فناوری بومی که از خسارت هزار میلیاردی توربینها جلوگیری میکند
محمد حسینزاده، مدیرعامل شرکت دانش بنیان«اطلس سرام کویر» در گفتوگو با آناتک، با اشاره به بومیسازی فناوری سرامیکهای نسوز در کشور عنوان کرد: «سرامیکهای نسوز مورد استفاده در توربینهای نیروگاهی، نقشی حیاتی در حفاظت از پرههای توربین دارند و در صورت عملکرد نامناسب، میتوانند خسارتهایی چند هزار میلیارد تومانی به شبکه برق کشور وارد کنند.»
حسینزاده: پس از تحریم ایران توسط شرکت زیمنس و توقف تامین این قطعات، پروژه بومیسازی این فناوری در کشور کلید خورد و شرکت ما توانست با مهندسی معکوس نمونههای خارجی و انجام آزمایشهای متعدد، به دانش فنی تولید این محصولات دست پیدا کند
وی توضیح داد: «در حال حاضر حدود ۲۴۰ توربین نیروگاهی در کشور فعال هستند که نزدیک به نیمی از برق کشور را تولید میکنند. در ساختار این توربینها، آجرهای نسوز ویژهای در بالای پرهها قرار میگیرد که توسط نگهدارندههایی در جای خود ثابت میشوند. اگر این نگهدارندهها بر اثر حرارت آسیب ببینند و آجرها جدا شوند، برخورد مستقیم آنها با پرههای توربین میتواند به تخریب ردیفهای پره منجر شود؛ اتفاقی که در صنعت نیروگاهی با عنوان پرهزنی، شناخته میشود.»
فناوری انحصاری آلمان و آمریکا در ایران بومی شد
حسینزاده با بیان اینکه دانش فنی تولید این آجرها پیشتر تنها در اختیار آلمان و آمریکا بوده است، گفت: «پس از تحریم ایران توسط شرکت زیمنس و توقف تامین این قطعات، پروژه بومیسازی این فناوری در کشور کلید خورد و شرکت ما توانست با مهندسی معکوس نمونههای خارجی و انجام آزمایشهای متعدد، به دانش فنی تولید این محصولات دست پیدا کند.»
به گفته وی، مهمترین ویژگی این آجرها، خاصیت پودرشدگی پیش از برخورد با پرههای توربین است؛ قابلیتی که باعث میشود در صورت جدا شدن قطعه، انرژی ضربه مستقیماً به پره منتقل نشده و از بروز آسیب جدی جلوگیری شود.
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، با اشاره به دشواری مسیر تجاریسازی این محصول افزود: «فرآیند جلب اعتماد نیروگاهها برای استفاده از این آجرها، حدود هشت سال زمان برد. در ابتدا حتی پس از موفقیت در آزمونهای آزمایشگاهی، نیروگاهها به دلیل حساسیت بالای کاربرد محصول، حاضر به استفاده گسترده از آن نبودند و تستهای میدانی بهصورت محدود و مرحلهای انجام شد تا در نهایت این فناوری مورد پذیرش قرار گیرد.»
به گفته وی، اکنون حدود ۷۰ درصد نیروگاههای کشور از این آجرهای نسوز استفاده میکنند.
نقش فناوری نانو در ایجاد خاصیت ایمنی سرامیکها
حسینزاده با اشاره به بهرهگیری از فناوری «فیریز کستینگ» در تولید این محصولات اظهار کرد: «بخش مهمی از ویژگی ایمنی این سرامیکها، از طریق استفاده از افزودنیهای نانویی و فرآیندهای خاص انجماد و پخت ایجاد میشود.»
وی درباره جزئیات این فناوری توضیح داد: «مواد اولیه پس از ترکیب با افزودنیهای نانو، بهصورت خمیری در قالب ریخته میشوند و سپس تحت فرآیند همگنسازی و پرس قرار میگیرند. پس از بسته شدن قالب، قطعه وارد تونل انجماد با دمای منفی ۱۹۶ درجه سانتیگراد میشود. در این مرحله، انبساط آب در فضای بسته قالب، نوعی فشار ایزوستاتیک سرد ایجاد میکند که نقش مهمی در ساختار نهایی محصول دارد.»
به گفته وی، در مرحله پخت نیز اتصالات ویژهای در ساختار ماده شکل میگیرد که در نهایت همان خاصیت حفاظتی و ایمنی مورد نیاز را ایجاد میکند.
توسعه فناوری نانو در صنعت فولاد
مدیرعامل اطلس سرام کویر همچنین از توسعه این فناوری در صنایع فولادی خبر داد و گفت: «این دانش فنی در بخشهایی از صنعت فولاد، از جمله فولاد مبارکه، برای جایگزینی قطعات وارداتی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج موفقی نیز به همراه داشته است.»
وی افزود: «در برخی بخشهای کورهها و پاتیلهای مذاب، محدودیت طول عمر آجرهای نسوز به گلوگاه اصلی خطوط تولید تبدیل شده بود. با ارتقای کیفیت این قطعات، امکان افزایش طول عمر تجهیزات و بهبود راندمان فرآیند فراهم شد.»
دریافت گواهی نانومقیاس پس از آزمونهای تخصصی
حسینزاده در پایان به فرآیند دریافت گواهی نانومقیاس اشاره کرد و گفت: «در ابتدای مسیر، به دلیل حساسیتهای مرتبط با حفاظت از دانش فنی، تمایل چندانی به ارائه جزئیات فناوری وجود نداشت، اما پس از تعامل با کارشناسان ستاد نانو و طی مجموعهای از آزمونها و ارزیابیهای تخصصی، این گواهی برای برخی از محصولات شرکت صادر شد. دریافت تاییدیه نانومقیاس، مستلزم انجام آزمایشهای دقیق و طولانیمدت بود و در نهایت توانستیم استانداردهای مورد نظر را کسب کنیم.»
انتهای پیام/