صرفهجویی ۵۰ درصدی با تغییرات فناورانه کاهندهها برای مدیریت بحران آب
به گزارش خبرگزاری آنا، در شرایطی که کشور با تداوم خشکسالی، افت منابع زیرزمینی، کاهش آورد سدها و فشار روزافزون بر شبکههای تأمین و توزیع آب روبهروست، هر اقدام کوچک در ظاهر، میتواند در مقیاس ملی به یک راهکار مؤثر و فوری تبدیل شود؛ از همین رو نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب در واحدهای مسکونی، اداری، تجاری و عمومی، دیگر صرفاً یک توصیه مصرفی نیست، بلکه بهعنوان یکی از کمهزینهترین و در دسترسترین ابزارهای مدیریت تقاضا و عبور از بحران آب مطرح شده است. بر اساس آنچه متولیان آب کشور تأکید کردهاند، استفاده از تجهیزاتی مانند پرلاتور، سردوشهای کاهنده، فلاشتانکهای دوزمانه و شیرهای پدالی میتواند مصرف آب را تا ۵۰ درصد کاهش دهد؛ رقمی که بهگفته معاون بهرهبرداری و توسعه شرکت آب و فاضلاب استان یزد، در صورت فراگیر شدن، اثر قابلتوجهی بر مدیریت مصرف خواهد داشت. این عدد زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم در بسیاری از مصارف روزمره، بخش قابل توجهی از آب بدون کاهش محسوس در کیفیت استفاده، فقط به دلیل طراحی نامناسب شیرآلات و وسایل مصرف، هدر میرود.
در همین چارچوب وزارت نیرو نیز سالهاست بر نقش تجهیزات کاهنده در کنترل مصرف تأکید دارد و آمارهایی را برای اثرگذاری هرکدام منتشر کرده است؛ از جمله اینکه پرلاتور میتواند تا ۸۵ درصد، شیرهای فتو الکتریک تا ۷۰ درصد، سردوشهای کاهنده بین ۳۰ تا ۵۰ درصد و فلاشتانکهای دوزمانه بهطور متوسط تا ۷۵ درصد در مصرف آب صرفهجویی ایجاد کنند. این ارقام نشان میدهد که بخش مهمی از بار مدیریت بحران آب، نه فقط بر دوش طرحهای بزرگ و پرهزینه انتقال و سدسازی، بلکه بر عهده اصلاح الگوی مصرف در سطح خانهها و ساختمانها نیز قرار دارد. به بیان دیگر، هر واحدی که به این تجهیزات مجهز شود، عملاً بخشی از فشار بر منابع آب شرب را کم میکند و این کاهش در مقیاس محله، شهر و سپس کشور، به عددی معنادار تبدیل میشود.
از منظر فنی مزیت اصلی این تجهیزات آن است که بدون تحمیل هزینههای سنگین زیرساختی، امکان کاهش مصرف را در کوتاهمدت فراهم میکنند. پرلاتورها با مخلوط کردن هوا با آب، دبی خروجی را کاهش میدهند بدون آنکه حس فشار آب برای مصرفکننده به شکل جدی افت کند؛ سردوشهای کاهنده نیز با تنظیم جریان، مصرف را در زمان استحمام پایین میآورند؛ فلاشتانکهای دوزمانه با انتخاب حجم متناسب تخلیه، از مصرف بیرویه در هر بار استفاده جلوگیری میکنند و شیرهای هوشمند یا پدالی نیز با حذف بازماندن بیدلیل شیر، هدررفت را به حداقل میرسانند. به همین دلیل است که کارشناسان آب، این ابزارها را جزو «راهحلهای سریعالاثر» در مدیریت تقاضا میدانند؛ راهحلهایی که هم در مقایسه با هزینههای توسعه منابع جدید مقرونبهصرفهاند و هم قابلیت اجرا در مقیاس وسیع را دارند.
با این حال اهمیت این موضوع فقط در عدد صرفهجویی خلاصه نمیشود. در شرایطی که هر مترمکعب آب شرب ارزش اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی بالایی پیدا کرده، کاهش مصرف از مبدأ به معنای کاهش فشار بر تصفیهخانهها، خطوط انتقال، شبکه توزیع و حتی کاهش هزینههای خانوار است. بهویژه در شهرهای بزرگ، اگر نصب تجهیزات کاهنده به یک الگوی رایج در ساختمانهای نوساز، اماکن عمومی، ادارات و حتی مدارس تبدیل شود، میتواند بهتدریج نیاز به برداشت بیشتر از منابع محدود را کاهش دهد و فرصت تنفس بیشتری برای سفرههای زیرزمینی و منابع سطحی فراهم کند. از این منظر، صرفهجویی ۳۰ تا ۵۰ درصدی یا حتی بیشتر در برخی تجهیزات، تنها یک عدد فنی نیست، بلکه به معنای تولید «آب مجازیِ صرفهجوییشده» و کمک مستقیم به تابآوری آبی کشور است.
در عین حال کارشناسان تأکید دارند که این مسیر زمانی به نتیجه ملموس میرسد که از سطح توصیه فراتر رود و به سیاست عمومی تبدیل شود؛ یعنی هم در مقررات ساختمانسازی، هم در خریدهای دولتی، هم در فرهنگسازی و هم در مشوقهای اقتصادی برای خرید و نصب این تجهیزات. تجربه نشان داده هرجا نصب این وسایل با اطلاعرسانی، نظارت و حمایت همراه بوده، میزان پذیرش آن بالاتر رفته است. بنابراین، اگرچه این تجهیزات بهتنهایی قادر به حل بحران آب نیستند، اما میتوانند یکی از مؤثرترین ابزارهای مهار تقاضا باشند؛ ابزاری که با هزینهای نسبتاً کم، در کنار اصلاح رفتار مصرفی و بازچرخانی آب، نقش مهمی در کاهش تنش آبی و گذر از وضعیت فعلی ایفا میکند.
انتهای پیام/