رحیمپور ازغدی: همگرایی ادیان در ایستادگی کنار مظلوم معنا پیدا میکند / رهبر شهید پرچمدار مبارزه با ظلم در امتداد راه پیامبران بود
به گزارش خبرگزاری آنا، نشست «همگرایی ادیان الهی در مبارزه با ظلم جهانی» به همت مؤسسه فرق و ادیان حقپژوهی، با حضور جمعی از نمایندگان اقلیتهای دینی در ایران و سخنرانی حسن رحیمپور ازغدی، شامگاه ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ در مشهد مقدس برگزار شد.
این نشست در شب پیش از مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی برگزار شد؛ نمایندگانی از ادیان الهی که برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید به این شهر آمده بودند، در نشستی مشترک درباره نقش ادیان در مقابله با ظلم جهانی و دفاع از مظلومان به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
قرآن جنگ دینی را توصیه نکرده است
رحیمپور ازغدی در آغاز سخنان خود با قدردانی از حضور نمایندگان ادیان الهی، این نشست را نمادی از امکان اتحاد ادیان در جهان دانست و گفت: در این فرصت میخواهم به برخی دیدگاههای رهبر شهید درباره ادیان و روابط میان ادیان از نگاه اسلام و قرآن اشاره کنم؛ دیدگاههایی که در تفسیر و تبیین آیات قرآن درباره نوع مناسبات پیروان ادیان الهی مطرح شده است.
وی با بیان اینکه از نگاه قرآن، اصل بر جنگ دینی نیست، افزود: قرآن کریم به هیچ وجه توصیه نکرده که پیروان یک دین، از جمله مسلمانان، به دلیل اختلاف اعتقادی با پیروان ادیان دیگر وارد دشمنی و جنگ شوند. قرآن چندینبار تصریح میکند غیرمسلمانانی که با شما سر جنگ ندارند و زندگی عادی خود را دارند، نباید مورد تعرض، توهین، تجاوز یا درگیری قرار بگیرند.
او ادامه داد: ممکن است مسلمانان بخشی از عقاید مسیحیان، یهودیان یا زرتشتیان را قبول نداشته باشند و آنان نیز همه عقاید مسلمانان را نپذیرند؛ این طبیعی است. اختلاف اعتقادی به معنای جواز توهین، تعرض یا جنگ نیست. قرآن برای روابط انسانی و عادلانه میان پیروان ادیان، خط قرمزهایی روشن تعیین کرده است.
رحیمپور ازغدی با اشاره به تنوع درون ادیان مختلف گفت: اختلاف نظر در تاریخ ادیان طبیعی است. مسیحیان درباره برخی مباحث الهیاتی برداشتهای گوناگون دارند، یهودیان در طول تاریخ فرقهها و جریانهای مختلف داشتهاند، مسلمانان نیز با وجود اشتراک در قرآن، در برخی مسائل کلامی، فقهی و تاریخی اختلاف نظر دارند.
وی افزود: حتی درون یک مذهب هم همه عالمان بر سر همه مسائل اتفاق نظر ندارند. در فقه، کلام و تفسیر، اختلاف نظر وجود دارد و این امر طبیعی است. قرآن میفرماید تفاوتها را به رسمیت بشناسید؛ معنای وحدت این نیست که هرکس بخشی از عقاید خود را کنار بگذارد تا همه شبیه هم شوند.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: وقتی از وحدت یا همگرایی ادیان سخن میگوییم، منظور این نیست که مسلمان، مسیحی، یهودی یا زرتشتی از باورهای خود دست بردارد. وحدت به معنای حذف تفاوتها نیست؛ یعنی متخصصان و عالمان ادیان با ادبیات دوستانه، منصفانه و علمی با یکدیگر گفتوگو کنند. در برخی موارد ممکن است به توافق برسند و در برخی موارد نیز اختلاف باقی بماند.
از مشترکات آغاز کنیم، نه از اختلافات
رحیمپور ازغدی با اشاره به اصل «لا اکراه فی الدین» گفت: قرآن میفرماید ایمان زوربردار نیست. با زور نمیتوان کسی را مؤمن کرد، همانطور که با زور نمیتوان کسی را واقعاً کافر کرد. ممکن است بتوان کسی را ترساند یا وادار کرد نظر خود را پنهان کند، اما عقیده واقعی انسان با زور، پول یا فشار تغییر نمیکند.
او ادامه داد: در طول تاریخ مواردی بوده که ملتهایی تحت فشار سیاسی یا نظامی تغییر دین دادهاند، اما نسلی که زیر زور تغییر دین میدهد، حقیقتاً ایمان نیاورده است. ایمان امر قلبی و آگاهانه است و نمیتوان آن را با اجبار به وجود آورد.
وی با تأکید بر اینکه قرآن پیامبر اکرم(ص) را به آغاز گفتوگو از مشترکات دعوت میکند، گفت: خداوند به پیامبر میفرماید به اهل کتاب بگو بیایید بر سر یک کلمه مشترک میان ما و شما بایستیم. یعنی گفتوگو را از نقطه اختلاف آغاز نکنید؛ از اشتراکات شروع کنید.
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیه «تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم» اظهار کرد: چرا وقتی دو نفر با یکدیگر روبهرو میشوند، فوراً به سراغ نقاط اختلاف میروند؟ قرآن میفرماید از مشترکات آغاز کنید. ما در بسیاری از اصول با یکدیگر مشترکیم؛ همه ادیان الهی به خداوند، اخلاق، تفاوت خیر و شر، حسابرسی اعمال، کرامت انسان، عدالت و نفی ظلم معتقدند.
وی افزود: ما معتقدیم راست و دروغ یکی نیست، امانت و خیانت یکی نیست، عدالت و ظلم مساوی نیستند. اینها اصول مشترک میان ادیان الهی است. قرآن میگوید به جای اینکه در برابر یکدیگر بنشینید، کنار یکدیگر قرار بگیرید و از همین نقاط مشترک حرکت کنید.
او با اشاره به بخش دیگری از همین آیه گفت: قرآن میفرماید ما نباید یکدیگر را ارباب خود قرار دهیم؛ نه من رب تو هستم و نه تو رب منی. حتی پیامبران نیز ارباب مردم نیستند؛ آنان بندگان خدا هستند که انسانها را به سوی خدا راهنمایی میکنند.
هیچ دین الهی ظلم را تأیید نمیکند
رحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه نفی ظلم یکی از مشترکات اصلی ادیان الهی است، گفت: هیچ دین الهیای وجود ندارد که بگوید ظلم خوب است و عدالت بد است. البته ممکن است در تاریخ، از هر دینی سوءاستفاده شده باشد؛ از اسلام، مسیحیت، یهودیت یا آیین زرتشت. اما اصل ادیان الهی، دعوت به خدا، عدالت، اخلاق و محبت است.
وی افزود: پیامبران الهی مردم را به خودشان دعوت نکردند؛ آنان مردم را به خدا دعوت کردند. اگر سخنی از حضرت عیسی، حضرت موسی، حضرت ابراهیم یا هر پیامبر الهی دیگر ثابت شود، از نگاه ما همان مسیر توحید و حق است. قرآن میفرماید میان پیامبران الهی فرق نمیگذاریم؛ یعنی همه آنان در یک مسیر کلی قرار دارند.
او با اشاره به سخنی از امام خمینی(ره) گفت: اگر همه پیامبران الهی در یک روستا جمع شوند، میان آنان دعوایی رخ نمیدهد؛ زیرا هیچکدام خودخواه نیستند و همه به خدا دعوت میکنند. البته ممکن است تفاوت در مأموریت، شرایط یا روش وجود داشته باشد، همانطور که در قرآن درباره حضرت موسی و حضرت خضر تفاوت نگاه و حکمت مطرح شده است، اما اصل مسیر پیامبران واحد است.
رحیمپور ازغدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیره پیامبر اکرم(ص) گفت: پیامبر فرمودند اگر مسلمانی به غیرمسلمانی ظلم کند، در قیامت من مدافع آن غیرمسلمان و دادخواه علیه مسلمانی خواهم بود که به او ظلم کرده است. این نشان میدهد که در منطق اسلام، کرامت و حقوق انسانها وابسته به مسلمان بودن یا نبودن آنان نیست.
او افزود: در روایات آمده است که اگر مسلمانی در معامله با غیرمسلمان فریبکاری کند یا به او خسارت بزند، این کار حرام است و باید جبران شود. حقوق غیرمسلمانان در جامعه اسلامی محترم است و نفع آنان نفع جامعه و زیان آنان زیان جامعه شمرده میشود.
وی ادامه داد: در نگاه اسلامی، پیروان دیگر ادیان در مسائل شخصی، عبادات و احکام مربوط به زندگی دینی خودشان، بر اساس دین خود عمل میکنند. در قوانین عمومی جامعه نیز همانطور که هر شهروندی در هر کشوری تابع قانون عمومی است، همه شهروندان از قانون عمومی تبعیت میکنند. اما این به معنای نادیده گرفتن حقوق دینی و انسانی آنان نیست.
کمک به انسان گرفتار، حتی اگر همدین ما نباشد
رحیمپور ازغدی با تأکید بر آداب گفتوگوی دینی گفت: قرآن میفرماید با اهل کتاب و پیروان ادیان دیگر گفتوگو کنید، اما به بهترین روش؛ نه فقط روش خوب، بلکه «احسن»؛ یعنی زیباترین، منطقیترین، مؤدبانهترین و منصفانهترین شیوه.
او افزود: گفتوگو یعنی هرکس بتواند عقیده خود را بیان کند و از باور خود دفاع کند. زرتشتی از آیین زرتشت دفاع میکند، مسیحی از مسیحیت، یهودی از یهودیت و مسلمان از اسلام. این اشکالی ندارد. اشکال از جایی آغاز میشود که باب گفتوگو بسته و باب دعوا، تحقیر و جنگ باز شود.
وی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) گفت: حضرت علی(ع) در برخورد با پیروان دیگر ادیان، کرامت انسانی آنان را حفظ میکرد. نقل شده است که در سفری با فردی یهودی هممسیر شدند. وقتی مسیرشان جدا شد، امیرالمؤمنین(ع) مقداری او را بدرقه کردند. آن فرد تعجب کرد و پرسید مگر مسیر شما به سمت دیگری نبود؟ حضرت فرمودند چون مدتی همسفر بودیم، تو حقی بر گردن من داری.
رحیمپور ازغدی با بیان نمونهای دیگر از سیره امام علی(ع) گفت: روزی امیرالمؤمنین(ع) پیرمرد نابینایی را دیدند که در کنار راه گدایی میکرد. حضرت پرسیدند چرا این مرد باید گدایی کند؟ برخی گفتند او نصرانی است. حضرت ناراحت شدند و فرمودند وقتی جوان بود و در این جامعه کار میکرد، از دینش نپرسیدید؛ حالا که پیر و ازکارافتاده شده، میگویید مسیحی است؟
وی افزود: امام علی(ع) فرمودند باید زندگی او از بیتالمال تأمین شود. این نگاه، نگاه عدالتمحور اسلام به انسان است. سؤال امام این نبود که دین این فرد چیست؛ سؤال این بود که چرا یک انسان سالمند و نابینا باید در جامعه اسلامی بیپناه بماند.
او تأکید کرد: چنین نمونههایی نشان میدهد که در منطق اسلام، عدالت فقط برای مسلمانان نیست. عدالت باید درباره همه انسانها رعایت شود و ظلم حتی نسبت به بتپرستی که با مسلمانان سر جنگ ندارد، پذیرفته نیست.
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیات قرآن درباره رفتار با غیرمسلمانان گفت: قرآن حتی درباره مشرکانی که با مسلمانان در جنگ نیستند، میفرماید اگر گرفتار قحطی، زلزله، سیل، بیماری یا مشکل شدند، به آنان نیکی کنید و عدالت را در روابط با آنان رعایت کنید. خداوند عدالتپیشگان را دوست دارد.
او ادامه داد: این نگاه نشان میدهد که انسان گرفتار، صرفنظر از دین و مذهبش، شایسته کمک است. ما ممکن است دین او را قبول نداشته باشیم، اما اگر او با ما سر جنگ ندارد و گرفتار است، باید به او کمک کنیم.
وی افزود: بنابراین، اصل در روابط انسانی از نگاه قرآن، نیکی، عدالت، انصاف و گفتوگوست. دشمنی از جایی آغاز میشود که ظلم، تجاوز، خیانت و جنگ آغاز شود.
جنگ پیامبر(ص) با دین نبود، با ظلم بود
رحیمپور ازغدی در پاسخ به این پرسش که چرا در صدر اسلام جنگهایی با برخی یهودیان، رومیان یا حاکمان ایران رخ داد، گفت: این جنگها جنگ دین علیه دین نبود. پیامبر اکرم(ص) نه مدینه را با جنگ گرفت و نه مکه را. مدینه از پیامبر دعوت کرد و مکه نیز در نهایت بدون جنگ گسترده تسلیم شد. پیامبر(ص) در فتح مکه عفو عمومی اعلام کرد و فرمود امروز روز رحمت است، نه روز انتقام.
وی افزود: جنگ با برخی قبایل یهودی به دلیل یهودی بودن آنان نبود؛ بلکه به دلیل پیمانشکنی، خیانت و همکاری با دشمنان علیه جامعه اسلامی بود. جنگ با امپراتوری روم نیز به دلیل مسیحی بودن روم نبود؛ بلکه به دلیل استکبار و سلطهگری آن بود. جنگ با شاهان ایران نیز جنگ اسلام با زرتشت نبود؛ بلکه تقابل با ساختارهای ظالمانه و استکباری آن زمان بود.
او ادامه داد: همانطور که امروز اختلاف ما با قدرتهای سلطهگر به خاطر ادعای دینی آنان نیست. معیار، دین ظاهری نیست؛ معیار این است که یک قدرت در کنار ظلم ایستاده یا در کنار عدالت. ممکن است کسی نام دین را به زبان بیاورد، اما در عمل دین او ظلم، دیکتاتوری و سلطهگری باشد.
رحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه همه پیامبران در برابر ظلم ایستادند، گفت: حضرت موسی(ع) با فرعون درافتاد، حضرت ابراهیم(ع) با نمرود و بتپرستی سازمانیافته مبارزه کرد، حضرت عیسی(ع) در برابر ساختارهای فاسد زمان خود ایستاد و پیامبر اکرم(ص) نیز با ظلم، شرک، تبعیض و استکبار مقابله کرد.
وی افزود: اگر حضرت عیسی(ع) فقط سخنان کلی و بیخطر میگفت، چرا قدرتهای زمانه باید با او دشمن شوند؟ اگر حضرت موسی(ع) فقط توصیه اخلاقی میکرد، چرا فرعون با او درگیر شد؟ پیامبران الهی فقط درباره اخلاق فردی سخن نگفتند؛ آنان در برابر بردگی، استبداد، تحقیر انسان و سلطهگری ایستادند.
او با اشاره به آیات قرآن درباره حضرت موسی(ع) گفت: وقتی موسی(ع) مأمور شد به سوی فرعون برود، نگرانی او از جان خود نبود، بلکه از عظمت مأموریت و لجاجت فرعون بود. خداوند به موسی و هارون فرمود من با شما هستم، میشنوم و میبینم. این همان منطق ایستادگی مؤمنان در برابر قدرتهای ظالم است.
انبیا پیامآور عشق و عدالت بودند، نه سکوت در برابر ظلم
رحیمپور ازغدی با نقد نگاههایی که پیامبران را در برابر یکدیگر قرار میدهند، گفت: برخی میگویند فلان پیامبر پیامبر عشق و صلح بوده و پیامبر دیگر پیامبر سیاست و مبارزه. این تقسیمبندی غلط است. همه پیامبران اهل محبت، اخلاق، صلح با مردم و ایستادگی در برابر ظلم بودند.
وی افزود: تعبیری که از حضرت عیسی(ع) نقل میشود که اگر به یک طرف صورتت زدند، طرف دیگر را نیز بیاور، مربوط به گذشت در روابط شخصی است؛ یعنی اگر در مسئله شخصی میتوانی ببخشی، بزرگوار باش. اما این سخن به معنای سکوت در برابر فرعونها، نمرودها، اشغالگران و متجاوزان نیست.
او تصریح کرد: قرآن نیز همین منطق را دارد. در مسائل شخصی، گذشت، بزرگواری و محبت توصیه شده است، اما در برابر تجاوز اجتماعی، ظلم به مظلومان، غارت اموال و تحقیر ملتها، سکوت جایز نیست. پیامبران الهی در چنین مواردی ایستادگی کردند.
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیات قرآن درباره سختیهای پیامبران و مؤمنان گفت: قرآن میفرماید چه بسیار پیامبرانی که همراه آنان مردان الهی جنگیدند و در راه خدا سختی دیدند، اما سست نشدند، ضعف نشان ندادند و تن به ذلت ندادند. این آیه نشان میدهد همه پیامبران در مسیر عدالت با مقاومت، رنج و هزینه روبهرو بودهاند.
وی افزود: پیامبران مسخره شدند، متهم شدند، تهدید شدند، برخی از آنان به شهادت رسیدند و برخی یارانشان را از دست دادند. حضرت زکریا و حضرت یحیی نمونههای روشنی از پیامبرانی هستند که در راه حق آسیب دیدند. حضرت ابراهیم(ع) را به آتش انداختند و حضرت عیسی(ع) را نیز بنا بر باور مسیحیان به صلیب کشیدند و بنا بر باور مسلمانان، قصد چنین کاری را داشتند.
او ادامه داد: بنابراین، مسیر دین حقیقی همیشه مسیر بیهزینه نبوده است. هرجا پیامبران در برابر ظلم ایستادند، طاغوتها و مستکبران با آنان مقابله کردند. قرآن میگوید اهل ایمان در برابر این فشارها سست نمیشوند و خداوند صابران و مقاومان را دوست دارد.
دین حقیقی از عدالت جدا نیست
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به ادعای جدایی دین از سیاست و عدالت گفت: گاهی گفته میشود اگر دین وارد عرصه عدالت، سیاست و مبارزه با ظلم شود، مردم از دین زده میشوند. اما مردم شعور دارند و تفاوت سوءاستفاده از دین با عمل به دین را میفهمند.
وی افزود: اگر کسی از دین برای ظلم، تحقیر، دیکتاتوری و منافع شخصی استفاده کند، مردم از او و از آن نمایش دینی بیزار میشوند. اما اگر دین در کنار مظلوم، عدالت، اخلاق و کرامت انسان قرار گیرد، مردم آن را میفهمند و به آن احترام میگذارند.
او با اشاره به حضور مردم در تشییع رهبر شهید گفت: این حضور گسترده نشان داد که مردم میان دینِ در خدمت عدالت و دینِ در خدمت قدرتهای فاسد تفاوت قائلاند. اگر کسی در مسیر مقاومت، عدالت و دفاع از مظلومان بایستد، مردم این را میفهمند؛ حتی اگر در جامعه مشکلات اقتصادی، فشارها و سختیها وجود داشته باشد.
رحیمپور ازغدی با بیان اینکه از نام همه ادیان در طول تاریخ سوءاستفاده شده است، گفت: به نام اسلام ظلم شده، به نام مسیحیت ظلم شده، به نام یهودیت ظلم شده و حتی در دورههایی به نام آیین زرتشت نیز ظلمهایی صورت گرفته است. اما این سوءاستفادهها حقیقت ادیان الهی را تغییر نمیدهد.
وی افزود: جوهر اصلی ادیان الهی با ظلم سازگار نیست. اگر جریانی به نام دین، ظلم را توجیه کند، از مظلوم دفاع نکند یا مردم را به سکوت در برابر ستم دعوت کند، از حقیقت دین فاصله گرفته است؛ حتی اگر نام دین را بر خود گذاشته باشد.
او با اشاره به تفاوت یهودیت با صهیونیسم و تفاوت اسلام با جریانهای خشونتطلب گفت: همانطور که نمیتوان جنایتهای صهیونیسم را به حساب حقیقت یهودیت گذاشت، نمیتوان رفتار جریانهای تکفیری و خشونتطلب را به حساب حقیقت اسلام گذاشت. معیار، عدالت، اخلاق و کرامت انسان است.
آیات قرآن درباره دفاع از همه معابد الهی
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیهای از قرآن درباره دفاع در برابر ظلم گفت: قرآن میفرماید اگر خداوند به وسیله برخی از مردم جلوی فساد برخی دیگر را نمیگرفت، صومعهها، کلیساها، کنیسهها و مساجد ویران میشدند. این آیه بسیار مهم است؛ زیرا نشان میدهد دفاع از حق و مقابله با ظلم، فقط برای حفظ مسجد نیست، بلکه برای حفظ همه معابد الهی و آزادی عبادت است.
وی افزود: قدرتهای ظالم ابتدا ممکن است سراغ اقتصاد، سیاست، منابع و سرزمینها بروند، اما در نهایت با ایمان و هویت دینی ملتها نیز درگیر میشوند. اگر در برابر ظلم ایستادگی نشود، همه مراکز عبادت و معنویت آسیب خواهند دید.
او ادامه داد: بنابراین، مبارزه با ظلم و استکبار، دفاع از همه ادیان الهی و همه انسانهای مؤمن است. این دفاع، دفاع از یک گروه خاص نیست؛ دفاع از حق عبادت، کرامت انسان و عدالت اجتماعی است.
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیه «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط» گفت: قرآن هدف بعثت پیامبران را اقامه قسط و عدالت معرفی میکند. پیامبران با بینات آمدند، یعنی حرف بیمنطق و خرافی نزدند؛ با کتاب آمدند، یعنی معرفت، آگاهی و هدایت آوردند؛ و با میزان آمدند، یعنی معیار عدالت و حق را به بشر نشان دادند.
وی افزود: اگر دینی پیدا شود که بگوید ظلم خوب است، آن دین منحرف است. اگر جریانی به نام دین بگوید به پیروان سایر ادیان ظلم کنید، آن نیز از حقیقت دین فاصله گرفته است. اگر جریانی بگوید در برابر ظالم سکوت کنید و از مظلوم دفاع نکنید، این نیز با منطق قرآن و پیامبران سازگار نیست.
او ادامه داد: قرآن میگوید پیامبران آمدند تا مردم قسط را برپا کنند؛ یعنی حقوق همه انسانها رعایت شود. عدالت فقط شعار نیست؛ عدالت یعنی هر صاحب حقی به حق خود برسد، فارغ از اینکه دین، قومیت یا جایگاه اجتماعی او چیست.
انتظار منجی، نقطه مشترک ادیان است
رحیمپور ازغدی با اشاره به ادامه آیه و تعبیر «و انزلنا الحدید» گفت: قرآن در کنار کتاب و میزان، از حدید نیز سخن میگوید؛ یعنی از قدرت، ابزار دفاع و توان سخت. این نشان میدهد که دین فقط موعظه نرم نیست. وقتی ظالمان با قدرت به عدالت و معنویت حمله میکنند، اهل ایمان نیز باید قدرت دفاع داشته باشند.
وی افزود: قدرت از نگاه دین، برای تجاوز نیست؛ برای دفاع از حقوق مردم و جلوگیری از سلطه ظالمان است. اگر قدرت دفاعی وجود نداشته باشد، ظالم جلو میآید و به جان، مال، امنیت و کرامت مردم تعرض میکند.
او تأکید کرد: بنابراین، موعظه، اخلاق و گفتوگو جای خود را دارد، اما در برابر تجاوز و جنایت سازمانیافته، جامعه مؤمن حق ندارد منفعل بماند. همه پیامبران الهی اهل محبت بودند، اما در برابر ظلم، بردگی، تحقیر و تجاوز سکوت نکردند.
رحیمپور ازغدی، استاد حوزه و دانشگاه، در بخش دیگری از سخنان خود، مسئله منجی و عدالت آخرالزمانی را یکی از نقاط مشترک ادیان دانست و گفت: در ادیان مختلف، با تعابیر گوناگون، امید به تحقق عدالت نهایی وجود دارد. مسیحیان از بازگشت حضرت مسیح سخن میگویند، یهودیان به آمدن موعود باور دارند، زرتشتیان از سوشیانت سخن میگویند و مسلمانان، بهویژه شیعه و سنی، به ظهور مهدی(عج) و همراهی حضرت مسیح(ع) در تحقق عدالت جهانی اعتقاد دارند.
وی افزود: حتی برخی مکاتب غیردینی نیز به نوعی از عدالت نهایی و جامعه بیطبقه یا بیظلم سخن گفتهاند. این نشان میدهد که انتظار عدالت، یک خواست عمیق انسانی است و در فطرت بشر ریشه دارد.
او ادامه داد: در روایات اسلامی، مأموریت اصلی منجی، برپایی عدالت است. عدالت برای همه انسانها، امنیت برای همه، کرامت برای همه و رفع ظلم از سراسر جهان. این انتظار، یکی از محورهای مهم همگرایی ادیان الهی است.
همگرایی ادیان در کنار مظلوم معنا پیدا میکند
رحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه معیار دینداری حقیقی، ایستادن در کنار مظلوم است، گفت: اگر حضرت موسی(ع)، حضرت عیسی(ع)، حضرت زرتشت، حضرت ابراهیم(ع) و پیامبر اکرم(ص) امروز در میان ما بودند، در کنار مظلومان میایستادند، نه در کنار ظالمان و قدرتهای سلطهگر.
وی افزود: حضور نمایندگان ادیان الهی در چنین نشستی و موضعگیری آنان در برابر ظلم، ادامه همان راه پیامبران است. پرچم واقعی ادیان، پرچم عدالت، اخلاق، توحید و دفاع از کرامت انسان است.
او با تقدیر از نمایندگان ادیان الهی حاضر در نشست گفت: اینکه پیروان ادیان در کنار مظلوم میایستند و در برابر ظلم جهانی موضع میگیرند، خدمت بزرگی به دین و به جامعه انسانی است. مردم وقتی ببینند رهبران دینی در کنار عدالت و مظلومیت ایستادهاند، دین را بهتر میشناسند.
رحیمپور ازغدی تأکید کرد: دین را نباید آنگونه تعریف کرد که فرعونها، نمرودها، عمالقه و قدرتهای سلطهگر میخواهند. دین را باید آنگونه شناخت که ابراهیم، موسی، عیسی، زرتشت و محمد(ص) معرفی کردند؛ دینی بر پایه خدا، عدالت، اخلاق، محبت و دفاع از انسان.
وی افزود: همگرایی ادیان الهی زمانی معنا پیدا میکند که پیروان ادیان، با حفظ باورهای خود، بر نقاط مشترک بایستند؛ خداپرستی، اخلاق، عدالت، کرامت انسان، نفی ظلم و دفاع از مظلوم. این همان مسیری است که قرآن کریم و سیره پیامبران الهی پیش روی بشر قرار دادهاند.
او خاطرنشان کرد: اختلاف عقیده میان ادیان، امری طبیعی است؛ اما ظلمستیزی، عدالتخواهی و دفاع از انسان مظلوم، نقطهای است که همه ادیان الهی میتوانند و باید در آن کنار یکدیگر قرار بگیرند.
شهادت رهبر شهید؛ نقطه پیوند ادیان در دفاع از مظلوم
رحیمپور ازغدی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حضور گسترده مردم در آیینهای وداع و تشییع را نشانه پیوند عمیق مردم با راه عدالتخواهی و مقاومت دانست و گفت این حضور، صرفاً یک بدرقه سیاسی یا رسمی نبود؛ بلکه نمادی از وفاداری مردم به رهبری بود که در برابر ظلم، سلطهگری و استکبار ایستاد و مسیر خود را در امتداد راه پیامبران الهی تعریف کرد.
او تأکید کرد: رهبر شهید، در نگاه پیروان ادیان الهی نیز به عنوان شخصیتی شناخته میشود که مسئله دفاع از مظلوم، مقابله با ظلم جهانی و ایستادگی در برابر قدرتهای سلطهگر را به یک مسئولیت دینی و انسانی تبدیل کرد. به گفته رحیمپور ازغدی، شهادت ایشان پایان این مسیر نیست، بلکه میتواند نقطهای برای تقویت همگرایی ملتها و پیروان ادیان در دفاع از عدالت، کرامت انسان و مظلومان جهان باشد.
تأکید نمایندگان ادیان الهی بر عدالتخواهی و مقابله با ظلم
پیش از سخنان حسن رحیمپور ازغدی، حجتالاسلام دکتر احمد منصوری ماتک، دبیر علمی نشست، ضمن خوشامدگویی به مهمانان و نمایندگان ادیان الهی، با اشاره به ضرورت گفتوگوی پیروان ادیان در شرایط امروز جهان، بر اهمیت همگرایی ادیان الهی در برابر ظلم، سلطهگری و بیعدالتی تأکید کرد و این نشست را فرصتی برای بازخوانی مشترکات دینی در دفاع از مظلومان و مقابله با جریانهای ظلممحور دانست.
دکتر یونس حمامی لالهزار، حاخام اعظم جامعه یهودیان ایران، نیز با تسلیت شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی و شهدای جنگ تحمیلی اخیر، بر ضرورت تفکیک یهودیت از صهیونیسم تأکید کرد و گفت: آنچه مرز یهودیت را از صهیونیسم روشن میکند، آموزههای تورات و سیره حضرت موسی کلیمالله است؛ پیامبری که پیش از بعثت نیز در برابر ظلم بیتفاوت نماند و چه در برابر ستم فرعونیان، چه در نزاع میان همکیشان و چه در دفاع از غریبهها، جانب عدالت را گرفت. در آموزههای تورات، ظلم و بیعدالتی انحراف از مسیر الهی است و همه انسانها به عنوان فرزندان یک آدم، در برابر یکدیگر مسئولاند. هر فرد و هر امتی وظیفه دارد در حد توان خود در برابر ظلم بایستد؛ چراکه سکوت در برابر خطا و ستم دیگران، انسان را شریک آن ظلم میکند و پیروزی نهایی از آن کسانی است که در راه خدا، عدالت و انصاف گام برمیدارند.
موبد مهربان پولادی، رئیس انجمن موبدان تهران، در این نشست با تبیین نگاه دین زرتشتی به مسئله ظلم گفت: ظلم از منظر آموزههای زرتشتی ریشه در دروغ، خودخواهی، هواپرستی و بیعدالتی دارد و هرگاه انسان از اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک فاصله بگیرد، زمینه شکلگیری اخلاق فاسد و ستم در جامعه فراهم میشود. پیروان ادیان الهی وظیفه دارند در هر نقطه از جهان در برابر ظلم بایستند و همانگونه که زرتشتیان در دوران دفاع مقدس در کنار دیگر ایرانیان از این سرزمین دفاع کردند، امروز نیز دفاع از مظلوم و مقابله با ظالم، مسئولیتی مشترک برای همه عدالتخواهان است.
دکتر کشیش میشل آقامالیان، سرپرست دینی جامعه و کلیسای انجیلی ارامنه، نیز با اشاره به اشتراک ادیان الهی در اصل مبارزه با ظلم و دفاع از عدالت اظهار کرد: ظلم ریشه در نفی خدا، دوری از توحید و ازخودبیگانگی انسان دارد؛ مسیری که در نهایت به بیگانگی با دیگران و شکلگیری ستم منتهی میشود. ایستادگی در برابر ظلم، همراه با وحدت، انسجام و مقاومت پیگیر، وعده الهی را محقق میکند و سکوت در برابر ستم، عین همراهی با ظلم است. رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای پدر و قائد انسانهای آزادیخواه و عدالتجوی جهان بود.
اسقف آرداوازد شارویان، اسقف اعظم ارامنه اصفهان و جنوب ایران، عدالت را نقطه مشترک همه ادیان الهی دانست و گفت: ادیان تنها برای بیان آموزههای آسمانی حضور ندارند، بلکه در برابر مشکلات مردم، دغدغههای اجتماعی و ضرورت همزیستی عادلانه نیز مسئولیت دارند. خداوند انسان را آزاد و برخوردار از حق زندگی عادلانه آفریده است؛ از این رو پیروان ادیان الهی باید در برابر ظلم بایستند و فریاد بزنند. سکوت در برابر ستم، انسان را در همان مسیر ظلم قرار میدهد.
دکتر عماد خوشابه، اسقف اعظم کلیسای آشوری کلدانی تهران، با اشاره به آموزههای کتاب مقدس تأکید کرد: محبت به خداوند و محبت به انسانها اساس مقابله با ظلم است. کتاب مقدس انسان را به دوست داشتن خداوند از صمیم قلب و دوست داشتن همسایه همچون خویشتن دعوت میکند و هرجا محبت الهی از دل انسانها رخت بربندد، زمینه دروغ، خشونت، کشتار و بیعدالتی فراهم میشود. اگر محبت میان انسانها حاکم باشد، ظلم و شر از جامعه رخت برمیبندد. شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، بهانهای شد تا پیروان ادیان مختلف در کنار یکدیگر برای کشور عزیزمان و برای غلبه محبت، عدالت و همبستگی دعا کنند.
خوری اسقف وانیا سرگیز، اسقف کلیسای آشوری کلدانی کاتولیک، با تسلیت شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: ایستادگی در برابر ظلم، وظیفهای انسانی و ملی است. پیش از آنکه از عنوانهای دینی و مذهبی سخن بگوییم، همه ما انسان و ایرانی هستیم و باید در برابر ستم بایستیم. خداوند انسان را آفرید و او را برخوردار از صفات نیک و الهی قرار داد، اما انسانی که از خداوند دور شود، به ظلم، کشتار و جنایت آلوده میشود. جنایت و بمباران، میان مسلمان و مسیحی و زرتشتی تفاوتی قائل نمیشود؛ از این رو وحدت نباید فقط در کلام و شعار باشد، بلکه باید در عمل، همدلی و ایستادگی مشترک برای ایران و در برابر ظلم معنا پیدا کند. رهبر شهید نیز جان خود را در مسیر دفاع از ایران و ایستادگی در برابر ظلم گذاشت و امروز این مسئولیت مشترک بر عهده همه ماست.
انتهای پیام/