پایش دیجیتال سلامت پرسنل جایگزین کاغذبازی شد

نمایشگاه ایران پروژه بستر رونمایی از راهکارهای نوین مدیریت سلامت در بخش سازمانی شده است تا نگاه صنایع به پایش سنتی نیروهای کار تغییر کند. علی امانی، مدیرعامل شرکت سلامت‌یار نیک‌اندیش در گفت‌و‌گو با آناتک به تشریح چگونگی ورود هوش مصنوعی به حوزه بهداشت حرفه‌ای، مزایای اقتصادی پایگاه داده الکترونیک برای شرکت‌ها و چالش‌های حقوقی مالکیت داده‌های پزشکی پرسنل پرداخت. این محصول بر پایه پردازش تصویر و ادغام داده‌های چندساله طب‌کار توسعه یافته است و با ایجاد پرونده الکترونیک، به عنوان یک دستیار هوشمند در اختیار واحدهای سلامت سازمانی قرار می‌گیرد.

تاثیر هوش مصنوعی در فرآیند تشکیل پرونده‌های طب‌کار

امانی گفت: «سامانه‌های نرم‌افزاری جدید با ورود به حوزه بهداشت و سلامت، چالش مدیریت سنتی داده‌های پزشکی را برطرف کرده‌اند. در روش‌های متداول، پس از مراجعه پرسنل به دفاتر طب‌کار، نتایج معایناتی نظیر آزمایش خون، اسپیرومتری، ادیومتری، اپتومتری و بررسی‌های ظاهری به صورت برگه فیزیکی و کاغذی ثبت می‌شود؛ رویه‌ای که امکان تحلیل‌های ثانویه را سلب می‌کند.»

وی اظهار داشت: «بستر دیجیتال توسعه‌یافته بر پایه هوش مصنوعی این امکان را فراهم ساخته است تا دفاتر طب‌کار، اطلاعات پزشکی افراد را به راحتی در سیستم الکترونیک ثبت کنند. در گام نخست، تکنولوژی پردازش تصویر برای تبدیل اسناد و تصاویر فیزیکی به داده‌های دیجیتال ساختاریافته به کار گرفته می‌شود و پرونده پزشکی الکترونیک پرسنل شکل می‌گیرد. پس از تبدیل اسناد به متن و دیتای ساختاریافته، پتانسیل‌های جدیدی برای بررسی‌های دقیق‌تر ایجاد می‌شود که در برگه‌های فیزیکی امکان‌پذیر نبود.»

وی در ادامه افزود: «فاز بعدی این فناوری، استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های انباشته است و وضعیت سلامتی کارکنان، پیش‌بینی روند‌های آینده و مخاطرات احتمالی ارزیابی می‌شود. الگوریتم‌های هوشمند با ادغام و تجمیع داده‌ها که اصطلاحاً دیتا فیوژن نامیده می‌شود، تحلیل‌های جامع چندساله از پرونده‌های پزشکی ارائه می‌دهند. این تحلیل‌ها در نهایت به عنوان یک دستیار هوش مصنوعی در اختیار کارشناس بهداشت حرفه‌ای قرار می‌گیرد و تصمیم‌گیری نهایی با دقت بالاتر صورت پذیرد.»

سازمان‌های که مشمول الزام قانونی استفاده از سامانه‌های پایش سلامت می‌شوند

مدیرعامل این شرکت گفت: «طبق قوانین موجود، تمامی شرکت‌ها و سازمان‌هایی که تعداد پرسنل آن‌ها بالای ۵۰ نفر است، الزام قانونی برای راه‌اندازی واحد بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) دارند. پایش و حفظ وضعیت جسمانی کارکنان از وظایف اصلی کارشناسان بهداشت حرفه‌ای در این واحد‌ها به شمار می‌رود، با این حال بسیاری از مجموعه‌های بزرگ نیز در حال حاضر این فرآیند را با کیفیت پایدار انجام نمی‌دهند.»

وی در ادامه تشریح کرد: «دوری از ساختار‌های مکانیزه پایش سلامت، مخاطرات مالی سنگینی برای کارفرمایان به همراه دارد. اگر یکی از کارکنان به دلیل ماهیت شغلی خود دچار آسیب جسمانی شود، با آگاهی از حقوق قانونی خود می‌تواند از طریق وزارت بهداشت یا سازمان تامین اجتماعی اقدام به طرح شکایت کند. این روند حقوقی جریمه‌های سنگینی را به شرکت‌ها تحمیل می‌کند، در حالی که هزینه پیشگیری و کنترل آسیب‌ها از طریق سامانه‌های هوشمند، به مراتب کمتر از خسارت‌های قضایی بعدی است.»

مزایای اقتصادی پایگاه داده دیجیتال سلامت برای کارفرمایان

امانی گفت: «دیجیتالی شدن داده‌های پزشکی در قالب پرونده‌های الکترونیک، علاوه بر حفظ سلامت نیروی کار، ابزاری برای بهینه‌سازی فرآیند‌های تولید در سازمان است. شرکت‌ها با تحلیل این داده‌ها می‌توانند تغییراتی در خطوط عملیاتی خود ایجاد کنند؛ اقدامی که در میان‌مدت کاهش محسوس هزینه‌های مربوط به بیمه افراد را به همراه دارد.»

وی در ادامه اظهار داشت: «نمونه بارز این تغییر ساختار را می‌توان به گذار از حسابداری سنتی به نرم‌افزار‌های مدرن مالی تشبیه کرد. همان‌طور که ثبت دفتری امور مالی جای خود را به سامانه‌های هوشمند داد و کارایی سازمان‌ها را ارتقا بخشید، بخش بهداشت حرفه‌ای نیز نیازمند عبور از اسناد کاغذی است. بازار این محصولات شاید در مراحل اولیه نیاز به فرهنگ‌سازی داشته باشد، اما سازمان‌ها با ابزار چت‌بات تعاملی که برای تبادل آسان داده طراحی شده است، به مرور مزایای کاهش استرس و حجم کاری کارشناسان خود را لمس خواهند کرد.»

مالکیت حقوقی پرونده‌های پزشکی الکترونیک در سازمان با چه کسی است؟

وی در این خصوص گفت: «بررسی‌های حقوقی در خصوص مالکیت داده‌های تولیدشده در سامانه‌های سازمانی نشان می‌دهد که به دلیل تامین هزینه‌های فرآیند طب‌کار توسط کارفرما، مالکیت قانونی این پایگاه‌های داده در اختیار سازمان قرار دارد. با وجود اینکه اطلاعات ثبت‌شده متعلق به شخص پرسنل است، اما دسترسی به سامانه نیازمند صدور مجوز از سوی مدیریت مجموعه خواهد بود.»

وی افزود: «از نظر فنی و ساختار نرم‌افزاری، این تفکیک دسترسی پیاده‌سازی شده است. در صورت درخواست رسمی سازمان، این امکان وجود دارد که پرسنل با ورود به سامانه، مدارک و تحلیل‌های پزشکی خود را مشاهده کنند، اما تصمیم‌گیری نهایی در خصوص سطح دسترسی‌ها بر عهده کارفرما است.»

خدمات سامانه‌های تحلیلی عمومی سلامت

امانی گفت: «توسعه پلتفرم‌های هوشمند تشخیصی از سال ۱۴۰۲ با هدف پاسخگویی به نیاز‌های درمانی افراد عادی جامعه آغاز شد. این ابزار‌ها بر روی وب‌سایت‌های عمومی مستقر شده‌اند تا شهروندان بتوانند مدارک پزشکی خود از جمله آزمایش خون، سونوگرافی و سی‌تی‌اسکن را بارگذاری کنند. سامانه پس از پردازش، احتمالات بیماری، شواهد علمی موجود و نوع تخصص پزشکی مورد نیاز را به کاربر خروجی می‌دهد.»

وی در پایان تصریح کرد: «این فناوری علاوه بر بستر وب، به صورت پلتفرم‌های سازمانی و در قالب API به مراکز درمانی بزرگ کشور نیز ارائه می‌شود. تجربه همکاری با یکی از بیمارستان‌های تهران نشان داد که این سیستم می‌تواند درخواست‌ها را از نرم‌افزار بیمارستان دریافت کرده و پس از تحلیل هوشمند، نتایج را بازگرداند. در این فرآیند درمانی، پزشک معالج به عنوان ناظر نهایی، صحت تحلیل‌های هوش مصنوعی را پیش از تحویل به بیمار تایید و راستی‌آزمایی می‌کند.»