از «خوتای‌نامک» تا ۱۲۳ میلیون گویشور در ۸ کشور/ تأکید فردوسی بر هویت ایرانی با بیش از ۸۰۰ بار تکرار نام ایران

به گزارش خبرگزاری آنا، در نشست برخط پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی که در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد، دو تن از استادان این دانشگاه به تبیین جایگاه فردوسی و زبان فارسی پرداختند.

دکتر فاطمه حیدری، استاد تمام دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به کاربرد مکرر واژه «ایران» در شاهنامه گفت: فردوسی بیش از هشتصد بار نام «ایران» را در این اثر گرانسنگ به کار برده است. وی افزود: فردوسی می‌خواست به ما گوشزد کند که یکی از ارزشمندترین دارایی‌های هر سرزمینی، زبان مادری آن است.

حیدری با اشاره به پیشینه زبان فارسی، آن را یکی از معدود زبان‌های کلاسیک جهان دانست و اظهار داشت: زبانی کلاسیک محسوب می‌شود که در هزار سال اخیر ادبیات پرباری از خود به جای گذاشته باشد و زبانش کمتر دچار دگرگونی شده باشد. خوشبختانه زبان فارسی جزو این زبان‌هاست.

وی با بیان اینکه زبان فارسی امروزه حدود ۱۲۳ میلیون گویشور در سراسر جهان دارد، گفت: زبان فارسی در کشور‌های ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، بخش‌هایی از عراق، کویت، هند، چین، ترکیه، قزاقستان، آذربایجان، روسیه و بحرین گویشور دارد.

دکتر عطاءالله کوپال، دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، نیز در این نشست با اشاره به پیشینه سرایش شاهنامه اظهار داشت: پیش از فردوسی، دقیقی طوسی حدود هزار بیت از شاهنامه را به نظم کشید، اما به روایتی کشته شد. فردوسی در جوانی به نظم و سرودن شعر علاقه داشت و همسرش که زبان پهلوی می‌دانست، داستان «بیژن و منیژه» را برای او ترجمه کرد.

کوپال با اشاره به منابع فردوسی تصریح کرد: کتاب «خوتای‌نامک» در عهد ساسانیان به زبان پهلوی نگارش یافت و در دوره سامانیان به فارسی نو ترجمه شد. فردوسی برای یافتن این کتاب تلاش فراوانی کرد تا اینکه یکی از دوستانش آن را یافت و بر او عرضه کرد. او سرودن شاهنامه را حدود سال ۳۶۵ هجری قمری آغاز کرد و حدود سال ۴۰۰ هجری به پایان رساند.

دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه شاهنامه حدود ۵۲ تا ۵۳ هزار بیت دارد، گفت: خود فردوسی غالباً کلمه «نامه» را برای کتاب خود به کار برده نه «شاهنامه». «نامه» به معنای داستان است و «شاهنامه» یعنی «شاه داستان‌ها».

وی تأکید کرد: شاهنامه پیش از آنکه تاریخ باشد، یک اثر ادبی و حماسه پهلوانان است. در تمام شاهنامه حکمت ویژه‌ای مشاهده می‌شود: تعهد فردوسی به خرد و داد. او حکیمی بود که طرفدار عقل و عدالت بود.

کوپال در پایان خاطرنشان ساخت: فردوسی نه تنها تاریخ کهن و افسانه‌ای ما را زنده کرد، بلکه زبان فارسی را غنا بخشید. امروز می‌توانیم فردوسی را «شناسنامه میهن» خود بنامیم؛ کسی که هم فرهنگ کهن را زنده کرد و هم به زبان فارسی جاودانگی بخشید، همانگونه که خود گفت: «نمیرم از این پس که من زنده‌ام / که تخم سخن را پراکنده‌ام.»