بیش از ۴۰ هزار مجروح جنگ رمضان رایگان درمان شدند/ اجرای سراسری برنامه پزشک خانواده کلید خورد
به گزارش خبرنگار آنا، حسین کرمانپور امروز در نشست خبری به مناسبت هفته سلامت در وزارت بهداشت، اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت شعار امسال روز ملی سلامت را "باهم برای سلامت با تکیه بر علم" تعیین کرد، اما باتوجه به اینکه ما در جنگ بودیم شعار این روز و هفته سلامت را "سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار" تعیین کردیم
وی افزود: سلامت یک موضوع همتراز با امنیت کشور است و اگر اتفاقی بیفتد که سلامت مردم به خطر بیفتد طبیعتا امنیت کشور نیز به خطر میافتد و بنابراین تلاشها برای حفظ سلامت جامعه در کنار امنیت آن، در این ایام انجام شده است
وی ادامه داد: حدود ۴۰ هزار نفر مصدوم و مجروح در مراکز درمانی تحت نظر قرار گرفتند و به طور رایگان بستری شدند. اکنون تعداد کسانی که همچنان بستری هستند به زیر ۴۰ نفر رسیده و تا هفتههای دیگر انشالله ۳۴۸۳ نفر شهید به ثبت رساندیم که این آمار با تعداد کلی شهدا به دلیل تحویل مستقیم پیکر شهدا به خارج از حوزه سلامت، تفاوت دارد
وی با بیان اینکه ۲۵۱۵ نفر را همکاران در محل حادثه درمان کردهاند، گفت: نزدیک به ۱۳۰۰ عمل جراحی در این ایام صورت گرفته و در ایام عید نیز همه پزشکان حضور داشتند
مدیریت بحران و آمادهسازی مراکز
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، با اشاره به شرایط دشوار دوران اخیر گفت: تا الان ۲۴۵ مرکز مناسب در مراکز بهداشتی درمانی در سراسر کشور راهاندازی شده است که بیشترین سهم کرمانشاه با ۴۸ مرکز، اهواز ۴۸، اصفهان ۱۵، گیلان ۲۰، کردستان ۲۱، بندرعباس ۱۴ و تهران ۲۳ مرکز است. وی افزود: پنج تن از همکاران ما در این حادثه شهید شدند که یکی از آنها مادر باردار بود. کمتر از ۴۸ ساعت پس از حادثه، مراکز جایگزین در تمام استانها آماده شدند تا در صورت آسیب دیدن هر مرکز، خدمات متوقف نشود
وی ادامه داد: بسیاری از مراکز به جای ساعات کاری معمول، ۱۶ تا ۲۴ ساعته شده و ارائه خدمات بهداشتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۶ درصد افزایش یافته است. وی همچنین به مراکز سیار اشاره کرد که در قالب کانکس و چادر آماده خدمترسانی بوده و مشکلی در ارائه خدمات بهداشتی ایجاد نشد
توزیع واکسن و پدافند بهداشتی
رئیسی در مورد واکسیناسیون گفت: انبارهای اصلی واکسن کشور در سه تا چهار نقطه قرار دارند و پس از جنگ ۱۲ روزه، واکسنها بین ۳۱ استان توزیع شد تا در صورت آسیب دیدن هر مرکز، استانهای مجاور بتوانند پوشش دهند. هر شهرستان حدود سه ماه ذخیره واکسن و هر خانه بهداشت یک ماه ذخیره دارد. وی افزود: تحریمها و شرایط جنگ باعث شد این پیشبینیها ضروری باشد تا هیچ اختلالی در خدمات واکسیناسیون ایجاد نشود
وی تاکید کرد: ما پیشبینی کردهایم که اگر مراکز آسیب ببینند، مراکز جایگزین فوراً فعال شوند. همچنین نحوه توزیع واکسن بین استانها و دانشگاههای علوم پزشکی طوری برنامهریزی شده که پوشش کامل جمعیت در همه شرایط تضمین شود
اجرای برنامه پزشک خانواده
رئیسی به جزئیات اجرای برنامه پزشک خانواده پرداخت و گفت: مشکلات گذشته شامل تعریف نادرست شبکه بهداشت و درمان و تمرکز بیش از حد بر سطح یک بود. شبکه بهداشت و درمان شامل سطح یک (پزشک خانواده و مراقب سلامت)، سطح دو (کلینیکهای تخصصی)، سطح سه (بیمارستانها) و سطح چهار (بیمارستانهای فوق تخصصی و توانبخشی) است و اجرای موفق برنامه نیازمند پوشش همه این سطوح بود
وی افزود: برنامه پزشک خانواده مدل ارائه خدمت منسجم ایجاد میکند و تمام سطوح وزارت بهداشت و معاونتها در اجرای آن مشارکت دارند. برای اولین بار، نحوه پرداخت به پزشکان متخصص، خرید خدمت از بخش خصوصی، قرارداد با بیمهها و تامین نیروی انسانی مشخص شده است
مزایای برنامه پزشک خانواده برای مردم
رئیسی توضیح داد: برای افراد تحت نظام ارجاع، چهار ویزیت سطح یک در سال رایگان است و بستری شدن در سطح یک فرانشیز صفر دارد. در سطح دو فرانشیز ویزیت دولتی ۱۵ درصد است. وی افزود: سیستم نوبتدهی و بازخورد الکترونیک نیز برقرار شده و دارو و آزمایش برای افراد تحت نظام ارجاع با هزینه پایین در دسترس است. افرادی که خارج از نظام ارجاع مراجعه کنند، فرانشیز بالاتری خواهند داشت، اما هدف ارتقای فرهنگ استفاده از نظام ارجاع است
وی ادامه داد: برنامه به صورت پلکانی اجرا میشود و هدف نهایی شامل بیماریهای مزمن و صعبالعلاج نیز میشود تا همه تحت پوشش خدمات پزشکی خانواده و نظام ارجاع قرار گیرند
توضیحات تکمیلی درباره ظرفیت مراکز
رئیسی افزود: ما مراکز را برای تمام استانها و شرایط پیشبینیشده آماده کردهایم و نیروهای انسانی و تجهیزات بهداشتی به اندازه کافی در مراکز جایگزین موجود است. حتی در تعطیلات عید و ماه مبارک رمضان، هیچ مشکلی در ارائه خدمات وجود نداشت و بخش خصوصی نیز همکاری کرده است.
وی توضیح داد: مراکز خدمات سیار آماده شده و بستههای واکسیناسیون در خانههای بهداشت و شبکههای شهرستانی توزیع شدهاند تا هر شهرستان حدود سه ماه ذخیره واکسن داشته باشد و در صورت هرگونه مشکل، استانهای مجاور بتوانند جایگزین شوند
اشکالات پیشین و اصلاحات در اجرای برنامه پزشک خانواده
رئیسی تصریح کرد: اجرای پزشک خانواده پیش از این به دلیل تمرکز فقط بر سطح یک و عدم تعریف صحیح شبکههای بهداشت و درمان با شکست مواجه شده بود. اکنون همه سطوح شبکه شامل مراکز روستایی، کلینیکهای تخصصی، بیمارستانها و بیمارستانهای فوق تخصصی تحت پوشش قرار دارند. اجرای برنامه با هماهنگی رئیس جمهور و تمامی معاونان وزارت بهداشت دنبال میشود.
وی افزود: پرداخت به پزشکان متخصص، قرارداد با بیمهها، خرید خدمات از بخش خصوصی و تامین نیروی انسانی کاملاً تعیین شده و برای اولین بار در کشور انجام شده است. پنج شهر به عنوان شبکه منتخب برای شروع برنامه مشخص شده و ۴۹ تا ۵۹ شهر دیگر به تدریج تحت پوشش قرار خواهند گرفت.
تداوم مراقبت از مادران باردار در دوران جنگ
رئیسی با اشاره به وضعیت مادران باردار در دوران جنگ و جابهجایی گسترده جمعیت اظهار کرد: یکی از مهمترین اقداماتی که در این ایام انجام شد، استمرار مراقبت فعال از مادران باردار بود. مراقبان سلامت در سراسر کشور لیست مادران باردار را در اختیار داشتند و به صورت مداوم با آنها تماس میگرفتند و اگر خانوادهای به استان یا شهر دیگری رفته بود، محل دریافت خدمات و مراکز درمانی به آنها معرفی میشد تا هیچ وقفهای در روند مراقبتها ایجاد نشود.
وی افزود: در ایام جنگ از نهم اسفند تاکنون بیش از ۸۸ هزار مورد مراقبت بارداری انجام شده و حدود ۹۰ هزار تولد در کشور ثبت شده است. به گفته وی اختلاف میان تعداد زایمان و تعداد تولد به دلیل تولد نوزادان دوقلو بوده و این آمار در شرایط جنگی اهمیت ویژهای دارد.
رئیسی ادامه داد: یکی از شاخصهای مهمی که در این مدت مورد بررسی قرار گرفت، میزان سقط جنین بود تا مشخص شود آیا استرس، جابهجایی جمعیت و مشکلات ناشی از جنگ موجب افزایش سقط شده یا خیر که بررسیها نشان داد نه تنها افزایش معناداری در این شاخص وجود نداشته بلکه میزان آن اندکی کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است و این موضوع نشان میدهد روند ارائه خدمات و مراقبتهای بهداشتی بدون اختلال ادامه پیدا کرده است.
وی خاطرنشان کرد: در این مدت حدود هشت و نیم میلیون جابهجایی جمعیتی در کشور رخ داد، اما خدماتی مانند مراقبتهای بارداری، واکسیناسیون، زایمان و مراقبتهای مادر و کودک بدون کمبود ادامه یافت و در هیچ منطقهای وقفهای در ارائه خدمات ایجاد نشد.
کاهش نرخ باروری و هشدار درباره آینده جمعیت
رئیسی با اشاره به وضعیت جمعیتی کشور گفت: روند کاهش جمعیت همچنان ادامه دارد و این مسئله یکی از مهمترین چالشهای آینده کشور است. تعداد موالید که در سالهای گذشته بیش از یک میلیون نفر بود اکنون به زیر ۹۰۰ هزار نفر رسیده است. طبق آخرین آمار تعداد موالید ایرانی در سال ۱۴۰۳ حدود ۹۷۹ هزار و ۹۲۹ نفر بوده که این رقم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۹۲ هزار و ۲۶۸ نفر کاهش یافته است.
وی ادامه داد: در حال حاضر سالانه حدود ۹۰۰ هزار تولد و حدود ۵۰۰ هزار مرگ در کشور ثبت میشود و تفاوت این دو عدد نرخ رشد جمعیت را تشکیل میدهد، اما با حرکت کشور به سمت سالمندی، تعداد مرگها افزایش خواهد یافت و اگر روند کاهش موالید ادامه پیدا کند، در آینده تعداد مرگها از تولدها پیشی خواهد گرفت.
معاون بهداشت وزارت بهداشت تاکید کرد: هماکنون در استانهای گیلان، مازندران و البرز تعداد مرگومیر از تعداد تولد بیشتر شده و این موضوع زنگ خطری جدی برای آینده جمعیتی کشور محسوب میشود.
وی افزود: نرخ باروری کلی که باید حداقل ۲.۱ باشد تا جمعیت در وضعیت ثابت باقی بماند اکنون در کشور حدود ۱.۴ است. این روند تنها مختص ایران نیست و بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایتالیا نیز با بحران کاهش نرخ باروری روبهرو هستند.
رئیسی با بیان اینکه مسئله جمعیت نباید صرفاً به عنوان یک موضوع پزشکی دیده شود، اظهار کرد: حل این بحران نیازمند همکاری همه دستگاهها و نهادها در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حمایتی است و نباید آن را صرفاً به حوزه درمان و بهداشت محدود کرد.
برنامههای پیشگیری در حوزه سلامت دهان و دندان
وی در ادامه به برنامههای وزارت بهداشت در حوزه سلامت دهان و دندان اشاره کرد و گفت: مهمترین اقدام در این حوزه پیشگیری از پوسیدگی دندان است. شاخص DMFT زمانی کاهش پیدا میکند که از ایجاد پوسیدگی جلوگیری شود و به همین دلیل تمرکز اصلی وزارت بهداشت بر اقدامات پیشگیرانه به ویژه در مدارس و مناطق کمبرخوردار قرار گرفته است.
وی افزود: در حال حاضر خدمات سلامت دهان و دندان برای کودکان زیر ۱۴ سال و مادران باردار و شیرده در شبکه بهداشت کشور ارائه میشود و تلاش شده بخشی از هزینههای مردم نیز کاهش یابد. به گفته وی حدود ۳۵ درصد تعرفهها در این حوزه تعدیل شده تا پرداخت از جیب مردم کمتر شود، اما همچنان نیاز است بیمهها پوشش بیشتری در حوزه خدمات دندانپزشکی ارائه دهند.
۷۰ مرکز درمان ناباروری در کشور فعال است
رئیسی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت درمان ناباروری در کشور گفت: ناباروری تنها یک مسئله مرتبط با جمعیت نیست بلکه موضوعی انسانی، عاطفی و اجتماعی محسوب میشود و باید به زوجهایی که امکان فرزندآوری ندارند کمک شود.
وی افزود: در حال حاضر حدود سه تا پنج میلیون زوج نابارور در کشور وجود دارد و تاکنون ۷۰ مرکز درمان ناباروری در کشور راهاندازی شده است. ۹۰ درصد هزینه درمان در مراکز دولتی و ۷۰ درصد هزینهها در بخش خصوصی تحت پوشش بیمه قرار دارد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: سالانه حدود ۳۰ هزار مورد درمان IVF در کشور انجام میشود که در بهترین شرایط حدود ۳۰ درصد آن موفقیتآمیز است. با این حال اگرچه درمان ناباروری در افزایش جمعیت موثر است اما نباید تصور کرد که حل مسئله جمعیت صرفاً از مسیر درمان ناباروری امکانپذیر خواهد بود.
روایت رئیسی از فداکاری کادر سلامت در جنگ
وی همچنین به روایتهایی از فداکاری کادر سلامت در ایام جنگ اشاره کرد و گفت: در یکی از بازدیدهای شبانه از مراکز سلامت در لرستان یکی از مراقبان سلامت که پس از هشت سال ناباروری و با روش IVF باردار شده بود با وجود بارداری هفتماهه حاضر به ترک محل خدمت نبود و تاکید داشت میخواهد سهم خود را در خدمت به مردم ایفا کند.
رئیسی افزود: در بازدید از جزیره خارک نیز مشاهده شد که با وجود اصابت بیش از ۱۸۰ موشک به این منطقه دو نفر از مراقبان سلامت همچنان در محل حضور داشتند و یکی از آنها تمام مادران باردار جزیره را با قایق به مناطق امن منتقل کرده و به صورت روزانه وضعیت آنها را پیگیری میکرد.
اجرای طرحهای حمایتی برای مادران و کودکان
وی درباره برنامههای حمایتی دولت در حوزه تغذیه و امنیت غذایی نیز گفت: طرحهای مختلفی برای حمایت از مادران و کودکان در حال اجراست که از جمله آنها میتوان به طرح یسنا اشاره کرد. در این طرح برای مادران باردار و خانوادههای دارای کودک زیر دو سال اعتبار خرید کالاهای اساسی در نظر گرفته شده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: حدود ۳۰۰ هزار کودک در قالب طرح امنیت غذایی کودکان شناسایی و تحت پوشش قرار گرفتهاند و پیمایش ملی تغذیه و امنیت غذایی نیز در سطح کشور در حال اجراست تا وضعیت فقر غذایی و نیازهای تغذیهای خانوارها به صورت دقیق ارزیابی شود.
توضیحات وزارت بهداشت درباره هانتاویروس
رئیسی در پاسخ به سوالی درباره هانتاویروس گفت: این ویروس بیماری جدیدی نیست و عمدتاً از طریق فضولات جوندگان به انسان منتقل میشود. نوع قدیمی آن بیشتر موجب تبهای خونریزیدهنده و آسیب کلیوی میشد و نوع جدیدتر که در آمریکای جنوبی مشاهده شده درگیری ریوی و قلبی ایجاد میکند.
وی افزود: انتقال انسان به انسان در این بیماری بسیار محدود است و سازمان جهانی بهداشت نیز احتمال همهگیری آن را بسیار پایین اعلام کرده است. تاکنون هیچ موردی از ابتلا به این بیماری در کشور گزارش نشده اما آزمایشگاه پاستور برای تشخیص موارد مشکوک تجهیز شده و دستورالعملهای لازم به دانشگاههای علوم پزشکی ابلاغ شده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین با اشاره به اهمیت کنترل جوندگان و حشرات ناقل بیماری گفت: بسیاری از بیماریها مانند تب دنگی، مالاریا و بیماریهای مشترک انسان و حیوان نیازمند همکاری جدی دستگاههایی مانند شهرداریها، سازمان دامپزشکی، محیط زیست و وزارت بهداشت برای کنترل محیط و ارتقای بهداشت عمومی هستند.
توسعه مراکز سراج در کشور
وی در پایان با اشاره به برنامههای حوزه سلامت روان اظهار کرد: توسعه مراکز سراج یا مراکز سلامت روانی اجتماعی یکی از اولویتهای وزارت بهداشت است. در حال حاضر ۱۰۸ مرکز سراج در کشور فعال است و تا پایان سال به صورت هفتگی مراکز جدیدی افتتاح خواهد شد.
رئیسی افزود: پس از جنگ ۱۲ روزه حدود ۵۰۰ هزار نفر از آسیبدیدگان، خانوادهها و مجروحان مورد ارزیابی روانی قرار گرفتند که حدود ۱۰ درصد آنها علائم استرس حاد یا اختلالات پس از سانحه داشتند و تحت مراقبت تخصصی قرار گرفتند.
وی تاکید کرد: سلامت روان نیازمند مداخلات مستمر و بلندمدت است و نمیتوان آن را به اقدامات مقطعی محدود کرد و به همین دلیل تمام خدمات این حوزه باید در چارچوب نظام سلامت و تحت نظارت تخصصی ارائه شود.
انتهای پیام/