خیرجو: تفاهم پایان جنگ می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نظم امنیتی جدید در منطقه باشد/ ابهام‌ها نباید بی‌پاسخ باقی بماند+فیلم

به گزارش خبرگزاری آنا، محمد مهدی خیرجو، تحلیگر رسانه‌ای و مدیرعامل خبرگزاری آنا با حضور در شبکه خبر به تحلیل موضوع امضای تفاهم‌ ایران و آمریکا پرداخت.

وی در پاسخ به این سوال مجری که پرسید، برخی از کارشناسان و تحلیلگران این نگاه را دارند که در صورت اجرای کامل این تفاهم و در مسیر عملیاتی شدن آن، یک نظم جدید منطقه‌ای اتفاق خواهد افتاد و یک چارچوب جدید و معادله جدید، هم در حوزه نظم و هم در حوزه نظم امنیتی، در منطقه شکل خواهد گرفت. نگاه جنابعالی در این زمینه چیست؟ آیا چنین اتفاقی خواهد افتاد و در این صورت جمهوری اسلامی ایران در کجای این نظم جدید قرار می‌گیرد، اظهارداشت: ابتدا می‌خواهم این ایام را تسلیت عرض کنم و آرزوی قبولی عزاداری‌ها را برای مردم عزیزمان، به‌ویژه مردمی که بیش از یکصد شب در خیابان‌ها بودند، داشته باشم.

‌وی افزود: می‌خواهم از صحبت‌های آقای تاکر کارلسون، مفسر نزدیک به جمهوری‌خواهان، مجری فاکس‌نیوز و یکی از حامیان اصلی آقای ترامپ در انتخابات اخیر، کمک بگیرم. ایشان امروز به افول آمریکا و پایان امپراتوری آمریکا اشاره کرد و این موضوع از این جهت اهمیت دارد که همانندسازی‌ای با افول بریتانیا پس از از دست رفتن کانال سوئز انجام داد.

خیرجو ادامه داد:  به گفته وی اتفاقی که در این تفاهم رخ داد و آمریکا عملاً پذیرفت این است که ایران مدیریت تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد و در بخش‌های مختلف به خواسته‌های ایران تن داد، نشان می‌دهد آمریکا به سمت فروپاشی حرکت می‌کند و امپراتوری بزرگی که برای خود ساخته بود و تلاش می‌کرد آن را حفظ کند، در مسیر فروپاشی قرار گرفته است.

مدیرعامل خبرگزاری آنا تصریح کرد: همان‌گونه که پس از سال ۱۹۵۶ و وقایع مربوط به کانال سوئز، آنتونی ایدن مجبور به استعفا شد و امپراتوری بریتانیا نیز از هم فروپاشید و مستعمرات آن از این کشور جدا شدند، اکنون نیز می‌توان نشانه‌هایی از چنین روندی را مشاهده کرد.

شکاف در ائتلاف‌های سنتی آمریکا

این تحلیلگر رسانه‌ای گفت: شما در همین اتفاقات اخیر مشاهده می‌کنید که وقتی آمریکا وارد جنگ شد، البته اگر فرایندی به موضوع نگاه کنیم و صرفاً متوقف به همین تفاهم نباشیم، چند اتفاق بزرگ رخ داد که شاید تا حدودی نیز از نگاه رسانه‌ها مغفول ماند.

وی افزود: یکی از این موارد آن بود که در ائتلاف آتلانتیک شمالی که برای این تشکیل شده بود، اگر برای هر یک از اعضای آن اتفاقی رخ داد، سایر اعضا وارد درگیری شوند، امروز یک شکاف عمیق مشاهده می‌شود و کشور‌های عضو این پیمان حاضر نشدند به‌طور مستقیم در درگیری‌ها شرکت کنند.

مدیرعامل خبرگزاری آنا تأکید کرد: گرچه آنها همواره به‌صورت غیرمستقیم از آمریکا حمایت کرده‌اند، پایگاه‌های خود را در اختیار گذاشته‌اند و کمک‌های اطلاعاتی و عملیاتی ارائه کرده‌اند، اما اینکه بخواهند مستقیماً وارد درگیری شوند، حداقل در مذاکرات رسمی چنین آمادگی‌ای نداشتند و حتی آلمان، انگلیس و فرانسه رسماً اعلام کردند که اختلافاتی وجود داشته است.

عدم همراهی اعضای پیمان هند ـ پاسیفیک

این تحلیلگر رسانه‌ای با بیان اینکه این کشور‌ها همچنین پیمان هند ـ پاسیفیک را برای کنترل چین تشکیل داده بودند و از اعضای آن نیز درخواست کمک کردند، اظهارکرد: اما جالب آنکه هیچ‌یک از اعضای این پیمان، از جمله هند، استرالیا و ژاپن، حاضر نشدند وارد این درگیری‌ها شوند.

وی افزود: این وضعیت دقیقاً شبیه معادلات سال ۱۹۵۶ است؛ زمانی که آمریکایی‌ها حاضر نشدند وارد جنگ کانال سوئز شوند و آنتونی ایدن ناچار به عقب‌نشینی شد و پس از آن نیز مجبور به استعفا گردید و در ادامه، امپراتوری بریتانیا فروپاشید.

محمدمهدی خیرجو ادامه داد: اینجا تاکر کارلسون اشاره می‌کند که اتفاقی که برای ترامپ رخ داد و اینکه متحدان اصلی آمریکا وارد این درگیری نشدند، از یک سو، و از سوی دیگر ایستادگی ایران فراتر از انتظار همه جهان در برابر آنچه ارتش نخست جهان و یکی از برترین نیرو‌های هوایی، یعنی رژیم صهیونیستی، تلقی می‌شد، نشان داد که نظم و آرایش دفاعی ایران بسیار حساب‌شده بوده و ایرانی‌ها برای این جنگ آمادگی کامل داشته‌اند.

وی افزود: ترامپ برخلاف آنچه تصور می‌کرد که می‌تواند به سرعت این ماجرا را به پایان برساند، با شرایطی متفاوت مواجه شد و این اتفاق رخ نداد. مجموع این تحولات به ما نشان می‌دهد که با یک معادله جدید در جهان مواجه هستیم و این، سرآغاز اتفاقات آینده خواهد بود. آمریکا نیز به یاری خدا روزبه‌روز عقب‌نشینی خواهد کرد و روند افول آن ادامه خواهد یافت.

امضای تفاهم، یکی از نشانه‌های افول آمریکا است

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: در واقع آنچه اکنون با امضای این تفاهم اتفاق افتاده، یکی از نشانه‌های افول آمریکا است. همین که آمریکایی‌ها پیش از این حاضر به امضای چنین تفاهمی نبودند و خواسته‌هایشان بسیار فراتر از این موارد بود، اما اکنون آن را می‌پذیرند و شخص ترامپ این تفاهم را امضا می‌کند و ونس نیز در این روند نقشی ندارد، نشان می‌دهد که بسیاری از واقعیت‌ها برای ترامپ آشکار شده و دریافته است که ایرانی‌ها آن چیزی نبودند که پیش از این درگیری‌ها تصور می‌کرد.

وی خاطرنشان کرد: البته همان موضوع همیشگی همچنان برقرار است؛ ما با حسن نیت وارد می‌شویم، اما بی‌اعتمادی نسبت به طرف مقابل همچنان وجود دارد. اینکه طرف مقابل این تفاهم را پذیرفته و امضا کرده، به هیچ وجه به معنای اعتماد ما نیست. سابقه بدعهدی آمریکا و بی‌اعتمادی جمهوری اسلامی ایران نسبت به این کشور همچنان پابرجاست.

تضمین تفاهم، توان دفاعی ایران است نه امضای ترامپ

این تحلیلگر رسانه‌ای اظهار داشت: همان‌گونه که خاطرات برجام هنوز از ذهن مردم پاک نشده و برخی تصور می‌کردند امضای جان کری تضمین اجرای توافق است، امروز نیز امضای ترامپ تضمین این تفاهم نیست. تضمین این تفاهم، موشک‌های ما، آمادگی دفاعی ما و این واقعیت است که ایران هر لحظه می‌تواند به همان معادله گذشته بازگردد و در آن صورت، جهان تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

تعهد در برابر تعهد؛ بی‌تعهدی با پاسخ متقابل مواجه خواهد شد

وی ادامه داد: همان‌گونه که وزارت امور خارجه نیز رسماً اعلام کرده است، تعهد در برابر تعهد خواهد بود و اگر طرف مقابل بی‌تعهدی کند، ما نیز به شرایط گذشته بازخواهیم گشت.

خیرجو تأکید کرد: این نیز از نکات مهمی است که باید به آن توجه داشت. آمریکایی‌ها هر جای دنیا که وارد جنگ شدند، از لیبی گرفته تا عراق و افغانستان، آثار و پیامد‌های آن نهایتاً محدود به همان کشور یا کشور‌های همسایه بود، اما تاکنون با چنین جنگی مواجه نشده بودند که وارد یک نبرد و هماوردی شوند و کل دنیا تحت تأثیر آن قرار بگیرد.

ایران نشان داد یک بازیگر جهانی است

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: حتی متحدان آمریکا نیز این کشور را به دلیل هزینه‌های سنگینی که این جنگ بر جهان تحمیل کرد، مورد شماتت قرار دادند و اعلام کردند که این هزینه‌ها همه دنیا را تحت تأثیر قرار داده است.

وی افزود: ایران نشان داد که یک بازیگر جهانی است؛ اگر اتفاقی برای ما بیفتد، برای جهان نیز اتفاق خواهد افتاد و اگر رنجی بر مردم ما تحمیل شود، این رنج به تمام مردم دنیا خواهد رسید.

خیرجو تصریح کرد: دیگر آن معادله گذشته که ایران صرفاً تحمل کند، صبوری پیشه بگیرد یا به منظور جلوگیری از گسترش درگیری‌ها از برخی موضوعات با سکوت عبور کند، پایان یافته است. اگر آمریکا بار دیگر بخواهد تجاوزی علیه ایران انجام دهد، این جنگ از سطح منطقه فراتر خواهد رفت و ابعاد گسترده‌تری پیدا خواهد کرد.

وی تأکید کرد: همه این موارد نشان می‌دهد که ما امضای ترامپ یا تعهدات آمریکایی‌ها را اساساً تعهد تلقی نمی‌کنیم و بر آن نیز حسابی باز نکرده‌ایم. آنچه معادلات را تعیین می‌کند، قدرت و توان جمهوری اسلامی ایران است.

مدیرعامل خبرگزاری آنا در پاسخ به این پرسش که در متن همین تفاهم نیز برنامه زمان‌بندی مطرح شده تا به یک نقطه نهایی برسد که البته در آن مرحله نیز باید مراقبت‌های لازم صورت گیرد و نمی‌توان با توجه به تجربه خروج آمریکا از برجام و دیگر سوابق، به آن چشم امید داشت. از این منظر، چه مراقبت‌هایی باید انجام شود؟ گفت: نخستین موضوعی که به نظر می‌رسد باید قدری بیشتر بر آن تمرکز کنیم، این است که برخلاف آنچه تصور می‌شود، در دکترین سیاست خارجی آمریکا و در معادلات و محاسباتی که آنها دارند، پایان جنگ به معنای کاهش تخاصم و تنش یا خاتمه یافتن درگیری‌ها نیست.

آمریکا بحران را ابزار چانه‌زنی می‌داند

وی ادامه داد: در دستگاه محاسباتی آمریکا، جنگ زمانی رخ می‌دهد که بحران به اوج خود برسد، اما هر زمان که بحران در آستانه پایان یافتن باشد، دقیقاً همان نقطه‌ای است که آنها تلاش می‌کنند وارد میدان شوند، مداخله کنند و سطح تنش را افزایش دهند؛ زیرا می‌دانند اگر بحران پایان یابد، عملاً ابزار چندانی برای چانه‌زنی در اختیار نخواهند داشت.

این تحلیلگر رسانه‌ای افزود: این دیگر حتی آمریکای ده یا بیست سال پیش هم نیست؛ بلکه آمریکایی است که از سال ۲۰۲۰ تاکنون تلاش می‌کند ابرقدرتی خود را حفظ کند و اجازه ندهد این جایگاه را از دست بدهد.

هر زمان بحران رو به پایان باشد، باید هوشیارتر بود

خیرجو تصریح کرد: هر جا مشاهده کردیم این انتظار به وجود آمده که بحران در حال پایان یافتن است، دقیقاً همان‌جا باید نگرانی بیشتری داشته باشیم؛ زیرا آمریکایی‌ها احساس می‌کنند دریچه فرصت برای آنها در حال بسته شدن است و به همین دلیل ممکن است به سمت بحران‌آفرینی حرکت کنند.

وی خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها از بحران‌زایی ارتزاق می‌کنند؛ یعنی از طریق ایجاد بحران می‌توانند امتیاز بگیرند، چانه‌زنی کنند و وارد درگیری شوند. بنابراین، وقتی ترامپ سطحی از تنش را کاهش داده است، همزمان باید مراقب باشیم که او احساس نکند ما در این مرحله آسوده‌خاطر شده‌ایم و دریچه فرصت برایش در حال بسته شدن است و در نتیجه بخواهد اقدام خطای دیگری انجام دهد.

بخش اول صحبت‌های مدیرعامل خبرگزاری آنا در شبکه خبر

مرحله کنونی، مرحله‌ای دشوار و حساس است

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: به نظر من، این مرحله، مرحله‌ای سخت و حساس است.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، تفاهم‌های جهانی نیز دیگر پایداری گذشته را ندارند. دیگر از آن تفاهم‌هایی که سال‌ها دوام داشته باشند خبری نیست، به‌ویژه اینکه خود آمریکایی‌ها سردمدار این روند هستند و انواع و اقسام تفاهم‌ها و معاهدات بین‌المللی را زیر پا گذاشته و از آنها خارج شده‌اند.

اعتماد به پایبندی آمریکا امکان‌پذیر نیست

خیرجو اظهار داشت: بنابراین، نمی‌توان اعتماد کرد و گفت که با آمریکایی‌ها وارد یک توافق بلندمدت شده‌ایم و ترامپ نیز به همه بند‌های آن پایبند خواهد ماند. قطعاً آنها بازی‌های خود را دنبال می‌کنند و به‌دنبال امتیازگیری هستند.

وی تأکید کرد: در مقابل، مسئولان دستگاه دیپلماسی و همچنین مسئولان میدان ما قطعاً هوشیار هستند و تاکنون نیز همین‌گونه عمل کرده‌اند.

محمدمهدی خیرجو ادامه داد: ترامپ در ابتدای جنگ مجموعه‌ای از اهداف را مطرح کرد و تقریباً می‌توان گفت که به‌صورت دوره‌ای، از فاصله چند روزه تا حتی چند ساعته، این اهداف را تغییر داد. او از موضوع تغییر نظام، نابودی کامل زیرساخت‌ها، تأسیسات، ارتش و سپاه ایران، به جایی رسید که اعلام کرد توان ایران کاهش یافته و ۸۵ درصد توان موشکی ایران از بین رفته است و اکنون باید برای صلح تلاش کنیم.

پذیرش مذاکره از سوی آمریکا، نشانه وجود قدرت در طرف مقابل است

وی افزود: ما می‌دانیم آمریکایی‌ها به هیچ‌وجه حقوق بشر را قبول ندارند و هر جا که دستشان رسیده، از عراق و افغانستان گرفته تا دیگر کشورها، میلیون‌ها نفر را کشته، آواره و زخمی کرده‌اند، بدون آنکه در برابر هیچ مرجع بین‌المللی پاسخگو باشند. نه غرامتی پرداخت کرده‌اند، نه خسارتی جبران کرده‌اند و نه حتی در این زمینه با ملت‌های آسیب‌دیده مذاکره‌ای داشته‌اند.

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: بنابراین، همین که آمریکا می‌پذیرد وارد مذاکره شود و از تفاهم سخن می‌گوید، نشان می‌دهد که در طرف مقابل قدرت و توان قابل توجهی وجود دارد و آن ادعا‌هایی که پیش‌تر مطرح می‌کرد، واقعیت خارجی نداشته و بیشتر برای مصرف داخلی آمریکا بیان شده است.

ترامپ ناخواسته به برخی واقعیت‌ها اعتراف می‌کند

این کارشناس ادامه داد: از سوی دیگر، فشار‌های داخلی در آمریکا موجب شده است که ترامپ ناخواسته به برخی حقایق اعتراف کند. همین که از شب گذشته اعلام کرد اگر این تفاهم انجام نمی‌شد، تا چهار هفته دیگر با کمبود نفت مواجه می‌شدیم و روزانه ۷۰۰ میلیون دلار زیان می‌کردیم، به معنای آن است که خود او این ارقام را بر زبان آورده و به آنها اقرار کرده است.

وی خاطرنشان کرد: همچنین وقتی می‌گوید اگر پول‌های بلوکه‌شده و محدودشده ایران را بازنگردانیم، کشور‌های دیگر به آمریکا اعتماد نخواهند کرد و دیگر در این کشور سرمایه‌گذاری نخواهند کرد، نشان می‌دهد که ترامپ نسبت به کاهش اعتماد جهانی نگرانی جدی دارد.

جنگ ایران، بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران را تشدید کرد

خیرجو اظهار داشت: درباره اوراق قرضه نیز پس از جنگ اوکراین چنین اتفاقی رخ داد، اما در جنگ ایران این روند به‌مراتب تشدید شد؛ زیرا سرمایه‌گذارانی که در آمریکا و شرکت‌های این کشور حضور دارند، مشاهده می‌کنند که روزانه صد‌ها میلیون و میلیارد دلار خسارت وارد می‌شود و ترامپ نیز قادر به جبران این زیان‌ها نیست.

وی افزود: به همین دلیل، او ناچار است به‌گونه‌ای این سرمایه‌گذاران را آرام کند و در همین مسیر، ناخواسته به قدرت ایران نیز اذعان می‌کند؛ اینکه می‌گوید اگر این اقدامات انجام نمی‌شد، با مخاطرات و خسارت‌های بیشتری مواجه می‌شدیم، در واقع اعتراف به همین واقعیت است.

اعتراف بی‌سابقه ترامپ درباره برنامه موشکی ایران

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: یکی از مهم‌ترین اظهارات ترامپ این بود که اعلام کرد کشور‌های اطراف ایران نیز موشک‌های بالستیک دارند و ما این موضوع را می‌پذیریم. برای نخستین بار است که آمریکایی‌ها با چنین صراحتی این موضوع را مطرح می‌کنند.

وی ادامه داد: بد نیست مردم بدانند که پیش از همین جنگ، در جریان مذاکرات، آمریکایی‌ها برنامه موشکی ایران را نیز در دستور کار خود قرار داده بودند. شهید رئیسی نیز در یکی دو اظهار نظر و مصاحبه، به صراحت اعلام کرده بود که آمریکایی‌ها تا آن اندازه پرتوقع و گستاخ شده‌اند که خواستار مذاکره درباره برنامه موشکی ایران هستند و درصدد بودند محدودیت‌هایی در این حوزه ایجاد کنند.

فشار افکار عمومی آمریکا، عامل تغییر مواضع ترامپ است

وی تصریح کرد:، اما امروز برای نخستین بار مشاهده می‌کنیم که ترامپ با صراحت می‌گوید کشور‌های همسایه ایران موشک دارند و ایران نیز موشک داشته باشد. به نظر من، این سخنان نشان می‌دهد که ترامپ خود به ناکامی‌ها و شکست‌هایش اعتراف می‌کند.

وی تأکید کرد: این تغییر مواضع ناشی از خیرخواهی نیست، بلکه فشار افکار عمومی در داخل آمریکا بسیار زیاد است و همین فشار‌ها او را ناچار به بیان این واقعیت‌ها کرده است.

محمدمهدی خیرجو ادامه داد: اگر بخواهیم از زبان خود آمریکایی‌ها سخن بگوییم، همین امروز یکی از سناتور‌های ارشد جمهوری‌خواه اعلام کرد که «ریگان در گور لرزید» از اتفاقاتی که رخ داده و نتیجه‌ای که این جنگ به همراه داشته است. همچنین اظهارات ترامپ را نیز نوعی توجیه آنچه رخ داده، تلقی می‌کنند.

وی افزود: کریس مورفی نیز اعلام کرد که «ما تسلیم شدیم، تسلیم قدرت ایران شدیم و ایرانی‌ها ما را تحقیر کردند.» این افراد از جمهوری‌خواهان و حامیان آمریکا هستند.

باید نسبت به عملیات فریب دشمن هوشیار بود

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: البته باید توجه داشت که بخشی از این اظهارات ممکن است با هدف تحریک فضا و دمیدن دوباره در آتش جنگ مطرح شود و ما این ملاحظه را داریم؛ زیرا عملیات فریب دشمن نیز در این موارد قابل مشاهده است.

وی ادامه داد: با این حال، افرادی مانند تاکر کارلسون که از حامیان ترامپ بوده‌اند نیز به نوعی به این واقعیت‌ها اعتراف می‌کنند و مطرح می‌کنند که آمریکایی که مدعی بود بهترین ارتش جهان را در اختیار دارد، بیشترین هزینه‌های نظامی را انجام داده و بالاترین اشراف اطلاعاتی را دارد، وارد جنگی شد که در آن هیچ خط قرمزی را نیز رعایت نکرد.

بخش پایانی صحبت‌های مدیرعامل خبرگزاری آنا در شبکه خبر

ترامپ همه ظرفیت خود را برای پیروزی به میدان آورد

تحلیلگر رسانه‌ای اظهار داشت: از حمله به میناب گرفته تا طرح موضوع رهبر جمهوری اسلامی ایران و تلاش برای آسیب رساندن به زیرساخت‌های ایران، همه این اقدامات نشان می‌دهد که ترامپ هر کاری را که می‌توانست برای پیروزی در این جنگ انجام داد و این‌گونه نبود که دست و پایش بسته باشد یا ملاحظه کسی را داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین، وقتی آمریکایی‌ها در مقطعی می‌پذیرند که فعلاً سطح تنش را کاهش دهند، یا به این دلیل است که می‌خواهند فرصتی برای تجدید قوا و شیطنت‌های بعدی به دست آورند، یا اینکه واقعاً به بن‌بست رسیده‌اند. به نظر می‌رسد هر دو احتمال باید مورد توجه قرار گیرد.

ترامپ همچنان روحیه یک قمارباز را دارد

خیرجو تصریح کرد: همان‌گونه که شهید حاج قاسم سلیمانی تعبیر زیبایی درباره ترامپ داشتند و او را «قمارباز» نامیدند، ویژگی یک قمارباز این است که وقتی می‌بازد، با این تصور که شاید در قمار بعدی پیروز شود، دوباره دست به قمار می‌زند. ممکن است ترامپ نیز چنین آزمونی را بار دیگر دنبال کند.

وی افزود: در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز بسیاری در داخل آمریکا به ترامپ هشدار دادند که پیروز نخواهد شد. حتی زمانی که موضوع ترور رهبر انقلاب را مطرح می‌کرد، در داخل آمریکا نیز منتقدان زیادی داشت و تأکید می‌کردند که جمهوری اسلامی برخلاف تصور ترامپ، ضعیف نیست و از پایگاه اجتماعی و مردمی قدرتمندی برخوردار است.

اهداف اولیه ترامپ محقق نشد

مدیرعامل خبرگزاری آنا گفت: ترامپ تصور می‌کرد با یک حمله محدود، همانند آنچه درباره ونزوئلا در ذهن داشت، می‌تواند ظرف سه یا چهار روز کار را تمام کند و نفت ایران را نیز در اختیار بگیرد. در کنار این موضوع، اختلافات مربوط به پترو دلار، تحولات پیرامون دلار و بدهی سنگین آمریکا نیز از جمله عواملی بود که تلاش داشت از این مسیر آنها را جبران کند.

وی ادامه داد:، اما اکنون ناچار شده است هم امتیاز بدهد و هم از برخی مواضع خود عقب‌نشینی کند. اینکه در ادامه چه سناریویی را دنبال خواهد کرد و چگونه می‌خواهد این روند را ادامه دهد، بحث مفصل دیگری است که می‌توان درباره آن سخن گفت.

برداشت غالب جهانی، پیروزی ایران است

خیرجو تأکید کرد: در مجموع، افکار عمومی جهان ایران را پیروز این جنگ می‌داند و حتی در میان نخبگان و خواص نیز، چه در غرب و چه در شرق، کسی را نمی‌بینیم که بگوید آمریکا پیروز شده است. همه بر این باورند که مقاومت، ایستادگی و تاب‌آوری مردم ایران، نشانه‌های یک پیروزی بزرگ است که آینده‌ای روشن را برای ایران رقم خواهد زد.

محمدمهدی خیرجو در بخش پایانی این گفت‌و‌گو اظهار داشت: سخن من در ابتدا با مسئولان امر، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان کشور است. وقتی از شایعه و عملیات روانی دشمن صحبت می‌کنیم، باید توجه داشته باشیم که این پدیده زمانی شکل می‌گیرد که سه عنصر در کنار هم قرار داشته باشد.

شایعه بر سه عنصر استوار است

وی ادامه داد: همان‌گونه که برای شکل‌گیری آتش به سه عنصر ماده سوختنی، گرما و اکسیژن نیاز است و با حذف هر یک از این عناصر، آتش خاموش می‌شود، شایعه نیز محصول سه عنصر مهم است.

مدیرعامل خبرگزاری آنا افزود: نخستین عنصر، اهمیت موضوع است؛ یعنی یک موضوع مهم می‌تواند محور شکل‌گیری شایعه و عملیات روانی قرار گیرد. عنصر دوم، ابهام است. زمانی که یک موضوع مهم، مبهم باقی بماند، زمینه برای شکل‌گیری شایعه و عملیات روانی فراهم می‌شود و حتی این روند می‌تواند به‌سرعت گسترش پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: عنصر سوم نیز ذخیره‌های ذهنی مردم است. همان‌گونه که عرض کردم، ما تجربه برجام، ماجرای اسنپ‌بک و همچنین دو جنگ را پشت سر گذاشته‌ایم و در میانه مذاکرات نیز هدف حمله قرار گرفتیم. همه این موارد به ذخیره‌های ذهنی مردم تبدیل شده است.

ابهام‌ها نباید بی‌پاسخ باقی بماند

این تحلیلگر رسانه‌ای تصریح کرد: اگر مسئولان می‌خواهند زمینه شکل‌گیری شایعه و عملیات روانی دشمن را از بین ببرند، باید بر همین سه موضوع تمرکز کنند. وقتی موضوعی اهمیت دارد، نباید اجازه داد در ابهام باقی بماند و همچنین نباید اجازه داد پرسش‌هایی که بر پایه تجربه‌ها و ذخیره‌های ذهنی مردم شکل گرفته و در مواردی نیز برای کشور و زندگی مردم مشکلاتی ایجاد کرده است، بدون پاسخ بماند.

وی تأکید کرد: این مسائل باید در همان ابتدا و بدون تأخیر برای افکار عمومی تبیین و پاسخ داده شود.

رسانه‌ها نیز باید از تشدید شایعات جلوگیری کنند

خیرجو در پایان گفت: عوامل تشدیدکننده‌ای نیز وجود دارد که به‌صورت خلاصه به آن اشاره می‌کنم. رسانه‌های ما نیز باید مراقبت لازم را داشته باشند؛ زیرا رقابت‌های رسانه‌ای، اختلافات سیاسی و برخی موضوعات دیگر، گاهی به تشدید این فضا کمک می‌کند و لازم است در این زمینه دقت کافی صورت گیرد تا خدای ناکرده زمینه گسترش ابهام‌ها و دامن زدن به شایعات فراهم نشود.