رهبر شهید، نانو را از آزمایشگاه به صنعت رساند
رهبر شهید با نگاهی راهبردی به علم و فناوری، مسیر توسعه فناوری نانو را از یک حوزه صرفاً پژوهشی به برنامهای ملی برای حل مسائل کشور و توسعه اقتصادی تغییر داد؛ مسیری که امروز نیز به گفته مسئولان این حوزه، استمرار آن در گرو تقویت ارتباط علم، صنعت و بازار و افزایش اثرگذاری فناوری در زندگی مردم است.
عماد احمدوند، در گفتوگو با آناتک مهمترین ویژگی حمایت رهبر شهید از فناوری نانو را نگاه منظومهای به توسعه علم و فناوری دانست و اظهار کرد: «ایشان هیچگاه فناوری نانو را بهصورت مقطعی یا پروژهای دنبال نکردند، بلکه توسعه فناوری را در چارچوب گفتمان اقتدار علمی کشور میدیدند. از نهضت نرمافزاری تا تأکید بر مفهوم «العلم سلطان»، همواره این باور را داشتند که اقتدار کشور از مسیر علم و فناوری حاصل میشود.»
وی با اشاره به تبیین چرخه کامل «تولید علم، توسعه فناوری، تولید محصول، تجاریسازی، ورود به صنعت و بازار» از سوی رهبر شهید در سال ۱۳۸۵، افزود: «این نگاه موجب شد فناوری نانو از همان ابتدا تنها یک موضوع پژوهشی نباشد، بلکه با مأموریت حل مسائل کشور، توسعه صنعتی و خلق ارزش اقتصادی دنبال شود و به یک برنامه ملی توسعه فناوری تبدیل شود.»
بازدیدی که به نقطه عطف توسعه نانو تبدیل شد
احمدوند، بازدید رهبر شهید از نمایشگاه فناوری نانو در سال ۱۳۹۳ را یکی از مهمترین نقاط عطف این حوزه عنوان کرد و گفت: «آن بازدید صرفاً یک حضور نمادین نبود. ایشان با شرکتها و فناوران گفتوگو کردند و درباره موضوعاتی مانند تربیت نیروی انسانی، فعالیتهای دانشآموزی، توسعه بازار، ورود فناوری به صنعت و تأمین مالی شرکتهای فناور نکات دقیقی را مطرح کردند.»
وی ادامه داد: «دستنوشته بهیادگارمانده از آن بازدید و تأکید بر حفظ عوامل موفقیت فناوری نانو، انگیزه تازهای در زیستبوم نانو ایجاد کرد و موجب شد مسیر توسعه این فناوری با تمرکز بیشتر بر حل مسائل کشور در حوزههایی مانند انرژی، سلامت، آب و محیطزیست ادامه یابد.»
دبیر ستاد توسعه فناوری نانو تأکید کرد: «اگر این حمایت مستمر و اطمینانبخشی وجود نداشت، حفظ شتاب توسعه فناوری نانو در دورههای مختلف مدیریتی و دولتهای گوناگون بسیار دشوار بود.»
ثبات راهبردی؛ مهمترین ثمره حمایت مستمر
احمدوند با بیان اینکه حمایت رهبر شهید از فناوری نانو فراتر از تأکیدهای معمول بر یک حوزه فناورانه بود، اظهار کرد: «تفاوت اصلی در استمرار این حمایت طی بیش از دو دهه و با وجود تغییر دولتها بود؛ موضوعی که ثبات راهبردی توسعه فناوری نانو را تضمین کرد.»
وی افزود: «این نگاه در سیاستگذاریهای ستاد نیز منعکس شد؛ بهگونهای که علاوه بر توسعه علمی، تجاریسازی، شکلگیری شرکتهای دانشبنیان، ورود محصولات نانویی به صنایع و حل مسائل واقعی کشور در اولویت قرار گرفت.»
به گفته وی، رهبر شهید همواره تأکید داشتند که رشد علمی زمانی ارزشآفرین است که به اقتدار کشور، حل مسائل مردم و توسعه اقتصادی منجر شود؛ رویکردی که تفاوت اساسی با حمایتهایی دارد که صرفاً بر تولید مقاله یا دستاوردهای آزمایشگاهی متمرکز هستند.
تداوم مسیر با تقویت زیستبوم نوآوری
دبیر ستاد توسعه فناوری نانو درباره مسئولیتهای پیشروی این حوزه گفت: «همه نهادهای مرتبط با توسعه فناوری و نوآوری باید از تجربههای بهدستآمده صیانت کنند و اجازه ندهند شتاب توسعه فناوری کاهش یابد.»
وی ادامه داد: «برای ستاد نانو، این مسئولیت به معنای استمرار برنامههای بلندمدت، تقویت ورودیهای زیستبوم نوآوری، گسترش بهرهگیری صنایع از فناوری و کمک به حل مسائل اولویتدار کشور است. پژوهشگران نیز باید حرکت در مرزهای دانش را با رویکرد مسئلهمحور دنبال کنند و شرکتهای دانشبنیان فناوریهایی توسعه دهند که اثر اقتصادی و اجتماعی ملموس داشته باشند.»
افزایش اثرگذاری نانو در اقتصاد و زندگی مردم
وی با اشاره به اینکه فناوری نانو از مرحله اثبات توان علمی عبور کرده است، اظهار کرد: «امروز اولویت اصلی، افزایش اثرگذاری این فناوری در اقتصاد و زندگی مردم است.»
به گفته احمدوند، توسعه کاربرد فناوری نانو در حوزههایی همچون صنعت، سلامت، انرژی، آب، کشاورزی و محیطزیست، تحقق عملی نگاه رهبر شهید به اقتدار علمی و فناورانه کشور خواهد بود.
وی توسعه بازار، ارتقای فناوریهای دارای اثر اقتصادی و اجتماعی، تقویت شرکتهای دانشبنیان و بهرهگیری از ظرفیت نانو برای حل مسائل کشور را مأموریتهای اصلی ستاد توسعه فناوری نانو برشمرد و تأکید کرد: «اقتدار علمی زمانی ماندگار خواهد بود که به اقتدار فناورانه و اقتصادی تبدیل شود.»
باور به توان داخلی؛ مهمترین میراث رهبر شهید
دبیر ستاد توسعه فناوری نانو، مهمترین میراث رهبر شهید را ایجاد باور به توانمندی علمی و فناورانه کشور عنوان کرد و گفت: «ایشان با حمایت مستمر و پیگیری مداوم، اعتماد به ظرفیت نخبگان کشور را در میان مردم و مسئولان تقویت کردند و نشان دادند که با اتکا به توان داخلی میتوان در فناوریهای مرز دانش به جایگاههای ممتاز جهانی رسید.»
احمدوند خاطرنشان کرد: «برای ادامه این مسیر باید سرمایه انسانی تقویت شود، ارتباط علم با صنعت و بازار گسترش یابد، شرکتهای دانشبنیان رشد کنند و فناوری بیش از گذشته در خدمت حل مسائل کشور قرار گیرد تا فناوری نانو همچنان یکی از پیشرانهای اقتدار علمی و فناوری کشور باقی بماند.»
انتهای پیام/