مدفن بینامونشانها/ روایتی از گورستان مفقودین در «دیرالبلح» غزه
خبرگزاری آنا- گزارش الجزیره، در حاشیه گورستانی در «دیرالبلح»، «لینا العاصی» آرام نشسته است، گلها را روی خاک میگذارد و آب میپاشد؛ او معتقد است اینجا مزار همسرش است، اما بدون آزمایش DNA هرگز نمیتواند با اطمینان این را بگوید.
«جهاد طافش»، همسر لینا، در دومین روز جنگ در اکتبر ۲۰۲۳ ناپدید شد. لینا که مادر دو فرزند است، میگوید: «بمباران در همه جا جریان داشت. منطقه شجاعیه بسیار خطرناک بود. من با بچهها فرار کردم، اما جهاد و والدینش ماندند. از آن روز به بعد هیچ خبری از او نشد؛ نه در لیست مجروحان بود، نه بازداشتیها و نه شهدا.»
گورستانی با شمارهها به جای نامها
پس از توافق آتشبس در اکتبر ۲۰۲۵، جستوجوی لینا وارد مرحله تازهای شد. بر اساس این توافق، اسرائیل شروع به بازگرداندن پیکر شهدای فلسطینی به غزه کرد. پیکرهایی که در چندین مرحله توسط صلیب سرخ به مجتمع پزشکی «ناصر» در خانیونس منتقل شدند.
اما شناسایی این پیکرها کابوسی تمامنشدنی است. پیکرها یا کاملاً متلاشی شدهاند، یا علائم سوءرفتار و شکنجه بر آنها مشهود است و یا به دلیل گذشت زمان طولانی، دچار فساد پیشرفته شدهاند.
لینا میگوید: «با هر عکسی که روی مانیتور بیمارستان نشان میدادند، دعا میکردم همسرم نباشد. دیدن کسی که دوستش داری در آن وضعیت، نوعی رنج متفاوت است که کلمات از توصیفش عاجزند.»
بحران فقدان امکانات تشخیص هویت
گورستان دیرالبلح که در اکتبر ۲۰۲۵ تأسیس شده، در میان مردم محلی به «گورستان مفقودین» یا «گورستان شمارهها» معروف است. “زیاد عبید”، مدیر بخش گورستانهای وزارت اوقاف غزه، به الجزیره میگوید: «بسیاری از این پیکرها از زیر آوارها، خیابانها یا حیاط مدارس و بیمارستانها جمعآوری شدهاند. چالش اصلی ما فقط تعداد بالای پیکرها نیست، بلکه وضعیت فیزیکی آنهاست که شناسایی بصری را غیرممکن میکند.»
یکی از بزرگترین موانع در این مسیر، نبود آزمایشگاههای DNA در نوار غزه است. حتی زمانی که اسرائیل کدهای مرجع DNA را همراه با پیکرها میفرستد، در غزه زیرساختی برای تطبیق این کدها با خانوادههای مفقودین وجود ندارد.
پروتکلهای پیچیده و بنبست شناسایی
طبق پروتکلهای موجود، پیکرها ابتدا به بیمارستانهای اصلی منتقل میشوند تا تیمهای پزشکی قانونی از آنها عکسبرداری کرده و نمونهبرداری کنند. سپس به هر جسد یک کد منحصربهفرد اختصاص مییابد و به مدت ۶ تا ۱۰ روز در اتاقهای مخصوص نمایش داده میشوند تا شاید خانوادهای آنها را شناسایی کند. اگر شناسایی صورت نگیرد، پیکر با همان کد عددی در گورستان مفقودین دفن میشود.
“هربرت موشومبا”، متخصص پزشکی قانونی در کمیته بینالمللی صلیب سرخ (ICRC)، تایید میکند که شکاف بزرگی در غزه وجود دارد. او میگوید نمونههای جمعآوری شده در شرایط استاندارد نگهداری میشوند تا شاید در آینده امکان انتقال آنها به خارج از غزه یا تحلیل در آزمایشگاههای جدید فراهم شود.
حقی که سلب شده است: یک نام روی سنگ قبر
در حال حاضر این گورستان حدود ۱۴۰۰ قبر را در خود جای داده است که بخش بزرگی از آنها مجهولالهویه هستند. برای لینا، این گورستان به پناهگاهی تلخ تبدیل شده است. او ساعتها کنار قبری مینشیند که حدس میزند متعلق به همسرش باشد.
او در پایان میگوید: «سختترین حس این است که عزیزت به عنوان “ناشناس” و زیر یک “شماره” دفن شود. تمام چیزی که من میخواهم این است که همسرم قبری با یک نام داشته باشد تا بتوانم با فرزندانم هر زمان که خواستیم به زیارت او بیاییم.»
انتهای پیام/