«کت خاکی»؛ روایتی از مدیرانی که کت مدیریت را با خاک میدان عوض کردند

محمدحسین عظیمی، نویسنده کتاب «کت خاکی» در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره عنوان این اثر گفت: انتخاب عنوان «کت خاکی» فراتر از یک نام‌گذاری ساده است. این نام به‌عنوان نمادی از مدیران و مسئولینی استفاده شده که در جهاد سازندگی حضور داشتند و با وجود پوشیدن کت مدیریت، هرگز از حضور در میدان عمل ممانعت نمی‌کردند. این مدیران، خاکی شدن کت خود را همچون نشان افتخار و تعهد به مردم می‌دانستند.

بخشی از علاقه من به جهاد سازندگی، ریشه در موفقیت‌های چشمگیر این نهاد دارد. پدر من از نیرو‌های جهاد سازندگی در منطقه مرودشت بود، به همین دلیل از همان دوران این سوال در ذهن من شکل گرفت که چرا نهادی با این میزان موفقیت، سرانجام دچار انحلال و ادغام شد؟ کتاب «کت خاکی» محصول همین کنجکاوی شخصی است.

او درباره شکل‌گیری ایده اولیه این کتاب بیان کرد: من این کتاب را به دلیل علاقه شخصی به جهاد سازندگی جمع آوری کردم. بخشی از علاقه من به جهاد سازندگی، ریشه در موفقیت‌های چشمگیر این نهاد دارد. پدر من از نیرو‌های جهاد سازندگی در منطقه مرودشت بود، به همین دلیل از همان دوران این سوال در ذهن من شکل گرفت که چرا نهادی با این میزان موفقیت، سرانجام دچار انحلال و ادغام شد؟ کتاب «کت خاکی» محصول همین کنجکاوی شخصی است.

این نویسنده درباره هدف خود از جمع‌آوری کتاب «کت خاکی» توضیح داد: این کتاب را می‌توان ادای دینی به تمامی زحمات فرزندان این مرزوبوم در جهاد سازندگی دانست. انقلاب اسلامی، نهاد‌های بسیاری را شکل داد، اما برخی از آنها آنچنان که شایسته بود، دیده نشدند. به‌عنوان مثال کمیته‌های انقلاب با نیروی انتظامی ادغام شد. همچنین جهاد سازندگی نیز در سال ۱۳۷۹ با وزارت کشاورزی ادغام و به فراموشی سپرده شد. این در حالی است که نیرو‌های جهاد در سازندگی کشور، محرومیت‌زدایی و آبادانی روستا‌ها نقشی ماندگار ایفا کرده‌اند. هدف این کتاب، روایت گوشه‌ای از این خدمات فراموش‌شده و گامی کوچک برای دیده شدن این عزیزان است.

او افزود: این کتاب در نهایت مخاطب را با الگویی کم‌نظیر از مدیریت موفق در جهاد سازندگی آشنا می‌کند. جهاد سازندگی مانند پلی مستحکم و کارآمد میان حاکمیت و مردم عمل می‌کرد. این ارتباط دوسویه، نه‌تنها رونق و آبادانی را به روستا‌ها بازگرداند بلکه مانع شکل‌گیری نارضایتی و نادیده‌گرفتن مطالبات مردمی می‌شد. من با ترسیم زوایای گوناگون جهاد سازندگی، تلاش کردم به این پرسش پاسخ دهم که چه عواملی موجب شد روستا‌های ایران در دهه ۶۰ دوران طلایی خود را تجربه کنند و چرا این الگوی موفق، در نهایت به سرانجامی متفاوت رسید؟

عظیمی درباره یکی از سوژه‌های جذاب «کت خاکی» گفت: یکی از جذاب‌ترین سوژه‌هایی که در این مسیر با آن مواجه شدم، شخصیت موسی یاری بود. او با وجود سطح سواد پایین، بسیار توانمند و درستکار بود. یاری، پیش از انقلاب صاحب یک شرکت پیمانکاری به همراه ماشین‌آلات و دستگاه‌های فراوانی بود، اما پس از انقلاب و با شکل‌گیری جهاد سازندگی، تمامی امکانات و تجهیزات خود را در اختیار این نهاد نوپا قرار داد. زندگی پر فراز و نشیب و جذاب موسی یاری که بخشی از آن در فصل آخر «کت خاکی» آورده شده است، ظرفیت یک کتاب مستقل دارد که البته در حال جمع‌آوری است و امیدواریم به زودی شاهد انتشار آن باشیم.

«کت خاکی» روایت زندگی انسان‌هایی است که توانسته‌اند در مسیر اثرگذاری گام بردارند. هر فردی که در دل خود آرزوی تأثیرگذاری را می‌پروراند و باور دارد که زندگی فراتر از خوردن، خوابیدن و غرق شدن در روزمرگی‌ها است، با مطالعه این کتاب از خود می‌پرسد که من چگونه می‌توانم اثربخش باشم؟

او ادامه داد: به نظر من آن‌چیزی که در این کتاب موجب جذب مخاطب می‌شود، روایت تجربه زیسته راویان آن است. «کت خاکی» روایت زندگی انسان‌هایی است که توانسته‌اند در مسیر اثرگذاری گام بردارند. هر فردی که در دل خود آرزوی تأثیرگذاری را می‌پروراند و باور دارد که زندگی فراتر از خوردن، خوابیدن و غرق شدن در روزمرگی‌ها است، با مطالعه این کتاب از خود می‌پرسد که من چگونه می‌توانم اثربخش باشم؟ دوازده روایت این کتاب نیز پاسخی به این پرسش است. این روایت‌ها نشان می‌دهد که رمز اثرگذاری در سادگی، اخلاص و باور به توانایی‌های خود نهفته است. این کتاب تلاش می‌کند تا نشان دهد که چگونه می‌توان یک نیروی ساده در جهاد سازندگی بود، اما کار‌هایی بزرگ و ماندگار انجام داد.»

محمدحسین عظیمی، نویسنده کتاب «کت خاکی»، در پایان از دانشجویان و فعالان حوزه کسب‌وکار دعوت کرد تا این اثر را مطالعه کنند و گفت: من در ابتدا دانشجویان، کارآفرینان و فعالان عرصه کسب‌وکار‌های خصوصی و دانش‌بنیان را به مطالعه این کتاب ترغیب می‌کنم. آشنایی این قشر با عملکرد و الگوی مدیریتی جهاد سازندگی، می‌تواند چراغ راهی برای مدیریت مجموعه‌های مختلف باشد. متاسفانه، ساختار‌های اداری سنتی، فضایی برای تجربه، انتخاب و آزمون و خطا باقی نمی‌گذارند. این محدودیت، انسان‌ها را منفعل می‌کند، اما در کسب‌وکار‌های خصوصی و دانش‌بنیان، ریسک‌پذیری یک عامل مهم و ضروری برای موفقیت است. به نظر من «کت خاکی» برای کسانی که دغدغه اثرگذاری دارند، منبعی ارزشمند و آموزنده است.