داستان ۲۵ ساله جنجالی و افسانهای پروتکل بیتتورنت
به گزارش خبرگزاری آنا؛ انتشار این ابزار ساده، موج بیسابقهای از دانلود غیرقانونی را در فضای مجازی به راه انداخت که ساختار هالیوود و صنایع سرگرمی را به لرزه درآورد. در سال ۲۰۰۴، بیتتورنت به تنهایی یکسوم ترافیک اینترنت و نیمی از ترافیک تبادل فایل دنیا را به خود اختصاص داده بود. در حالی که صنعت موسیقی و سینما موفق شده بود پلتفرمهای متمرکز اشتراکگذاری فایل، مانند نپستر و کازآ، را به دلیل نقض کپیرایت در دادگاهها از میدان خارج کند، ساختار نامتمرکز بیتتورنت کماکان از پیگرد حقوقی مشابه در امان ماند. کوهن درباره آن روزها میگوید: «برنامه من راهاندازی یک تجارت نبود؛ نقشه من ایجاد یک انقلاب بود.»
معماری نوین اشتراکگذاری خوشهای و فرار هوشمندانه از تلههای حقوقی
کوهن پس از شکست استارتاپ «موجو نیشن» که قصد داشت اشتراکگذاری فایل، ذخیرهسازی توزیعشده و پرداختهای دیجیتال را در یک بستر واحد ترکیب کند، ایده توزیع خوشهای را توسعه داد. در این روش، فایلهای حجیم به تکههای بسیار کوچک تقسیم میشوند و کاربران در حین دانلود هر تکه، همزمان آن را برای دیگران نیز بارگذاری میکنند. تفاوت کلیدی بیتتورنت با رقبای محکومشدهاش این بود که کوهن هیچ ابزار جستوجوی داخلی یا سرور مرکزی برای ردیابی فایلها در برنامه خود قرار نداد و این وظیفه را به وبسایتهای ثالث و سرورهای ردیاب واگذار کرد. این ساختار بدان معنا بود که توسعهدهنده نرمافزار هرگز نمیدانست کاربران در حال تبادل چه دادههایی هستند؛ موضوعی که نسبت دادن مسئولیت مستقیم نقض کپیرایت به شرکت را بسیار دشوار میکرد.
با شکلگیری سایتهای بدنامی چون The Pirate Bay در سوئد و انفجار ترافیک شبکه، سرورهای ردیاب قدیمی که کدهای ابتدایی کوهن را اجرا میکردند زیر بار صدها درخواست در ثانیه کمر خم کردند. در این میان، یک هکر آلمانی به نام دیرک انگلینگ (معروف به Erdgeist) نرمافزار منعطف و فوقسریع «اوپنترکر» را از ابتدا نوشت و آن را به صورت رایگان و عامالمنفعه منتشر کرد. این اقدام، زیرساخت بیتتورنت را برای میزبانی از میلیونها کاربر در سراسر جهان فراهم کرد.
وقتی هالیوود به فروشگاه رسمی راه نداد
کوهن در سال ۲۰۰۴ شرکت رسمی BitTorrent Inc را تأسیس کرد تا این دستاورد را به یک تجارت سودآور تبدیل کند؛ تصمیمی که به تعبیر خودش، آغاز یک مسیر فرسایشی بود. این شرکت با جذب نزدیک به ۳۰ میلیون دلار سرمایه خطرپذیر، فروشگاه رسمی «شبکه سرگرمی بیتتورنت» را با همکاری استودیوهای بزرگی چون برادران وارنر و پارامونت راهاندازی کرد تا فیلمهای دارای قفل دیجیتال را به کاربران بفروشد؛ اما تلاش برای فروش فیلم به مخاطبانی که عادت داشتند همان محتوا را به رایگان دانلود کنند، شکست سختی خورد و شرکت ناچار به تعدیل نیمی از نیروهای خود شد.
موانع بعدی زمانی آشکار شد که بیتتورنت در افکار عمومی به ابزاری برای نقض کپیرایت شناخته میشد و همین موضوع مانع از انعقاد قراردادهای تجاری بزرگ با شرکتهای معتبر غربی شد. تنها راه درآمدزایی پایداری که برای شرکت باقی ماند، نمایش تبلیغات داخلی و گنجاندن تولبارهای شخصثالث در فایل نصب برنامه بود. تلاشهای بعدی کوهن برای ورود به بازار پخش زنده اینترنتی نیز با لغو پروژهها به بنبست رسید تا اینکه در نهایت در سال ۲۰۱۸، شرکت به جاستین سان، کارآفرین جنجالی حوزه رمزارز فروخته شد و دفتر سانفرانسیسکو آن تعطیل گردید.
بازگشت دوباره کلاههای قرصانی در پی افزایش هزینه پلتفرمهای استریم
امروز با وجود گذشت ربع قرن، بیتتورنت کماکان زنده است. طبق آمارهای رسمی پلتفرمهای ردیابی، شرکت تحت مالکیت سان هنوز حدود ۵۴ میلیون کاربر ماهانه دارد و با احتساب کلاینتهای متنباز دیگر نظیر کیوبیتتورنت و ترانسمیشن، این رقم بسیار فراتر میرود. دادههای ترافیکی نشان میدهند که کشور روسیه به دلیل تحریمهای ناشی از جنگ و عدم دسترسی به نتفلیکس در رتبه نخست استفاده از این پروتکل قرار دارد و ایالات متحده جایگاه دوم را به خود اختصاص داده است.
متخصصان شبکه معتقدند افزایش شدید اشتراک ماهانه پلتفرمهایی، چون نتفلیکس و دیزنی پلاس در سال ۲۰۲۶، سبب شده است بخش بزرگی از مصرفکنندگان که پیش از این خریدار قانونی محتوا بودند، بار دیگر به دانلود غیررسمی محتوا روی آورند؛ پدیدهای که به رشد دوباره آمار دانلود تورنتها منجر شده است. برام کوهن که اکنون تمام تمرکز خود را روی استارتاپ بلاکچینی خود یعنی چیا معطوف کرده، تمایلی به بازنگری در گذشته ندارد. او با تلخی میگوید: «بعضیها کابوس شبانهشان شرکت در امتحان نهایی دانشگاه است؛ من چنین کابوسهایی ندارم، اما هنوز شبها کابوس جلسات هیئتمدیره بیتتورنت را میبینم.»
انتهای پیام/