استفاده مشکل‌ساز از شبکه‌های اجتماعی یا Problematic Use of Social Media چیست

استفاده مشکل‌ساز از شبکه‌های اجتماعی (Problematic Use of Social Media) به الگویی از استفاده گفته می‌شود که از کنترل فرد خارج می‌شود و به‌جای اینکه صرفاً ابزاری برای ارتباط یا سرگرمی باشد، در زندگی روزمره احتلال ایجاد می‌کند. در این حالت، فرد زمان زیادی را به شبکه‌های اجتماعی اختصاص می‌دهد، حتی وقتی می‌داند این کار به درس، کار، خواب یا روابطش آسیب می‌زند، باز هم نمی‌تواند استفاده را کاهش دهد. احساس بی‌قراری یا اضطراب هنگام دوری از شبکه‌های اجتماعی و چک‌کردن وسواس‌گونه آن از نشانه‌های رایج این وضعیت است.

این نوع استفاده معمولاً با پیامد‌های روانی و اجتماعی همراه است؛ مثل کاهش تمرکز، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی، مقایسه مداوم خود با دیگران، کاهش عزت‌نفس و افزایش احساس تنهایی یا افسردگی. نکته مهم این است که «استفاده مشکل‌ساز» لزوماً به معنای «زیاد استفاده کردن» نیست، بلکه به کیفیت و پیامد‌های استفاده برمی‌گردد؛ یعنی زمانی که شبکه‌های اجتماعی به‌جای کمک به رفاه فرد، به منبع فشار، وابستگی و نارضایتی تبدیل می‌شوند.