پاکستان شش مسیر زمینی جدید برای انتقال کالا به ایران افتتاح کرد

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از الجزیره، وزارت بازرگانی پاکستان در تاریخ ۲۵ آوریل «دستور عبور کالا از قلمرو پاکستان ـ ۲۰۲۶» را صادر کرد و از همان روز آن را لازم‌الاجرا دانست. این دستور به کالا‌های واردشده از کشور‌های ثالث اجازه می‌دهد از طریق جاده‌های پاکستان به ایران منتقل شوند.

این تصمیم هم‌زمان با سفر «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران به اسلام‌آباد برای گفت‌و‌گو با نخست‌وزیر «شهباز شریف» و فرمانده ارتش پاکستان اتخاذ شد؛ سفری که در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک اسلام‌آباد برای میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن انجام شد.

«جام کمال خان» وزیر فدرال بازرگانی پاکستان، این اقدام را «گامی مهم برای تقویت تجارت منطقه‌ای و ارتقای جایگاه پاکستان به‌عنوان یک کریدور تجاری کلیدی» توصیف کرده است.

طبق اعلام مقام‌های پاکستانی، این دستور شامل کالا‌های منشأ هند نمی‌شود؛ زیرا مصوبه‌ای جداگانه از سال ۲۰۲۵ همچنان عبور کالا‌های هندی از خاک پاکستان را ممنوع می‌داند.

مسیر‌های تعیین‌شده

شش مسیر ترانزیتی جدید، بنادر کراچی، قاسم و گوادر را از طریق استان بلوچستان به گذرگاه‌های مرزی «گبد» و «تفتان» متصل می‌کند. این مسیر‌ها از شهر‌هایی همچون تربت، پنجگور، خضدار، کویته و دالبندین عبور می‌کنند.

مسیر کوتاه گوادر–گبد زمان رسیدن به مرز ایران را به حدود ۲ تا ۳ ساعت کاهش می‌دهد؛ در حالی که این مسیر از کراچی ۱۶ تا ۱۸ ساعت زمان می‌برد. طبق برآورد مقام‌ها، استفاده از این مسیر می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را ۴۵ تا ۵۵ درصد کاهش دهد.

هم‌اکنون، به‌دلیل انسداد مسیر‌های دریایی و محدودیت‌های کشتیرانی، تمامی مسیر‌های زمینی برای ارسال کالا به ایران مورد توجه قرار گرفته‌اند.

پیامد‌های درگیری منطقه‌ای

به دنبال تنش‌های اخیر و محدودیت‌های ایجادشده برای عبور و مرور دریایی، بیش از ۳ هزار کانتینر حامل کالا‌های ایران در بندر کراچی متوقف مانده‌اند. افزایش شدید نرخ بیمه ریسک جنگ نیز باعث شده بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی توان فعالیت در منطقه را نداشته باشند.

پاکستان در ۸ آوریل میانجی‌گری برای یک آتش‌بس را اعلام کرد و سپس در ۱۱ آوریل میزبان نخستین دور گفت‌و‌گو‌های مستقیم میان ایران و آمریکا شد؛ گفت‌و‌گو‌هایی که بدون نتیجه پایان یافتند. پس از آن، محدودیت‌های دریایی تشدید شد.

ابعاد ژئوپلیتیک و تغییر در مسیر‌های منطقه‌ای

تحلیلگران می‌گویند افتتاح مسیر‌های جدید، نشان‌دهنده تغییرات در معادلات ترانزیتی منطقه است. با توجه به کاهش اعتماد پاکستان به مسیر افغانستان ـ که به‌دلیل تنش‌های اخیر کمتر قابل اتکا شده است ـ اسلام‌آباد می‌کوشد مسیر‌های ایمن‌تر و کوتاه‌تری را برای تجارت با غرب آسیا فعال کند.

طبق ارزیابی کارشناسان، این تغییر می‌تواند نقش پاکستان را در کریدور‌های تجاری منطقه‌ای افزایش دهد؛ هرچند چالش‌های امنیتی در مرز‌های شمال‌غربی و جنوب‌غربی همچنان عاملی تعیین‌کننده باقی خواهد ماند.