عبور از اوج مصرف با انگیزهسازی؛ بازتعریف نقش مشترکان در پایداری شبکه برق
گروه اقتصاد خبرگزاری آنا، عبدالامیر یاقوتی مدیرکل مدیریت انرژی توانیر؛ در یک برنامه تلویزیونی چنین تشریح کرد: با نزدیک شدن به ماههای گرم سال و افزایش تقاضای برق، مدیریت مصرف به یکی از مهمترین دغدغههای صنعت برق کشور تبدیل میشود. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که اتکا صرف به توسعه زیرساختها، بدون همراهی مشترکان، نمیتواند پاسخگوی پیک مصرف باشد. از همین رو، سیاستگذار در سالهای اخیر تلاش کرده است با تغییر رویکرد از محدودسازی به انگیزهسازی ، نقش فعالتری برای مصرفکنندگان در حفظ پایداری شبکه تعریف کند.
در این چارچوب، بستهای از مشوقهای هدفمند برای گروههای مختلف مشترکان طراحی شده است؛ مشوقهایی که هدف اصلی آنها، جابهجایی مصرف از ساعات اوج و کاهش فشار بر شبکه در بحرانیترین زمانهاست.
نخستین محور این سیاستها، بخش کشاورزی است؛ بخشی که در فصل تابستان سهم قابل توجهی از مصرف برق را به خود اختصاص میدهد. بر اساس برنامهریزی انجامشده، کشاورزان با کاهش مصرف خود به مدت پنج ساعت در بازه زمانی حدود ۱۱ تا ۱۸ (بهصورت شناور)، از بخشودگی کامل هزینه برق برخوردار میشوند. افزون بر این، در صورت همکاری بیش از میزان تعیینشده، به ازای هر کیلوواتساعت صرفهجویی، پاداشی تا حدود ۱۷ برابر نرخ برق به آنها پرداخت میشود. این سازوکار، عملاً صرفهجویی را به یک فعالیت اقتصادی جذاب تبدیل میکند.
محور دوم، استفاده از ظرفیتهای تولید پراکنده در اختیار مشترکان است. واحدهایی که به مولدهای اضطراری (ژنراتور) مجهز هستند، میتوانند در ساعات اوج مصرف، نیاز خود را از طریق تولید داخلی تأمین کنند و در عوض، برق صرفهجوییشده را به شبکه بفروشند . نرخ این خرید تضمینی حدود ۲۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوواتساعت تعیین شده که در مقایسه با متوسط نرخ فروش برق (حدود ۵۰۰ تومان در سال گذشته)، یک مشوق قابل توجه به شمار میآید.
در بخش اداری، سیاستها با رویکرد الزامآور دنبال میشود. دستگاههای اجرایی موظفاند مصرف برق خود را در ساعات بعد از ۱۳، تا ۷۰ درصد نسبت به سال گذشته کاهش دهند و در ساعات اداری نیز حداقل ۲۰ درصد صرفهجویی داشته باشند. این اقدام علاوه بر کاهش مستقیم بار شبکه، نقش مهمی در فرهنگسازی و الگوسازی برای سایر بخشها ایفا میکند.
در نهایت، به بخش خانگی میرسیم که گستردهترین طیف مشترکان را در بر میگیرد. در این حوزه، سیاستها بر تمایز میان مصرف متعارف و مصرف نامتعارف استوار شده است. تنها درصد اندکی از مشترکان در دسته پرمصرفها قرار میگیرند که تعرفه برق برای آنها بهصورت تصاعدی و تا چند ده برابر افزایش مییابد و حتی با محدودیت مصرف نیز مواجه میشوند. در مقابل، برای عموم خانوارها، مسیر اصلاح الگوی مصرف از طریق آگاهیبخشی و ایجاد زیرساختهای مکمل، مانند توسعه پنلهای خورشیدی و ارائه تسهیلات مرتبط، هموار شده است.
برآیند این سیاستها نشان میدهد که مدیریت مصرف برق در حال گذار به مرحلهای جدید است؛ مرحلهای که در آن، همکاری داوطلبانه، اما مبتنی بر انگیزه اقتصادی جایگزین رویکردهای دستوری میشود. اگر این سیاستها با اطلاعرسانی مؤثر و اعتمادسازی همراه شود، میتوان امیدوار بود که عبور از اوج مصرف، نه بهعنوان یک بحران، بلکه بهعنوان یک پروژه ملی با مشارکت عمومی محقق شود.
انتهای پیام/