قلکهای خالی سیلیکونولی با وامهای سنگین هوش مصنوعی پر میشود
سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی وارد مرحلهای شده است که بازیگران بزرگ تکنولوژی از جمله آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت را مجبور به تغییر راهبردهای مالی دیرینه خود کرده است. این مجموعهها که پیش از این به داشتن ذخایر نقدی عظیم شهرت داشتند، اکنون برای تأمین هزینههای سرسامآور توسعه فیزیکی و مراکز داده، به شکل گستردهای اقدام به انتشار اوراق قرضه و استقراض از بازارهای بینالمللی کردهاند. پیشبینی میشود مجموع هزینههای سرمایهای این پنج شرکت در سال جاری میلادی به بیش از ۷۰۰ میلیارد دلار برسد که بخش عمدهای از این مبلغ صرف اجاره و ساخت مراکز دادهای میشود که هنوز فعالیت خود را آغاز نکردهاند.
تغییر پارادایم مالی در سیلیکونولی
شرکت آلفابت، مالک گوگل، در اقدامی بیسابقه اقدام به فروش اوراق قرضه با سررسید ۱۰۰ ساله به ارزش یک میلیارد پوند کرده است. این حرکت که بخشی از برنامه استقراض ۳۱ میلیارد دلاری این شرکت محسوب میشود، نشاندهنده نگاه بسیار بلندمدت مدیران این مجموعه به سودآوری هوش مصنوعی است. آلفابت علاوه بر بازار اروپا، برای اولین بار وارد بازار بدهی ژاپن شده و اوراق قرضه مبتنی بر ین منتشر کرده است. مت بریل، مدیر بخش اعتبارات اینوسکو، معتقد است این شرکتها به هر دلاری که بتوانند جذب کنند نیاز دارند، چرا که ظرفیت بازارهای داخلی آمریکا دیگر پاسخگوی عطش آنها برای نقدینگی نیست.
این تغییر رویکرد از مدلهای تجاری کمهزینه و مبتنی بر نرمافزار به سمت مدلهای سرمایهبر و متکی بر زیرساختهای سنگین، ریسکهای جدیدی را برای ارزشگذاری این شرکتها ایجاد کرده است. تحلیلگران بر این باورند که افزایش بدهیها باعث شده است تا سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه، برخلاف سهامداران، با دقت بیشتری احتمال بیشسرمایهگذاری را رصد کنند.
شکاف میان نقدینگی و هزینههای عملیاتی
آمارها نشان میدهد که جریان نقدینگی آزاد در برخی از بزرگترین بازیگران این عرصه با کاهش چشمگیری مواجه شده است. برای نمونه، نقدینگی آزاد آمازون در سه ماهه اول سال جاری با افت ۹۵ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۱.۲ میلیارد دلار رسیده است. با وجود این، افزایش ۲۵ درصدی درآمد بخش خدمات ابری آمازون (AWS) توجیهی برای تداوم این هزینهکرد سنگین فراهم کرده است. شرکت اوراکل نیز وضعیت مشابهی را تجربه میکند؛ این شرکت اعلام کرده است که برای سال ۲۰۲۶ قصد دارد بین ۴۵ تا ۵۰ میلیارد دلار از طریق ترکیب بدهی و سهام جذب کند تا ظرفیت زیرساختهای ابری خود را افزایش دهد.
اوراکل با بدهی معلق ۱۲۳ میلیارد دلاری و ذخیره نقدی ۳۸ میلیارد دلاری، یکی از مقروضترین شرکتها در این رقابت محسوب میشود. فشارهای نقدینگی در این شرکت به حدی رسیده است که گزارشهایی مبنی بر تعدیل نیروی هزاران نفری برای تأمین منابع مالی ساخت مراکز داده منتشر شده است. این شرکت همچنین با شکایت دارندگان اوراق قرضه مواجه شده که مدعی هستند اوراکل درباره نیاز مبرم خود به استقراض برای هوش مصنوعی شفافسازی نکرده است.
تقابل بازخرید سهام و هزینههای زیرساختی
یکی از پیامدهای اصلی این موج استقراض، کاهش فعالیتهای بازخرید سهام است. طبق گزارش گلدمن ساکس، شرکتهای فناوری اکنون تنها ۱۵ درصد از کل نقدینگی خود را صرف بازخرید سهام میکنند، در حالی که این رقم در سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ به طور میانگین ۲۷ درصد بوده است. در واقع، اولویت مدیران از بازگرداندن سود به سهامداران، به سمت خرید تراشهها و ساخت نیروگاههای پردازشی تغییر کرده است.
شرکت متا، مالک فیسبوک، با افزایش ۷۳ درصدی برنامههای هزینه سرمایهای خود، در تلاش است تا هوش مصنوعی شخصیسازی شده را به کاربران شبکههای اجتماعی خود ارائه دهد. این شرکت که اخیراً طرحی برای جذب ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار بدهی جدید معرفی کرده، با چالش جدی در زمینه بازگشت سرمایه مواجه است؛ چرا که برخلاف مایکروسافت یا گوگل، پلتفرم ابری عمومی برای اجاره دادن زیرساختهای خود به دیگران ندارد و باید تمام هزینهها را از طریق تبلیغات داخلی جبران کند.
درسهای تاریخ و برندگان احتمالی
تاریخ اقتصادی نشان داده است که اکثر دورههای رونق سرمایهگذاری، مانند توسعه خطوط فیبر نوری در اواخر دهه ۹۰ یا انقلاب نفت شیل، در نهایت به اشباع بازار و ورشکستگی برخی بازیگران منجر شده است. با این حال، تحلیلگران تأکید میکنند که وضعیت فعلی متفاوت است؛ زیرا شرکتهایی مانند مایکروسافت و آلفابت ترازنامههایی به شدت مستحکم دارند که حتی در صورت تخصیص نادرست سرمایه، بقای آنها را تهدید نمیکنید.
در این میان، مایکروسافت تحت فشار شدیدی قرار دارد تا ثابت کند هزینههای سنگینش در همکاری با اوپنایآی به درآمد مستقیم تبدیل میشود. در حال حاضر تنها بخش کوچکی از کاربران تجاری این شرکت اشتراک ۳۰ دلاری دستیار هوشمند آن را خریداری کردهاند. با این حال، رشد ۴۰ درصدی بخش ابری آزور و ۵۰ درصدی گوگل کلود نشان میدهد که تقاضا برای زیرساختهای هوش مصنوعی همچنان رو به رشد است و شرکتها ترجیح میدهند با خطر بدهکاری مواجه شوند تا اینکه از کورس رقابت در این فناوری سرنوشتساز عقب بمانند.
انتهای پیام/