خسروپناه: شهید خرازی با نگاه نوین به علوم شناختی و دیپلماسی علمی، مسیر تازه‌ای در علم گشود

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست رونمایی از کتاب «شهید دکتر سیدکمال خرازی» که امروز (یکشنبه، هفتم تیر ۱۴۰۵) با حضور حسین جابری‌انصاری، سیدصادق خرازی، غلامعلی حداد عادل، محمدجواد ظریف، اسحاق جهانگیری، علی‌اکبر صالحی، محمدرضا نوروزپور و جمعی از مسئولان، دیپلمات‌ها و فعالان فرهنگی در مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران برگزار شد، اظهار کرد: شهید خرازی تنها یک استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی نبود، بلکه شاگردپروری برجسته و صاحب ابتکار در عرصه‌های علمی به شمار می‌رفت.

وی با اشاره به یکی از مهم‌ترین اقدامات علمی شهید خرازی افزود: یکی از ابتکارهای این شهید، ورود به چارچوب جدید علوم شناختی بود. علوم انسانی با رویکرد شناختی، ماهیتی متفاوت از علوم انسانی متعارف پیدا می‌کند و در چارچوبی جدید قابل تعریف است.

خسروپناه ادامه داد: در انجمن حکمت نیز به واسطه همین موضوع با ایشان ارتباط داشتیم. امروز دانشمندان جهان بیش از گذشته به ضرورت علوم شناختی پی برده‌اند و این حوزه، علاوه بر تأثیرگذاری بر فناوری‌های نوین، به یک پارادایم مبنایی تبدیل شده و باید مورد حمایت قرار گیرد. ما نیز در تدوین اسناد علمی و مباحث ستاد علم و فناوری، علوم شناختی را از مکتب فکری شهید خرازی آموختیم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نقش شهید خرازی در توسعه دیپلماسی علمی کشور گفت: یکی دیگر از اقدامات ارزشمند این شهید، گره‌گشایی از مشکلات استادانی بود که به دنبال گسترش دیپلماسی علمی بودند. شهید خرازی همواره تأکید می‌کرد که رهبر معظم انقلاب بیش از ۱۰ سال پیگیر رفع موانع دیپلماسی علمی بوده‌اند و معتقد بود نهادهای مختلف نباید در این حوزه مانع‌تراشی کنند.

وی افزود: به پیشنهاد و با همراهی شهید خرازی، سازمان بین‌المللی علمی ذیل معاونت علمی ریاست جمهوری ایجاد شد تا بخشی از این دغدغه برطرف شود.

خسروپناه با بیان اینکه دیپلماسی علمی کشور حتی در دوران هشت سال دفاع مقدس متوقف نشد، اظهار کرد: متأسفانه در یک سال اخیر این حوزه آسیب دیده است و باید با تقویت دیپلماسی علمی، دغدغه شهید خرازی را محقق کنیم.

وی در پایان با تشریح ویژگی‌های شخصیتی شهید خرازی گفت: شهید خرازی شخصیتی جهادگر، ولایت‌مدار و برخوردار از حکمت بود و می‌توان او را سیاستمداری حکیم دانست. عدالت، صداقت و فضیلت از ویژگی‌های بارز او بود و همواره تلاش می‌کرد مسائل و مشکلات را با رویکردی حکیمانه حل کند.

جهانگیری: شهید خرازی منافع ملی را بر هر مصلحتی مقدم می‌دانست

اسحاق جهانگیری با بازخوانی خاطرات خود از همکاری با شهید خرازی گفت: آشنایی من با این شهید به دوران دولت خاتمی بازمی‌گردد؛ زمانی که من وزیر صنایع و معادن بودم و جلسات علمی و تخصصی بسیاری با ایشان داشتیم. دقت نظر خرازی در مسائل و نگاه ملی به موضوعات زبانزد بود. او پایبند به اصول و اهل گفت وگو بود.

جهانگیری با اشاره به دشواری‌های دوران فعالیت مشترک با شهید خرازی افزود: ما در شرایط بسیار ویژه‌ای در امور خارجه قرار داشتیم؛ دوران پس از حادثه میکونوس بود که تمام بیمه‌های صادراتی به روی ایران بسته شد و قیمت نفت نیز به ۸ دلار رسیده بود. در آن دوران مشخص شد که سیاست خارجی چه جایگاه ویژه‌ای دارد؛ چرا که با وجود تمام فشارها، به هر میزان که طرح‌هایی برای سرمایه‌گذاری در ایران تهیه می‌کردیم، منابع خارجی برای آن فراهم می‌شد.

وی تاکید کرد: دغدغه اصلی شهید خرازی همواره منافع ملی بود. به باور من، ایشان به دلایل متعدد یکی از بزرگترین سرمایه‌های ملی ایران بود. ثبت خاطرات این بزرگان، سرمایه‌ای بزرگ برای نسل جوان است و رونمایی از این کتاب، تنها تجلیل از شخص شهید خرازی نیست، بلکه تجلیلی از خدمات صادقانه و مسئولیت‌پذیری ایشان در خدمت به کشور است.

معاون اول دولت‌های یازدهم و دوازدهم با اشاره به شرایط حساس کنونی ایران، خاطرنشان کرد: پذیرش مسئولیت در شرایط فعلی دشوار است؛ بنابراین مسئولان باید با اولویت دادن به رضایت و بهبود زندگی مردم، مسئولیت‌پذیر باشند و از تصمیمات شجاعانه خود دفاع کنند.

جهانگیری در ادامه بر اهمیت افکار عمومی تاکید کرد و گفت: افکار عمومی مهم‌ترین سرمایه یک نظام حکمرانی است. اگر «چرایی» تصمیمات و محدودیت‌ها برای مردم تبیین شود، آنها با مسیر همراه خواهند بود. باید تاکید کرد که اقناع افکار عمومی با تبلیغات صورت نمی‌گیرد، بلکه تنها از طریق گفت‌وگو امکان‌پذیر است.

وی ضمن تجلیل از ویژگی‌های اخلاقی شهید و خانواده ایشان، افزود: در توصیف صفات شهید خرازی و همسر گرامی وی هر چه بگوییم کم است؛ همسر شهید همواره درد مردم را داشت و همواره نسبت به مشکلات جامعه معترض و دغدغه‌مند بود، امیدوارم به برکت خون شهدا، از این دوران دشوار عبور کنیم.

حداد عادل: شهید خرازی هیچ وقت منصوب به یکی از جناح‌های سیاسی نبود

غلامعلی حداد عادل در این نشست اظهار کرد: ما در یک محله زندگی می‌کردیم، ما در سال ۱۳۳۶ دانش‌آموز کلاش هفتم مدرسه علوی شدیم. مدت ۶ سالِ تمام با هم بودیم و در رشته ریاضی دیپلم گرفتیم. شهید خرازی به دانشکده ادبیات رفت و در رشته علوم عربی تحصیل کرد. من ابتدا رشته فیزیک را ادامه دادم و بعد که تغییر رشته دادم و به دانشکده ادبیات پیوستم، او به من در شناخت بهتر دانشکده ادبیات کمک کرد.

وی درباره زمانی که با شهید خرازی بیرون از ایران فعالیت می‌کردند، گفت: در خارج از ایران ایشان بیش از قبل به اقتضای محیط، فعالیت سیاسی کرد که این دوره بُعد جدیدی یه شخصیت ایشان بخشید. شهید خرازی دوره‌ای وزیر خارجه و من رییس مجلس بودم که ارتباط بیشتری با هم داشتیم.

او با اشاره به برخی خصوصیات شهید خرازی، گفت: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های شهید خرازی تدین ایشان بود، افراط و تفریط نداشت و انسان استاندارد متدین بود. در ۷۰ سالی که با شهید خرازی دوست بودم، به یاد ندارم گناهی از ایشان دیده باشم، نمی‌گویم معصوم بود.

او در بیان صفت دیگر شهیدخرازی گفت: او که عاقل بود، کم‌حرف‌ و انسان پخته‌ای بود. در مجالس جز به ضرورت سخن نمی‌گفت. اعتدالی در وجودش بود. شهید خرازی هیچ وقت منصوب به یکی از جناح‌های سیاسی نبود. همه خصوصیات لازم برای یک دیپلمات را داشت. خیلی کم می‌خندید، برخلاف آقا صادق که می‌خندند و می‌خندانند.

حدادعادل با اشاره به اینکه شهید خرازی انسان پرکار، منظم بود، افزود: به همان اندازه که به کار سیاسی می‌پرداخت، به کار علمی هم توجه داشت، او رشته «علوم شناختی» را با خود به ایران آورد و این رشته را تاسیس کرد. شاید اگر شهیدخرازی در این رشته درس نخوانده بود، این رشته چنین جایگاهی در ایران نداشت.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی درباره همسر شهید خرازی گفت: همسر شهید خرازی از بانوان متدینی بود که قبل از ازدواج در جلسات استاد مشترک مرحوم روزبه شرکت می‌کردند. سالی یکبار فارغ‌التحصیلان علوی دور هم جمع می‌شدیم و در افطاری یکدیگر را می‌دیدیم.

حدادعادل با اشاره به همکاری با شهید خرازی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: در واژه‌گزینی علوم شناختی در فرهنگستان با هم همکاری داشتیم.

او افزود: وقتی خبر شهادت خرازی و همسر ایشان را شنیدم، یاد این بیت مولانا افتادم: این جهان، با تو خوش است و آن جهان، با تو خوش است/ این جهان بی‌من مباش و آن جهان بی‌من مرو همچنین این بیت حافظ را به یاد می‌آورم که: در دلم بود که بی دوست نباشم هرگز/چه توان کرد که سعی من و دل باطل بود.

ظریف: شهید خرازی دیپلماسی عمومی را در وزارت امور خارجه نهادینه کرد

محمدجواد ظریف در مراسم رونمایی از کتاب یادنامه شهید سیدکمال خرازی اظهار کرد: ملت ایران امروز عزادار یکی از شجاع‌ترین رهبران جهان است. جای آقا کمال حتما در همه حوزه‌هایی که فعال بود خالی است؛ چه کانون پرورش فکری، چه خبرگزاری، چه موسس مدرسه بود چه وقتی وزیر امور خارجه بود. افتخار داشتم در کنار او باشم و او اسوه اخلاق و آرامش همراه با دلشورگی برای مردم بود. همسر این شهید نیز دلشوره مردم داشت.

وی با اشاره به آخرین خاطره با سیدکمال خرازی یادآور شد: دو هفته مانده به جنگ خدمت شهید خرازی رفتم؛ یادداشت‌هایی که زمان حضور در نمایندگی نیویورک که من برای مذاکرات خصوصی نوشته بودم به من داد و گفت اینها چیست که نوشتی؟ خودم هم نمی‌توانستم خط خودم را بخوانم و دکتر وقت رفتن به من گفتند کمی آرام باش. آخرین کلام بین من و آقا کمال همین بود.

ظریف ادامه داد: وقتی خرازی نیویورک آمد ایرانی‌های مقیم آمریکا با ایران قهر بودند و آقا کمال و آقا صادق این ایرانی‌ها را که به آنها نامهربانی شده بود به آغوش ایران بزرگ برگرداندند. او اولین جلسات را با این افراد برگزار کرد و دغدغه‌اش تصحیح تصویر ایران بود و وزارت خارجه را با دیپلماسی عمومی آشنا کرد و این کار با جدیت انجام شد.

وزیر امور خارجه دولت یازدهم افزود: از حسین جابری انصاری مدیرعامل ایرنا برای بزرگداشت این شخصیت بزرگ تشکر می‌کنم؛ این شهدا و امام شهید برای ما یک خودباوری ایجاد کردند که می‌شود در برابر دو قدرت اتمی ایستاد و باید این فرصت غنیمت شمرده شود و بازی‌های سیاسی را کنار بگذاریم از شهدا درس بگیریم و دلمان برای مردم بسوزد و این فرصت که با خون بزرگانی چون امام شهید و شهید کمال خرازی و همسرش درخت ایران آبیاری شده آینده جدیدی را برای فرزندانمان بسازیم.

جابری‌انصاری: سکوت، کتاب‌خوانی و زیست مؤمنانه از ویژگی‌های برجسته شهید خرازی بود

حسین جابری‌انصاری مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی در مراسم رونمایی از کتاب یادنامه شهید سیدکمال خرازی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی این شهید اظهار کرد: شهید خرازی از سه فضیلت فراموش‌شده در نهایت کمال برخوردار بود. نخستین فضیلت، سکوت بود؛ موضوعی که امروز حتی در عرصه سیاست خارجی نیز با کمبود آن مواجه هستیم.

وی افزود: شهید خرازی به این فضیلت پایبند بود و حتی حاضر نمی‌شد با خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت‌وگو کند. این ویژگی را باید یک فضیلت بزرگ دانست؛ زیرا هر سخنی، زمان و جایگاه خود را دارد.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی، کتاب‌خوانی را دومین ویژگی برجسته شهید خرازی برشمرد و گفت: او از معدود مسئولان کشور بود که به‌طور مستمر کتاب می‌خواند. البته رهبر شهید انقلاب نیز نماد کتاب‌خوانی بودند، اما شهید خرازی نیز همواره مطالعه را بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی خود قرار داده بود.

جابری‌انصاری، «زیست مسلمانی» را سومین ویژگی شهید خرازی عنوان کرد و افزود: باید بدانیم قناعت به معنای فقر نیست. شهید خرازی با وجود برخورداری از امکانات، زندگی خود را بر پایه قناعت و سبک زندگی اسلامی بنا کرده بود.

وی درباره انتشار کتاب یادنامه «شهید دکتر سیدکمال خرازی» نیز گفت: این اثر، کاری کوچک و متواضعانه در بزرگداشت شخصیت شهید خرازی است. هرچند افتخار همکاری مستقیم با ایشان را نداشتم، اما از پدر و مادرم آموخته‌ام که باید قدردان بزرگان و پیشکسوتان بود.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی در پایان با اشاره به سوابق مدیریتی شهید خرازی تصریح کرد: شهید خرازی نقش مؤثری در شکل‌گیری خبرگزاری جمهوری اسلامی داشت و نزدیک به یک دهه در این مجموعه فعالیت کرد. همچنین در حوزه سیاست خارجی نیز میراثی ارزشمند از خود بر جای گذاشت که همچنان می‌تواند برای نسل‌های آینده الهام‌بخش و آموزنده باشد.