اروپا در ترازوی راهبرد تهران/ بروکسل واقعبینانه به موقعیت ژئوپلیتیک هرمز نگاه میکند
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، «سیدعباس عراقچی» وزیر خارجه کشورمان در هنگام حضور در مسقط به عنوان دومین مقصد سفر دورهای هفته گذشته، گفتوگویی تلفنی با «ژان نوئل بارو» وزیر خارجه فرانسه انجام داد و در آن بر اهمیت ایفای نقش سازنده کشورهای اروپایی در تحولات مربوط به آتشبس و تلاش دیپلماتیک برای خاتمه جنگ تحمیلی علیه ایران تأکید کرد.
اگرچه فعالسازی مکانیسم اسنپبک از سوی اروپاییها به دستاندازی جدی در روابط تهران و پایتختهای اروپایی تبدیل شد؛ به نظر میآید که با توجه به بروز و ظهور نوعی واقعبینی از سوی بروکسل (مقر اتحادیه اروپا) در قبال موقعیت ژئوپلیتیکی تنگه هرمز و همین طور استناد آنها به حقوق بینالملل برای پرهیز از همراهی در تجاوز نظامی آمریکایی-صهیونیستی، دستگاه دیپلماسی ایران تصمیم گرفته که به اروپا فرصتی دوباره بدهد.
این اقدام وزارت خارجه را میتوان تلاشی برای بهرهگیری از ظرفیتهای چندجانبه و تعامل هدفمند با بازیگران مؤثر بینالمللی، در راستای مسیر تثبیت دستاوردهای میدان و تضمین امنیت پایدار منطقهای تلقی کرد.
در همین راستا، خبرنگار آنا گفتوگویی با «ابولقاسم دلفی» دیپلمات پیشین و سفیر اسبق ایران در پاریس داشته است.
بازخوانی رابطهای پرچالش در پرتو تحولات هستهای
دلفی در پاسخ به سوالی در رابطه با نقشآفرینی آینده اروپا در معادلات منطقهای و هستهای، اظهار کرد: اروپاییها در روابط با ایران اولویتهایی برای خود قائلاند و معتقدند در پرونده هستهای دارای جایگاه ویژهای هستند.
به گفته وی، سه کشور اروپایی بهویژه آلمان، انگلیس و فرانسه، از جمله بازیگرانی بودند که از روز نخست، روی مسئله هستهای ایران تمرکز داشتند و مذاکرات را در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ آغاز کردند.
دلفی با تأکید بر اینکه موضوع هستهای و تحولات مرتبط با آن، همواره در دستور کار روابط ایران و اروپا قرار داشته است، افزود: اروپاییها بهطور متناوب اعلام کردهاند تا زمانی که مسئله هستهای و نگرانیهای ادعایی درباره احتمال گرایش ایران به سمت سلاح هستهای مرتفع نشود، روابطشان با ایران در کلیت خود نمیتواند به وضعیت عادی بازگردد.
وی با مرور سیر تحولات دیپلماتیک از مذاکرات با تروئیکای اروپایی در سال ۲۰۰۳ تا توافق برجام، یادآور شد: به دلیل سابقه طولانی روابط، حضور آنها بهعنوان شرکای اصلی اقتصادی و خریداران نفت ایران، به شکلگیری مجموعهای از پیوندهای دوطرفه منجر شد.
روایتی از بنبست اقتصادی و فشار خارجی
دیپلمات پیشین کشورمان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موانع توسعه روابط اقتصادی تهران و پایتختهای اروپایی پس از برجام، بیان کرد: زمانی که اروپاییها قصد ورود به بازار ایران و بهرهبرداری از آن را داشتند، آمریکاییها با اعمال فشارهای سیاسی و حقوقی، مانع حضور آنها شدند.
دلفی با تأکید بر اینکه اروپا تحت هجمه و تهدید واشنگتن قرار گرفت، افزود: به آنها هشدار داده شد که در صورت ورود به بازار ایران، مشمول جریمههای سنگین خواهند شد و شرکتها، بانکها و کمپانیهای نفتی اروپایی نیز عملاً متحمل خسارات کلانی شدند.
وی با اشاره به تغییر راهبردها در سالهای اخیر گفت: در ادامه، تحولاتی رقم خورد که به بنبست پرونده برجام منجر شد و در نتیجه، آنها به سمت فعالسازی مکانیسم اسنپبک رفتند.
سفیر اسبق ایران در پاریس در ادامه از بازگشت ترامپ به کاخ سفید به عنوان یکی از گرههای کور رابطه ایران و اروپا یاد کرد و گفت: زیر سایه ترامپ، مواضع آمریکا در قبال پرونده هستهای ایران بهشدت تهاجمی شد و اسرائیل نیز در سطح منطقه درگیریهای خود را با ما تشدید کرد که مجموعه این عوامل، زمینهساز جنگ اولیه دوازدهروزه و سپس جنگ چهلروزه گردید.
تنگه هرمز؛ برگ برنده دیپلماسی ایران
سفیر اسبق ایران در پاریس در پاسخ به سوالی پیرامون تغییر لحن برخی مقامات اروپایی و چشمانداز همکاری با تهران، اظهار کرد: در جنگ چهلروزه، تجاوز آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران در حالی رخ داد که ما صرفاً برای دفاع از خاک و منافع ملی خود میجنگیدیم و مواضع ما کاملاً قانونی و مورد اجماع افکار عمومی بینالمللی بود.
دلفی با تأکید بر اینکه بخش عمدهای از متحدان آمریکا در ناتو از همراهی با واشنگتن اجتناب کردند، افزود: اروپاییها نیز تقریباً بهاستثنای یک یا دو کشور، به درخواست ترامپ پاسخ منفی دادند و حاضر نشدند به زور وارد تنگه هرمز شوند یا آن را بهصورت یکطرفه بازگشایی کنند.
وی با اشاره به اعلام موضع صریح اروپاییها مبنی بر لزوم هماهنگی با ایران برای گشایش تنگه هرمز، تصریح کرد: این نوع رفتار ماست که رفتار سایر کشورها را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و مواضع آنها را تنظیم میکند.
این مقام پیشین دیپلماسی کشورمان با هوشمندانه خواندن این فرصت دیپلماتیک گفت: امروز که پس از تجاوز چهلروزه در حال مذاکره هستیم، باید به این نکته توجه کنیم که اروپاییها در مقطع جنگ و در پرونده آبراه بینالمللی تنگه هرمز، از همراهی با آمریکا خودداری کردند و این موضوع فرصت مناسبی است که باید از آن بهره برد.
وی در ادامه با هشدار درباره محدودیت زمانی همراهی اروپا با ایران در مسئله تنگه هرمز، تاکید کرد: تنگه هرمز تا زمانی برای ما دستاورد راهبردی محسوب میشود که بتواند در تحولات بینالمللی، نقش هدایتگر ما را تعریف کند؛ یعنی نشان دهد ایران نه به دنبال اعمال زور، بلکه به دنبال صلح و آزادی تردد برای همه کشتیهاست.
دلفی با تأکید بر لزوم تعامل سازنده با کشورهای جهان و حاشیه خلیج فارس افزود: اروپاییها تنها برای دورهای محدود میتوانند بسته بودن تنگه را تحمل کنند؛ چراکه عبور انرژی و تأمین نیازهای مصرفی آنها زمانبندی مشخصی دارد که در نهایت آنها را وادار به تغییر موضع خواهد کرد.
از میدان تا میز مذاکره؛ چگونه دیپلماسی ایران امتداد مقاومت شد؟
سفیر اسبق ایران در پاریس در پاسخ به پرسشی درباره اهداف سفرهای منطقهای وزیر امور خارجه و چشمانداز مذاکرات با آمریکا، گفت: مهمترین اولویت فعلی برای کشور و منافع ملی ایران، جلوگیری از بازگشت به جنگ است و هر تلاشی باید در راستای این هدف متمرکز شود.
دلفی با تأکید بر اینکه آتشبس اعلامشده شرایطی را فراهم کرده که میتواند اهداف جنگطلبانه آمریکا و اسرائیل را خنثی کند، ادامه داد: ما با مقاومت و ایستادگی توانستیم از مرزهای خود دفاع کنیم و اکنون باید شرایطی را رقم بزنیم که صلح پایدار و امنیت منطقهای تضمین شود.
وی با اشاره به روند پیچیده و حساس مذاکرات از طریق میانجیگری پاکستان، خاطرنشان کرد: محتوای دقیق این مذاکرات بر هیچکسی روشن نیست و آنچه در فضای رسانهای مطرح میشود، لزوماً بازتابدهنده واقعیت میز مذاکره نیست.
سفیر اسبق ایران در پاریس با برشمردن محورهای اصلی اختلاف تهران و واشنگتن بحث هستهای و سطح غنیسازی، تصریح کرد: موضوعات مربوط به آتشبس و ثبات منطقه اگرچه در حاشیه مذاکرات تأثیرگذارند، اما محور اصلی گفتوگو با واشنگتن همچنان مسئله هستهای است و همه این موارد باید در یک بسته جامع مدیریت شوند.
روسیه در معادلات تهران-واشنگتن؛ شریک راهبردی یا میانجی محتاط؟
سفیر اسبق ایران در پاریس در تحلیل خود از نقش روسیه در معادلات جاری، اظهار داشت: روابط ایران و روسیه در چارچوب راهبرد «نگاه به شرق» تعریف شده و ما روسیه را شریک راهبردی خود میدانیم، اما مسکو ممکن است در این شراکت ملاحظاتی داشته باشد.
دلفی با تأکید بر اینکه موضع روسیه در قبال ما روشن است و آنها منافع ملی خود را در این تحولات پیگیری میکنند، افزود: یکی از دلایلی که روسیه تمایل چندانی به میانجیگری فعال در پرونده ایران ندارد، این است که منافع اصلی مسکو در روابط با آمریکا، حل مسئله اوکراین است.
وی با اشاره به عدم پذیرش میانجیگری روسیه توسط آمریکاییها، خاطرنشان کرد: از نظر ما نیز پذیرش میانجیگری مسکو در این پرونده به نفع ایران نیست و ما باید به دنبال میانجیگرانی باشیم که نفوذ و تأثیر بیشتری بر آمریکا داشته باشند.
سفیر اسبق ایران در پاریس در پایان با دعوت به بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی چندجانبه، تاکید کرد: چهار عضو دائم شورای امنیت دارای حق وتو هستند و میتوانند با دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگوهای چندجانبه به کمک ما بیایند تا بتوانیم موضوع درگیری با آمریکا را در چارچوب تحولات بینالمللی مدیریت و حلوفصل کنیم.
انتهای پیام/