معجزه در خیابان، شب شصت و هشتم

به گزارش خبرگزاری آنا، حضور به‌موقع مردم در صحنه، در بزنگاه‌های تاریخی، همواره یکی از برجسته‌ترین مؤلفه‌های هویت جمعی ایرانیان بوده است. اما آنچه در بیش از دو ماه اخیر و در پی جنگ ۴۰ روزه دشمن آمریکایی-صهیونی علیه ایران رخ داد، جلوه‌ای کم‌نظیر و بی‌سابقه از این روح جمعی را به نمایش گذاشت.

 جنگی که در سطح نظامی، صحنه تحقق وعده‌های صادق توان دفاعی ایران بود، در سطح اجتماعی نیز تجلی‌گاه یک وعده تاریخی و راهبردی بود. وعده‌ای که در ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ و از سوی قائد شهید امت مطرح شده بود؛ آنجا که امام شهیدمان تأکید کردند اگر خطری جمهوری اسلامی ایران را تهدید کند، این مردم هستند که مبعوث می‌شوند تا کار را در دفاع از کشور تمام کنند.

 اکنون، با گذشت نزدیک به ۷۰ روز از آغاز جنگ، وقتی به خیابان‌ها و میادین شهر‌های ایران نگاه می‌کنیم، این وعده را نه در قالب یک گزاره نظری، بلکه در هیئت یک واقعیت عینی و زنده می‌بینیم. ۶۸ روز حضور مداوم مردم در صحنه، آن هم نه به شکل مقطعی یا هیجانی، بلکه به‌صورت پیوسته، نشان می‌دهد که این بعثت مردمی، توصیفی دقیق از ظرفیتی است که در بطن جامعه ایرانی نهفته است. مردمی که هر شب به خیابان می‌آیند، نه فقط برای اعلام موضع، بلکه برای ایفای نقش در یک میدان بزرگ‌تر: دفاع از ایران.

 اما پرسش مهمی که در این میان باید به آن پرداخت، این است که چرا مردم در ۶۸ شب گذشته، بی‌وقفه در صحنه حضور داشته‌اند؟ چه چیزی این سطح از مداومت، تعهد و پایداری را توضیح می‌دهد؟ پاسخ را باید در یک کلمه جست‌و‌جو کرد: ایران.

برای این مردم، ایران یک مفهوم انتزاعی یا صرفاً جغرافیایی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از هویت، تاریخ، خاطره، فرهنگ و آینده است. دفاع از ایران، در نگاه آنان، دفاع از خود، از خانواده، از گذشته و از فرداست. به همین دلیل است که حتی اگر سهم آنان از این دفاع، صرفاً حضور شبانه در خیابان و سردادن شعار باشد، باز هم از آن دریغ نمی‌کنند.

 این حضور، یک کنش وجودی است. مردمی که شاید در زندگی روزمره خود با مشکلات اقتصادی مواجه باشند، در لحظه‌ای که احساس می‌کنند موجودیت کشورشان در معرض تهدید است، همه‌چیز را کنار می‌گذارند و در یک نقطه مشترک به هم می‌رسند: دفاع از ایران. این همان نقطه‌ای است که ارزش آن را دارد در برابرش سر تعظیم فرود آورد.

 البته در طول این مدت، اندک صدا‌هایی هم بوده‌اند که از فاصله‌ای دورتر، با تردید به این حضور نگاه کرده‌اند. برخی تلاش کرده‌اند آن را تقلیل دهند، برخی آن را نادیده بگیرند و برخی حتی با برچسب‌زنی، هدف و کارکرد مقدس آن را زیر سؤال ببرند. اما واقعیت این است که این مردم مسیر خود را یافته‌اند و در آن حرکت می‌کنند. اگر در جایی شکافی میان درک نخبگانی و واقعیت اجتماعی وجود دارد، این شکاف چیزی از عظمت و اصالت حرکت مردمی کم نمی‌کند و اتفاقاً ناشی از عدم توانایی این به‌ظاهر نخبگان در فهم جامعه ایران است.

 در چنین شرایطی، این مردم هستند که نقش پیشرو را ایفا می‌کنند و حتی به‌نوعی، راه را به نخبگان نشان می‌دهند. آنان نشان داده‌اند که درکشان از منافع ملی، از امنیت و از ضرورت‌های تاریخی، نه‌تنها کمتر از تحلیل‌های پیچیده نیست، بلکه در بسیاری موارد، دقیق‌تر و بی‌واسطه‌تر است. این مردم، با حضور خود، در حال بازتعریف مفهوم رهبری اجتماعی هستند؛ رهبری‌ای که از متن جامعه و از دل تجربه زیسته برمی‌خیزد.

 از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این حرکت مردمی، آن است که به هیچ جریان، گروه یا جناح سیاسی خاصی محدود نمی‌شود. این حضور، فراتر از مرزبندی‌های مرسوم سیاسی است و دقیقاً به همین دلیل است که هیچ‌کس نمی‌تواند آن را مصادره کند. هر تلاشی برای نسبت دادن این حرکت به یک جریان خاص، در واقع نادیده گرفتن ماهیت واقعی آن است. این مردم، نه برای تقویت یک جریان سیاسی، بلکه برای دفاع از یک حقیقت بزرگ‌تر به صحنه آمده‌اند: حقیقت ایران.