ضرورت تصمیمگیری برای آینده اقتصاد فناوریمحور/ صندوقهای CVC مسیر تجاریسازی دانش دانشگاهی را هموار میکنند
به گزارش خبرگزاری آنا، امروز دیگر لزوم بهره گیری از دانش بومی برای تولید ارزش افزوده در اقتصاد ایران که غرق در نعمت های خدادادی و پشتوانه بی پایان علمی است بر هیچکس پوشیده نیست. بنابراین تنها ملزوم این هدف طلایی در اقتصاد جمهوری اسلامی ایران توسعه نقشه راه و آسیب شناسی اتصال دانشگاه و صنعت است.
در این رابطه فرشید شکرخدایی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا درباره آینده سرمایهگذاری در شرکتهای فناور داخلی و راهکارهای افزایش مشارکت دانشگاه ها در توسعه فناوری، اظهار کرد: جهان امروز در میانه تحولات گسترده ناشی از انقلاب صنعتی چهارم قرار دارد و همزمان مقدمات ورود به انقلاب صنعتی پنجم نیز در حال شکلگیری است. در این تحولات، موضوعاتی همچون هوش مصنوعی، کلاندادهها، ارتباطات هوشمند، اینترنت اشیا، اتوماسیون پیشرفته و یکپارچهسازی فرآیندهای تولید و خدمات، نقش تعیینکنندهای در اقتصاد کشورها پیدا کردهاند.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران، افزود: تجربه سالهای اخیر در سطح جهان نشان داده است که سرمایهگذاری در حوزه فناوری یکی از مؤثرترین ابزارها برای دستیابی به رشد اقتصادی سریع محسوب میشود. در حالی که سرمایهگذاری در صنایع سنتی مانند فولاد، پتروشیمی و صنایع سنگین همچنان اهمیت خود را حفظ کرده و بخشی از زیرساخت توسعه کشورها به شمار میرود، اما این حوزهها معمولاً به سرمایهگذاریهای کلان، زمان طولانی و بازگشت سرمایه دیرهنگام نیاز دارند. در مقابل، کسبوکارهای فناورمحور میتوانند با سرمایه کمتر و سرعت بیشتر ارزش افزوده ایجاد کرده و فرصتهای جدیدی برای اشتغال و توسعه اقتصادی فراهم کنند.
ضرورت تصمیمگیری کلان درباره آینده اقتصاد فناوریمحور
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران با اشاره به ضرورت تعیین تکلیف سیاستهای کلان کشور در حوزه توسعه فناوری گفت: در اسناد بالادستی کشور، بارها بر اهمیت اقتصاد دانشبنیان و توسعه فناوری تأکید شده است، اما در عرصه سیاستگذاری اجرایی همچنان نوعی تردید و دوگانگی مشاهده میشود و گویی هنوز برای مسئولان مشخص نیست که اولویت اصلی سیاستگذار باید حمایت از ساختارهای سنتی اقتصاد باشد یا بایستی تمرکز بر کسبوکارهای نوین و فناورانه ای که با تکیه بر توان علمی نخبگان و دانشگاه می تواند با سرعت سرسام آوری در دنیای مدرن ارزش اقتصادی خلق کند.
شکرخدایی تصریح کرد: به اعتقاد من برای حل این مسئله باید اقتصاد را به مردم و بخش خصوصی واگذار کرد. زمانی که بخش خصوصی محور توسعه باشد، مکانیزم بازار بهطور طبیعی بهترین مسیر تخصیص منابع را مشخص میکند. سرمایه به سمت حوزههایی حرکت میکند که تقاضای بیشتری دارند، نیازهای واقعی جامعه را پاسخ میدهند و امکان خلق ارزش افزوده بالاتری در آنها وجود دارد.
وی ادامه داد: اقتصاد در واقع بهترین راهنمای تخصیص منابع است. زمانی که منابع بر اساس منطق اقتصادی توزیع شوند، سرمایه به سمت حوزههایی میرود که مشتری بیشتر، سودآوری بالاتر، رفاه بیشتر و اثربخشی اقتصادی مناسبتری دارند. اما هنگامی که تخصیص منابع صرفاً بر اساس تصمیمات اداری و سیاستهای دولتی صورت میگیرد، لزوماً منابع به سمت پربازدهترین بخشهای اقتصاد هدایت نمیشوند.
فناوری زودبازده اما نیازمند زیرساخت
این فعال اقتصادی با اشاره به ویژگیهای سرمایهگذاری در حوزه فناوری اظهار کرد: کسبوکارهای فناورانه در مقایسه با صنایع سنتی از مزیت بازدهی سریعتر برخوردارند، اما در عین حال سطح ریسک بالاتری نیز دارند. به همین دلیل موفقیت آنها نیازمند فراهم بودن مجموعهای از زیرساختهاست.
وی افزود: توسعه اینترنت پرسرعت، شبکههای ارتباطی پیشرفته، زیرساختهای دیجیتال، دسترسی به فناوریهای روز، تربیت نیروی انسانی متخصص و همچنین امکان تعاملات بینالمللی از جمله الزامات رشد اقتصاد فناوریمحور است. شرکتهای فناور نمیتوانند در فضایی ایزوله رشد کنند؛ آنها نیازمند ارتباط با بازارهای جهانی، مراکز علمی بینالمللی و فناوریهای نوظهور هستند.
شکرخدایی تأکید کرد: دولت باید وظیفه خود را در حوزه ایجاد زیرساختها انجام دهد، اما پس از آن باید اجازه دهد بخش خصوصی بر اساس نیازهای واقعی اقتصاد و اولویتهای بازار، مسیر توسعه فناوری را تعیین کند. هرچه نقش دولت در انتخاب پروژهها و تعیین برندگان اقتصادی کمتر و نقش بخش خصوصی بیشتر باشد، احتمال موفقیت سرمایهگذاریها افزایش خواهد یافت.
چالش تجاریسازی از نانو تا سایر فناوریهای پیشرفته
وی با اشاره به تجربه برخی حوزههای فناورانه در کشور گفت: در سالهای گذشته سرمایهگذاریهای گستردهای در حوزههایی مانند فناوری نانو انجام شد و پژوهشگران و دانشمندان کشور نیز زحمات ارزشمندی کشیدند، اما در بخش تجاریسازی و تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات اقتصادی، نتوانستیم به همان اندازه موفق عمل کنیم.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران افزود: این تجربه نشان میدهد که توسعه فناوری تنها به تولید دانش محدود نمیشود، بلکه برای موفقیت باید زنجیرهای کامل از ایده تا بازار شکل بگیرد. اگر این زنجیره ناقص باشد، حتی ارزشمندترین دستاوردهای علمی نیز نمیتوانند به رشد اقتصادی منجر شوند.
صندوقهای CVC حلقه اتصال دانشگاه، فناوری و بازار
شکرخدایی یکی از مهمترین راهکارهای موجود برای حل این چالش را توسعه صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) دانست و گفت: طی سالهای اخیر ایجاد این صندوقها و همچنین اختصاص مشوقها و اعتبارهای مالیاتی به آنها، یکی از هوشمندانهترین سیاستهایی بوده که در کشور طراحی شده است.
وی ادامه داد: این صندوقها میتوانند نقش واسط میان دانشگاه، فناوری و بخش خصوصی را ایفا کنند. از یک سو دستاوردهای علمی و فناوری را شناسایی میکنند و از سوی دیگر با تأمین منابع مالی و مدیریتی، مسیر ورود آنها به بازار را هموار میسازند.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: هرچه تعداد صندوقهای CVC در کشور افزایش پیدا کند، ظرفیت تجاریسازی فناوری نیز بیشتر خواهد شد. امروز بسیاری از شرکتهای بزرگ به سمت ایجاد چنین صندوقهایی حرکت کردهاند، اما برای دستیابی به نتایج مطلوب باید تعداد این صندوقها به چند صد مورد در سطح کشور برسد.
وی افزود: قوانین مناسبی در این زمینه تدوین شده و نهادهایی مانند معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی نیز از این روند حمایت میکنند؛ بنابراین بستر قانونی لازم تا حد زیادی فراهم شده و اکنون زمان گسترش این سازوکارها فرا رسیده است.
انتهای پیام/