از آموزش تا بازار؛ تحول شبکه آزمایشگاهی در ارائه خدمات تخصصی

امیر امنیت‌طلب مدیر خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان آذربایجان غربی، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا، اظهار کرد مهم‌ترین دستاورد سال‌های اخیر این مجموعه، عبور از یک مجموعه صرفاً آموزشی به یک شبکه خدماتی-تحقیقاتی با رویکرد درآمدزایی پایدار و پاسخگویی به نیاز‌های واقعی مردم و صنایع بوده است.

وی افزود اخذ مجوز‌های رسمی از جمله راه‌اندازی آزمایشگاه مرکزی واحد ماکو با گواهی ISO ۱۷۰۲۵ و دریافت مجوز سازمان غذا و دارو، همچنین استقرار دفتر همکار استاندارد در واحد ارومیه از مهم‌ترین اقدامات زیرساختی این مجموعه به شمار می‌رود که زمینه ارتقای کیفیت خدمات را فراهم کرده است.

توسعه شبکه آزمایشگاهی و اتصال به شبکه ملی

مدیر خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان با اشاره به جایگاه آزمایشگاه‌های استان در شبکه ملی گفت ۱۰ آزمایشگاه استان عضو شبکه آزمایشگاهی کشور هستند که از این میان ۷ آزمایشگاه در وضعیت فعال قرار دارند.

به گفته وی این مجموعه‌ها شامل آزمایشگاه ژنتیک و کشت سلول ارومیه، آزمایشگاه میکروبیولوژی ماکو و آزمایشگاه نانو و تجزیه مواد غذایی مهاباد هستند که خدمات تخصصی در حوزه‌های پزشکی، زیستی و غذایی ارائه می‌دهند و نقش مهمی در پاسخ به نیاز‌های منطقه دارند.

اثرگذاری مستقیم خدمات آزمایشگاهی بر معیشت مردم

امنیت‌طلب با تأکید بر نقش اجتماعی این خدمات اظهار کرد ایجاد کلینیک‌های تخصصی دامپزشکی در حوزه طیور، دام‌های بزرگ و حیوانات خانگی، همراه با ارائه تست‌های مولکولی و میکروبی با هزینه کمتر از بخش خصوصی، تأثیر مستقیم در کاهش هزینه‌های درمانی مردم و کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام داشته است.

وی افزود همچنین خدمات آزمایشگاه‌های خاک و بتن نقش مهمی در افزایش کیفیت ساخت‌وساز‌های شهری و تضمین ایمنی پروژه‌های عمرانی برای مردم ایفا می‌کنند.

تمرکز پژوهش‌ها بر نیاز‌های واقعی استان

وی با اشاره به رویکرد مسئله‌محور در فعالیت‌های پژوهشی گفت برنامه‌ریزی علمی در استان بر اساس نیاز‌های واقعی شکل گرفته و حوزه‌هایی مانند صنایع غذایی و کشاورزی، عمران و ساخت‌وساز، پزشکی و دامپزشکی و همچنین انرژی و الکترونیک در اولویت قرار دارند.

به گفته وی ایجاد مرکز تحقیقات پایش و تاب‌آوری لرزه‌ای زیرساخت‌های حیاتی در واحد ارومیه نیز در همین راستا انجام شده و می‌تواند به عنوان یک ظرفیت تخصصی منطقه‌ای توسعه یابد.

سازوکار تبدیل پژوهش به محصول و خدمت

مدیر خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان اظهار کرد فرآیند تبدیل پژوهش به محصول بر پایه پروژه‌های کاربردی، پایان‌نامه‌ها و قرارداد‌های تحقیقاتی شکل می‌گیرد و سپس از طریق دفتر ارتباط با صنعت و اخذ مجوز‌های لازم از سازمان ملی استاندارد و سازمان غذا و دارو به بازار خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی متصل می‌شود.

وی افزود در این مسیر طراحی نرم‌افزار‌ها و سامانه‌های هوشمند برای اتوماسیون و هوشمندسازی خدمات نیز به عنوان یکی از خروجی‌های کاربردی در حال توسعه است.

نقش آزمایشگاه‌ها در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان

امنیت‌طلب گفت این مجموعه به عنوان یک هاب آزمایشگاهی عمل می‌کند و امکان استفاده شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها از تجهیزات پیشرفته مانند HPLC و Real-Time PCR را با تعرفه ترجیحی فراهم کرده است؛ موضوعی که به گفته وی باعث کاهش هزینه‌های ورود به بازار برای این شرکت‌ها شده است.

ارتباط با صنعت و اجرای پروژه‌های مشترک

وی با اشاره به همکاری با صنایع مختلف اظهار کرد این ارتباط از طریق قرارداد‌های مستقیم خدماتی، تفاهم‌نامه‌های پژوهشی و دوره‌های تخصصی مانند بازرسی آسانسور شکل گرفته و در برخی موارد به اجرای پروژه‌های کاربردی در صنایع استان منجر شده است.

موانع توسعه فناوری‌های بومی

مدیر خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان مهم‌ترین چالش‌های این حوزه را نبود استاندارد‌های یکپارچه، کمبود منابع مالی، مشکل تأمین مواد اولیه و ضعف اعتماد به توان داخلی عنوان کرد و گفت این عوامل روند تجاری‌سازی فناوری را کند می‌کنند.

وضعیت صادرات خدمات و فناوری

وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود گفت هرچند تاکنون صادرات مستقیم فناوری انجام نشده، اما ارائه خدمات به واحد‌های مستقر در مناطق آزاد مانند ماکو که در ارتباط با کشور‌های ترکیه و عراق هستند، بستر مناسبی برای توسعه صادرات خدمات فنی و تخصصی ایجاد کرده است.

حرکت به سمت هوشمندسازی و لبه فناوری

امنیت‌طلب گفت برنامه پنج‌ساله این مجموعه بر استانداردسازی، دیجیتالی‌سازی و هوشمندسازی خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی متمرکز است تا خدمات با کیفیت بالاتر و سرعت بیشتر در اختیار صنایع و پژوهشگران قرار گیرد.

طرح‌های نوآورانه در دست اجرا

وی افزود طراحی نرم‌افزار‌های امور مرزی و گمرکی و همچنین سامانه پایش لرزه‌ای زیرساخت‌های ورزشی از جمله پروژه‌هایی است که در واحد ارومیه در حال اجراست و در صورت تکمیل می‌تواند در سطح ملی مورد استفاده قرار گیرد.

تسهیل دسترسی پژوهشگران به تجهیزات

مدیر خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان در پایان گفت در برنامه‌های آتی، سامانه جامع رزرو آنلاین تجهیزات آزمایشگاهی راه‌اندازی خواهد شد تا پژوهشگران و دانشجویان بدون مراجعه حضوری و فرآیند‌های اداری پیچیده بتوانند به‌صورت مستقیم از ظرفیت‌های آزمایشگاهی استفاده کنند.