، مادری کالسکه فرزندش را پیش می‌برد، دانش‌آموزان شجره طیبه تصاویر شهید را همراه خود دارند و جوانان در کنار سالمندان قدم برمی‌دارند.

تهران برای چند ساعت ریتم معمول خود را کنار گذاشته است؛ شهری که این بار خیابان‌هایش به مسیر زیارت تبدیل شده‌اند.

«در مسیر حسین» حالا فقط نام یک برنامه نیست؛ روایتی است از مردمی که آمده‌اند تا با قدم‌هایشان، عاشورا را به امروز پیوند بزنند؛ از زیارت و اشک تا هنر و خدمت، از تصویر شهید در دست مردم تا مشت‌های گره‌کرده دانش‌آموزان و از یاد حسین(ع) تا روایت شهادت و مقاومت.

شاید این مسیر روی نقشه تهران چند کیلومتر باشد، اما برای زائرانی که در آن قدم می‌زنند، هر قدم معنایی فراتر از فاصله دارد؛ هر قدم سلامی به حسین(ع)، هر موکب نشانی از خدمت و هر تصویر شهید، یادآور راهی است که از کربلا آغاز شد و هنوز در میان قدم‌های مردم ادامه دارد.