خجالت از بی‌اختیاری ادرار، درمان را به تأخیر می‌اندازد/ درمان به‌موقع؛ بهترین راه جلوگیری از عوارض

مریم امامی، متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در حوزه بیماری‌های دستگاه ادراری، مراجعه دیرهنگام بیماران است. بسیاری از افراد زمانی برای درمان اقدام می‌کنند که بیماری پیشرفت کرده و علائم آن زندگی روزمره‌شان را تحت تأثیر قرار داده است، در حالی که بخش قابل توجهی از این مشکلات در مراحل اولیه با روش‌های ساده‌تر و اثربخش‌تر قابل درمان هستند.

وی افزود: افزایش آگاهی عمومی در زمینه سلامت دستگاه ادراری می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری‌ها داشته باشد. هرچه افراد شناخت بیشتری نسبت به علائم هشداردهنده بیماری‌های مثانه و مجاری ادراری داشته باشند، احتمال مراجعه به‌موقع و دریافت درمان مناسب افزایش پیدا می‌کند.

بی‌اختیاری ادرار؛ مشکلی که نباید نادیده گرفته شود

امامی با اشاره به شیوع بی‌اختیاری ادرار در میان برخی گروه‌های سنی و بیماران مبتلا به مشکلات زمینه‌ای گفت: بی‌اختیاری ادرار یکی از مشکلاتی است که علاوه بر ایجاد محدودیت‌های جسمی، می‌تواند آثار روانی و اجتماعی قابل توجهی نیز به همراه داشته باشد. بسیاری از بیماران به دلیل خجالت یا تصور نادرست درباره درمان‌ناپذیر بودن این مشکل، سال‌ها از مراجعه به پزشک خودداری می‌کنند.

وی ادامه داد: این مسئله به‌ویژه در جامعه ما که موضوع طهارت و پاکیزگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، می‌تواند کیفیت زندگی افراد را به شکل محسوسی تحت تأثیر قرار دهد. در حالی که امروزه روش‌های مختلفی برای کنترل و درمان این بیماری وجود دارد و بسیاری از بیماران در صورت مراجعه به‌موقع می‌توانند نتایج درمانی بسیار مطلوبی دریافت کنند.

لزوم تشخیص دقیق و پرهیز از درمان‌های غیرضروری

این متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری با تأکید بر ضرورت تشخیص علمی بیماری‌ها اظهار کرد: برخی بیماران به دلیل مشخص نشدن علت اصلی مشکل خود، بار‌ها تحت آزمایش‌ها، تصویربرداری‌ها و اقدامات تشخیصی مختلف قرار می‌گیرند و حتی درمان‌های متعددی را تجربه می‌کنند، اما همچنان به نتیجه مطلوب دست نمی‌یابند.

وی افزود: نخستین گام در درمان موفق، تشخیص صحیح است. زمانی که علت اصلی بیماری به‌درستی شناسایی شود، می‌توان مناسب‌ترین روش درمانی را انتخاب کرد و از انجام بسیاری از اقدامات غیرضروری جلوگیری کرد. استفاده از روش‌های تشخیصی استاندارد و مبتنی بر شواهد علمی نقش مهمی در کاهش هزینه‌ها و افزایش اثربخشی درمان دارد.

امامی تصریح کرد: در برخی بیماران بررسی‌های تخصصی عملکرد مثانه می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره علت بروز علائم در اختیار پزشک قرار دهد و مسیر درمان را مشخص کند. به همین دلیل لازم است روند تشخیص و درمان براساس دستورالعمل‌های علمی و متناسب با شرایط هر بیمار انجام شود.

همه بیماران نیاز به جراحی ندارند

وی با اشاره به روش‌های مختلف درمان بیماری‌های عملکردی دستگاه ادراری گفت: برخلاف تصور برخی افراد، درمان مشکلات مثانه و بی‌اختیاری ادرار همیشه به معنای جراحی نیست. در بسیاری از موارد می‌توان با آموزش، اصلاح برخی عادت‌های رفتاری، درمان‌های دارویی، فیزیوتراپی و سایر روش‌های غیرتهاجمی به نتایج مطلوب دست یافت.

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: جراحی معمولاً برای بیمارانی در نظر گرفته می‌شود که از سایر روش‌های درمانی سود کافی نبرده‌اند یا شرایط خاصی دارند که نیازمند مداخله جراحی است. به همین دلیل ارزیابی دقیق بیمار و انتخاب درمان مناسب اهمیت بسیار زیادی دارد.

کنترل اختلالات ادراری از آسیب به کلیه‌ها جلوگیری می‌کند

امامی با اشاره به بیماران مبتلا به ضایعات نخاعی و برخی بیماری‌های عصبی گفت: این بیماران در صورت عدم مراقبت و پیگیری مناسب ممکن است با مشکلات جدی در عملکرد دستگاه ادراری مواجه شوند. عفونت‌های مکرر ادراری، اختلال در تخلیه مثانه و افزایش فشار داخل مثانه از جمله عواملی هستند که می‌توانند در درازمدت به کلیه‌ها آسیب وارد کنند.

وی ادامه داد: در برخی موارد، بی‌توجهی به این مشکلات می‌تواند پیامد‌های جبران‌ناپذیری برای بیمار به همراه داشته باشد. به همین دلیل ارزیابی منظم وضعیت مثانه، آموزش صحیح به بیماران و پیگیری مستمر روند درمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

درمان صحیح، هزینه‌های آینده را کاهش می‌دهد

این متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری با اشاره به ابعاد اقتصادی بیماری‌های دستگاه ادراری اظهار کرد: گاهی بیماران تصور می‌کنند انجام بررسی‌های تخصصی در مراحل اولیه هزینه‌بر است، اما واقعیت این است که تشخیص دقیق و درمان به‌موقع از بروز عوارض پیچیده‌تر و هزینه‌های بسیار سنگین‌تر در آینده جلوگیری می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: زمانی که بیماری به‌درستی مدیریت شود، احتمال بروز عفونت‌های مکرر، بستری شدن‌های متعدد، آسیب به کلیه‌ها و نیاز به درمان‌های پیچیده کاهش پیدا می‌کند. این موضوع نه‌تنها به نفع بیمار و خانواده اوست، بلکه می‌تواند بار مالی تحمیل‌شده به نظام سلامت و بیمه‌ها را نیز کاهش دهد.

امامی در پایان تأکید کرد: مراجعه به‌موقع، تشخیص صحیح و پیگیری مستمر درمان، سه اصل مهم در حفظ سلامت دستگاه ادراری هستند و توجه به این موارد می‌تواند از بروز بسیاری از عوارض جدی و کاهش کیفیت زندگی بیماران جلوگیری کند.