روابط عمومی هوشمند؛ پیشران ارتباطات علمی در عصر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی

عصمت شریفی سده دکتری علوم ارتباطات، مدرس و مدیر روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان در یادداشتی اختصاصی برای خبرگزاری آنا به مناسبت روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی نوشت؛ در جهان امروز که سرعت انتقال اطلاعات و گسترش فناوری‌های نوین ارتباطی به شکل چشمگیری افزایش یافته است، روابط عمومی دیگر صرفاً یک واحد اطلاع‌رسانی نیست، بلکه به عنوان بازوی راهبردی مدیریت و حلقه اتصال میان سازمان، جامعه و افکار عمومی ایفای نقش می‌کند؛ نقشی که در عصر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی، به‌ویژه در محیط‌های دانشگاهی، می‌تواند زمینه‌ساز توسعه علمی، تقویت اعتماد اجتماعی و گسترش تعاملات دانشی باشد.

روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی فرصتی مغتنم برای بازاندیشی در جایگاه و کارکرد‌های این حوزه در ساختار‌های علمی و اجتماعی است. در عصر جامعه اطلاعاتی، روابط عمومی‌ها با تکیه بر دانش ارتباطات، تحلیل داده‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، می‌توانند نقش مهمی در مدیریت جریان اطلاعات، شکل‌دهی به افکار عمومی و ارتقای سرمایه اجتماعی سازمان‌ها ایفا کنند.

در دانشگاه‌ها به‌عنوان نهاد‌های تولید و ترویج علم، روابط عمومی نقشی فراتر از انتشار اخبار و اطلاعیه‌ها دارد. این حوزه می‌تواند با ایجاد بستر‌های ارتباطی مؤثر میان استادان، دانشجویان، پژوهشگران و جامعه، دستاورد‌های علمی را به زبان قابل فهم برای افکار عمومی ترجمه کرده و مسیر انتقال دانش از دانشگاه به جامعه را تسهیل کند. در واقع روابط عمومی دانشگاهی، پلی میان دانش تخصصی و نیاز‌های جامعه است.

از سوی دیگر، تحولات فناوری و گسترش رسانه‌های دیجیتال، ماهیت فعالیت‌های روابط عمومی را نیز دگرگون کرده است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم‌ترین فناوری‌های تحول‌آفرین، افق‌های تازه‌ای را پیش روی فعالان حوزه ارتباطات و روابط عمومی گشوده است. ابزار‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند در تحلیل افکار عمومی، پایش رسانه‌ها، تولید و مدیریت محتوا، پیش‌بینی روند‌های ارتباطی و حتی شخصی‌سازی پیام‌های ارتباطی نقش مؤثری ایفا کنند.

استفاده هوشمندانه از این فناوری می‌تواند به روابط عمومی‌ها کمک کند تا با دقت و سرعت بیشتری نیاز‌ها و دغدغه‌های مخاطبان را شناسایی کرده و ارتباطی هدفمند، شفاف و اثربخش با آنان برقرار کنند. در واقع، هوش مصنوعی در کنار دانش ارتباطات، می‌تواند به شکل‌گیری «روابط عمومی داده‌محور» و «ارتباطات هوشمند» منجر شود؛ رویکردی که در آن تصمیم‌گیری‌ها بر پایه تحلیل داده‌ها و شناخت دقیق مخاطبان صورت می‌گیرد.

در دانشگاه آزاد اسلامی نیز توجه به تقویت جایگاه روابط عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری‌های نوین برای معرفی دستاورد‌های علمی، پژوهشی و فناورانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دانشگاه‌ها زمانی می‌توانند نقش مؤثر خود را در توسعه جامعه ایفا کنند که ارتباطی پویا و مستمر با محیط پیرامونی خود داشته باشند و روابط عمومی‌ها در این مسیر نقشی کلیدی بر عهده دارند.

بی‌تردید آینده روابط عمومی در گرو حرکت به سوی روابط عمومی هوشمند، دانش‌بنیان و مبتنی بر پژوهش است؛ رویکردی که در آن تحلیل افکار عمومی، مدیریت دانش، ارتباطات دیجیتال، روایت‌گری علمی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا پیام علم و دانشگاه با دقت، شفافیت و اثربخشی بیشتری به جامعه منتقل شود.

به مناسبت روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی، ضمن گرامیداشت تلاش‌های همه فعالان این حوزه، امید است با تقویت نگاه علمی و راهبردی به ارتباطات و استفاده آگاهانه از فناوری‌های نوین، شاهد نقش‌آفرینی مؤثرتر روابط عمومی‌ها در توسعه علمی، فرهنگی و اجتماعی کشور باشیم.