اختلاف غرب بر سر تنگه هرمز در حال گسترش است
به گزارش خبرگزاری آنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در گزارشی تحلیلی فاش کرد که در میان فشار همهجانبه واشنگتن و محافظهکاریهای اروپایی، اختلاف نظر جدی میان کشورهای غربی بر سر نحوه مواجهه با تنگه هرمز در حال گسترش است. این در حالی است که آمریکا به شدت از این بیم دارد که نفوذ جمهوری اسلامی ایران در این آبراه استراتژیک به یک واقعیت بینالمللی دائمی تبدیل شود که شکستن یا مهار آن برای واشنگتن دشوار باشد.
به گزارش الاخبار، واشنگتن تلاشهای خود را برای فشار بر متحدان اروپایی افزایش داده و به دنبال کشاندن آنها به بحران تنگه هرمز است. این اقدام بخشی از تلاش آمریکا برای انتقال بخش قابل توجهی از مسئولیت بحران و پیامدهای آن به بازیگران منطقهای و بینالمللی بوده و این بحران را به عنوان «تهدیدی برای کل جامعه بینالمللی» به تصویر میکشد.
در همین راستا، «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا پیش از دیدار با همتایان خود در ناتو در سوئد، از این ائتلاف نظامی انتقاد کرد و با توجه به اختلافات فزاینده بر سر جنگ احتمالی آمریکا با ایران، ادامه وجود آن را زیر سوال برد.
به نظر میرسد مذاکرات غیرمستقیم بین واشنگتن و تهران که با میانجیگری پاکستان در حال انجام است، به سطح حساستری در مورد مدیریت آینده تنگه هرمز رسیده است. آمریکا تا حد زیادی آگاه شده که ایران، به دلیل موقعیت جغرافیایی و تواناییهای نظامی خود، به طور مؤثر امنیت دریایی در تنگه را کنترل میکند.
این اعتقاد با پیشنهاد ایران برای ایجاد سازوکار جدید در تنگه تقویت میشود؛ سازوکاری که به ایران، با همکاری کشورهای منطقه، نقش مستقیمی در تنظیم ترافیک دریایی میدهد. این طرح میتواند شامل مکانیزمهای مالی یا هزینههایی باشد که تحت پوشش امنیت دریایی، حفاظت از محیط زیست دریایی و مدیریت لجستیکی آبراه وضع میشود.
تهران با ایجاد یک اداره ویژه برای تنظیم ترافیک کشتیها و نظارت بر تدابیر ترانزیت، به تدریج جهان را با کنترل خود بر تنگه هرمز وفق میدهد. «علی روئینتن»، فیلمساز ایرانی، در عبارتی که واکنش گستردهای برانگیخت، گفت: «ایران ۴۷ سال تحت تحریمها زندگی کرد، اما وقتی تنگه هرمز برای چند روز بسته شد، به نظر میرسید که تمام جهان در حال خفه شدن است.» وی افزود که پیام ایران واضح است: «کشوری که دههها با تحریمها زندگی کرده است، دقیقاً میداند وقتی میخواهد دیگران چیزی مشابه آنچه را که او احساس کرده است تجربه کنند، کجا باید فشار وارد کند.»
در مقابل، آمریکا که خود را قادر به تحمل واقعیت جدید ناشی از ناتوانی در بازگشایی تنگه هرمز نمیبیند، به دنبال بینالمللی کردن هزینه بحران و توزیع بار آن بین متحدان و شرکای خود است. واشنگتن از تثبیت تدریجی به رسمیت شناختن بینالمللی نفوذ دائمی ایران در هرمز میترسد و تلاش میکند از تبدیل این نفوذ به مشروعیت کامل سیاسی و اقتصادی جلوگیری کند.
با این حال، یک تحرک سیاسی و دیپلماتیک در اروپا در حال ظهور است که هدف آن یافتن رویکردی متفاوت از فشار آمریکاست. این رویکرد بر مهار تشدید تنش به جای گسترش آن و سازگاری با واقعیتهای جدید در خلیج فارس تمرکز دارد. چندین پایتخت اروپایی درک میکنند که هرگونه درگیری طولانی مدت بر سر تنگه هرمز، چه از نظر انرژی، تجارت یا امنیت، برای اروپا بسیار پرهزینهتر از آمریکا خواهد بود.
نشانه این امر، افشای محتوای آخرین تماس تلفنی بین «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور ایران و «امانوئل ماکرون» رئیسجمهور فرانسه بود که در آن ماکرون از تهران درخواست تضمین عبور ایمن کشتیهای فرانسوی از تنگه هرمز را کرده بود.
در داخل ناتو، بین کشورهای طرفدار موضعگیری سختگیرانه در کنار آمریکا و دیگرانی که ترجیح میدهند کانالهای مذاکره و تفاهم با ایران را باز نگه دارند، اختلافاتی وجود دارد. تعدادی از کشورهای اروپایی، به ویژه آلمان، در تلاش برای یافتن راه میانه هستند و از عملیات دریایی به رهبری انگلیس خارج از چارچوب رسمی ناتو حمایت میکنند.
در مقابل، به نظر میرسد انگلیس و فرانسه تمایل بیشتری به تشکیل یک نیروی دریایی انعطافپذیر و با مأموریت محدود دارند که هدف اصلی آن محافظت از کشتیها و تضمین جریان مداوم تجارت و انرژی است، بدون اینکه اهداف گستردهتر آمریکا در رابطه با فشار نظامی و سیاسی بر ایران را اتخاذ کنند.
انتهای پیام/