عمان میان دوراهی تهران و واشنگتن
به گزارش خبرگزاری آنا، منابع آگاه از محافل دیپلماتیک خبر دادهاند که کاخ سفید که به شدت نسبت به رویکرد بی طرفانه و سازنده سلطنت عمان در قبال جمهوری اسلامی ایران بدگمان شده است، اکنون با نادیده گرفتن تلاشهای این کشور در راستای حفظ ثبات منطقه، فشار حداکثری خود را برای قطع روابط مسقط و تهران آغاز کرده است.
روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی دقیق از تحولات پشت پرده دیپلماسی غرب آسیا نوشت: مقامات آمریکایی و برخی کشورهای عربی از جمله حامیان سنتی واشنگتن، مدعی شدهاند که کاخ سفید در روزهای اخیر تهدیدهای آشکاری را علیه عمان مطرح کرده که هم شامل تحریمهای اقتصادی و هم حتی تهدید به اقدام نظامی و بمباران میشود.
ریشه بدگمانی واشنگتن به مسقط چیست؟
این گزارش حاکی است که ماجرا از زمانی آغاز شد که عمان در آغاز جنگ غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، با رویکردی مسئولانه و بیطرفانه کانالهای ارتباطی سریع و پشت پردهای با تهران ایجاد کرد. به اذعان مقامات عرب منطقه، همین ابتکار عمل عمان بود که به سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس امکان داد گذرگاههای پروازی خود را بازگشایی کنند؛ موفقیتی دیپلماتیک که حاصل «بیطرفی تزلزل ناپذیر» مسقط در برابر جنگ افروزیهای آمریکا ارزیابی میشود.
اما سه ماه پس از این موفقیت، رویکرد بی طرفانه عمان که همواره بر حفظ تعادل میان آمریکا به عنوان متحد دیرینه و ایران به عنوان همسایه قدرتمند فراتر از تنگه هرمز استوار بود، با واکنش خصمانه واشنگتن مواجه شده است. مقامات آمریکایی و عربی میگویند که کاخ سفید اکنون این رویکرد را رفتاری «خصمانه علیه آمریکا» تلقی کرده و آشکارا از عمان خواسته است «یک طرف را انتخاب کند و روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع نماید.»
تهدید به تحریم و بمباران؛ شوک بزرگ به متحد قدیمی آمریکا
وال استریت ژورنال با اشاره به اظهارات صریح الحن مقامات ارشد آمریکایی مینویسد: «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا در جلسه اخیر کابینه خود به صراحت اعلام کرده که اگر عمان با طرح ایران برای اخذ عوارض از کشتیها در تنگه هرمز همراهی کند، ممکن است دستور حملات هوایی علیه این کشور را صادر کند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا نیز در شبکههای اجتماعی تهدید کرده که در صورت اجرایی شدن این طرح، عمان را تحریم خواهد کرد.
به گفته مقامات عرب منطقه، این تهدیدهای ناگهانی و خصمانه که ناشی از یک «ارزیابی تازه اطلاعاتی» درباره احتمال همکاری عمان با ایران در دریافت عوارض کشتیها بوده، مقامات مسقط را «به شدت شوکه کرده است». عمان که بارها این ادعا را تکذیب کرده، اکنون در تلاش است با راهاندازی یک عملیات رسانهای و دیپلماتیک از جمله همکاری با سازمان ملل برای تسهیل عبور کشتیهای حامل مواد اولیه به کشورهای آفریقایی، حسن نیت خود را نشان دهد.
واکنش تهران: تدابیر ایران در تنگه هرمز قانونی و مبتنی بر حقوق بینالملل است
در همین حال، دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران ضمن تأکید بر حق قانونی خود برای تأمین امنیت آبراه استراتژیک تنگه هرمز، هرگونه فشار خارجی بر کشورهای منطقه را محکوم کرده است.
«اسماعیل بقائی»، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به این که «وضعیت کنونی در تنگه هرمز ناشی از قانونشکنی آمریکا و رژیم صهیونیستی است»، گفت: «مجموعه تدابیری را برای امنیت کشتیرانی در این منطقه اتخاذ کردهایم. این تدابیر برای حفظ امنیت و بر اساس حقوق بینالملل است.»
وی افزود: «ما در ارتباط با این موضوع در تماس مستمر با عمان (به عنوان یکی دیگر از کشورهای ساحلی تنگه هرمز) و بقیه جهات ذیربط برای تضمین سازوکاری هستیم که هدف و وظیفه مورد اشاره را محقق کند. ایران و عمان رویکرد بسیار مسئولانهای در قبال ایمنی و امنیت تنگه هرمز اتخاذ کردهاند و بنا دارند هم در راستای حفظ امنیت و منافع ملی خود و هم در راستای نفع جامعه بینالمللی، سازوکارهایی برای تردد ایمنی کشتیها اتخاذ کنند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران خاطرنشان کرد: «ایران و عمان به عنوان دو کشور مسئولیتپذیر باید سازوکارهایی را اتخاذ کنند که منافع خود حفظ شود و به جامعه بینالمللی این اطمینان را بدهند که کشتیرانی از این مسیر انجام میشود؛ این یک امر بدیهی است.»
پیشینه همکاریهای راهبردی ایران و عمان در برابر زورگویی آمریکا
گفتنی است عمان با نزدیک به ۲۰۰ سال روابط دیپلماتیک با آمریکا (به عنوان یکی از قدیمیترین روابط واشنگتن با یک کشور عربی)، سابقه درخشانی در میانجیگری میان ایران و غرب دارد. میزبانی مذاکرات پایان جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰، فراهمسازی کانالهای ارتباطی میان تهران و دولت اوباما که به توافق برجام انجامید، و میانجیگری دو دور مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ماههای اخیر، تنها بخشی از نقش سازنده این کشور در ثبات منطقه بوده است.
با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، ریشه بدگمانی کنونی کاخ سفید به مسقط به روزهای پیش از نخستین حمله هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی بازمیگردد؛ زمانی که «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان در گفتوگویی زنده تلویزیونی اعلام کرد که توافقی هستهای برای جلوگیری از جنگ «در دسترس است، اگر فقط به دیپلماسی فرصت لازم داده شود». از همان زمان، دولت ترامپ تلاش کرده عمان را در هر فرآیند دیپلماتیکی به حاشیه براند.
با وجود تمام این تهدیدها، مقامات آمریکایی به وال استریت ژورنال گفتهاند که «هیچ برنامه جدی برای حمله به عمان به خاطر حمایتش از ایران وجود ندارد» و به نظر میرسد این تهدیدها بیشتر جنبه فشار روانی و رسانهای دارد.
انتهای پیام/