دارو میان دوگانه ارز ترجیحی و آزاد؛ از نرخهای صعودی تا وعده ثبات قیمت
به گزارش خبرنگار آنا، بازار دارو در ایران در ماههای اخیر وارد یکی از حساسترین دورههای خود شده است؛ دورهای که تصمیمات سیاستگذار در حوزه ارز و تأمین مالی، بهطور مستقیم در قیمت دارو، دسترسی بیماران و حتی آرامش روانی جامعه بازتاب پیدا کرده است. تغییر مسیر سیاستهای ارزی، بهویژه در حوزه اقلام حیاتی مانند دارو، تجهیزات پزشکی و شیرخشک، نهتنها یک اقدام اقتصادی، بلکه بخشی از یک معادله پیچیده اجتماعی است که هر ضلع آن میتواند پیامدهای گستردهای به همراه داشته باشد.
تحولات نیمه دوم سال گذشته، نقطه عطفی در این مسیر بود؛ جایی که تغییر در شیوه تخصیص ارز به حوزه دارو، بهسرعت اثر خود را در بازار نشان داد و افزایش قابل توجه قیمت برخی اقلام، به یکی از مهمترین دغدغههای افکار عمومی تبدیل شد. رشد ناگهانی هزینهها، بهویژه برای بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن و زمینهای، این پرسش را پررنگتر کرد که آیا ساختارهای حمایتی موجود توان همراهی با این تغییرات را دارند یا خیر. همین فشارها باعث شد موضوع دارو، بیش از گذشته از یک مسئله تخصصی، به یک مطالبه عمومی تبدیل شود.
در چنین فضایی، بازنگری در سیاستهای ارزی و تلاش برای ایجاد تعادل میان منابع محدود و نیازهای گسترده، در دستور کار قرار گرفت. بازگشت برخی حمایتهای ارزی را میتوان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ تلاشی برای مهار نوسانات و کاهش فشار بر زنجیره تأمین و مصرفکننده نهایی. با این حال، واقعیت این است که محدودیت منابع ارزی و افزایش هزینههای جهانی، امکان بازگشت به شرایط گذشته را با پیچیدگیهای جدی مواجه کرده و تصمیمگیری در این حوزه را به یک چالش چندوجهی تبدیل کرده است.
بازگشت برخی حمایتها؛ تلاش برای تعادل در تنگنای منابع
از سوی دیگر، ساختار تأمین دارو در کشور بهگونهای است که هرگونه تغییر در یک بخش، بهسرعت سایر بخشها را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. از واردات مواد اولیه گرفته تا تولید، توزیع و پوشش بیمهای، همه اجزای این زنجیره به هم وابستهاند و اختلال در هر کدام میتواند به افزایش هزینه یا کاهش دسترسی منجر شود. در این میان، نقش بیمهها بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از مردم، بیش از گذشته برجسته شده، هرچند رشد منابع آنها همپای افزایش هزینهها نبوده است.
همزمان، موضوع تأمین مالی طرحهای حمایتی و نحوه مدیریت منابع نیز به یکی از نقاط بحثبرانگیز تبدیل شده است. پراکندگی منابع، ابهام در شیوه تخصیص و ناهماهنگی میان نهادهای مسئول، از جمله مسائلی است که فعالان این حوزه بارها به آن اشاره کردهاند. حل این چالشها، نیازمند رویکردی یکپارچه و تصمیمگیریهای هماهنگ در سطح کلان است.
در نهایت، آنچه امروز در بازار دارو اهمیت دارد، نه صرفاً کنترل مقطعی قیمتها، بلکه ایجاد ثباتی پایدار در دسترسی به داروهای مورد نیاز است؛ ثباتی که بتواند هم دغدغه بیماران را کاهش دهد و هم امکان برنامهریزی بلندمدت را برای فعالان صنعت فراهم کند. در چنین شرایطی، تبیین دقیق سیاستها و پاسخ به پرسشهای موجود، میتواند تصویر روشنتری از مسیر پیشرو ارائه دهد و به کاهش ابهامات در یکی از حیاتیترین حوزههای نظام سلامت کمک کند.
مهدی پیرصالحی، معاون وزیر و رئیس سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با خبرنگار آنا، به تبیین سیاستهای کلان ارزی، قیمتگذاری دارو و راهکارهای حفظ دسترسی پایدار مردم به داروهای مورد نیاز پرداخت.
درباره نرخ ارز و اثر آن بر قیمت دارو
پیرصالحی درباره پرسش مربوط به نرخهای ارزی توضیح داد: تمرکز سیاستهای سازمان غذا و دارو بر دو کانال ارز ترجیحی و غیرترجیحی برای تأمین بهینه نیازهای دارویی است.
وی افزود: ارز غیرترجیحی از ۱۵۰۰ به ۱۸۰۰ تومان افزایش یافته و این تغییرات در کنار مدیریت بهینه منابع، زمینهساز اصلاح قیمتها برای تداوم فعالیت صنعت و حفظ ثبات بازار است. هدف اصلی، دسترسی پایدار مردم به دارو با کمترین بار مالی است.
تأمین نیمی از نیاز با ارز ترجیحی؛ مدیریت هوشمند نیمه دیگر
رئیس سازمان غذا و دارو با استناد به آمار گفت: پیشبینی میشود نیاز ارزی دارو و مواد اولیه کشور در سال ۱۴۰۵ به ۲.۲ میلیارد دلار برسد. از این میزان، اداره کل دارو از محل ۱.۱ میلیارد دلار ارز ترجیحی خالص، پوشش حداکثر نصف نیاز کشور را بر عهده دارد.
پیرصالحی تصریح کرد: نیمه دیگر نیاز از طریق ارز غیرترجیحی تأمین میشود که باید با مدیریت هوشمند هزینهها و حمایت بیمهای هدفمند، دسترسی مردم به داروهای ضروری با قیمت مناسب حفظ شود.
درباره افزایش قیمت برخی داروها و تضمین پایداری بازار
پیرصالحی درباره عوامل مؤثر بر تنظیم قیمت دارو اظهار داشت: افزایش هزینههای واردات، تغییر مسیر حملونقل در شرایط اضطرار و هماهنگی نرخ ارز با بودجه بیمهها از محورهای اصلی مدیریت بازار است.
وی افزود: قیمتهای جدید دارو از ابتدای فروردین ابلاغ شده و با شفافسازی منابع طرح دارویار و یکپارچهسازی فرآیندها، اعمال کامل این تغییرات در سامانهها در حال نهاییشدن است. پایش ذخایر و هماهنگی با بیمهها، بستر لازم برای پایداری قیمتها و پیشگیری از نوسانات را فراهم میآورد.
رشد ۳۰ درصدی بودجه بیمهها و مدیریت بهینه هزینههای مردم
رئیس سازمان غذا و دارو درباره این پرسش گفت: رشد ۳۰ درصدی بودجه بیمهها در کنار افزایش هزینههای واردات، حملونقل و تولید، با تدابیر مکمل و یکپارچهسازی منابع، زمینه مدیریت بهینه بار مالی را فراهم میکند.
پیرصالحی تأکید کرد: راهکار اصلی، یکپارچهسازی منابع دارویار، تعیین تکلیف شفاف محل تأمین اعتبار و همافزایی با بیمههاست. با این تمهیدات، هزینههای تحمیلی به بیماران مدیریت شده و دسترسی به داروهای ضروری با قیمت مناسب حفظ میشود.
اولویت تخصیص ارز ترجیحی به کدام داروهاست؟
پیرصالحی درباره معیارهای جدید تخصیص ارز ترجیحی توضیح داد: در حال حاضر ارز ترجیحی فقط به دارو و مواد اولیهای تعلق میگیرد که قبلاً با ارز ترجیحی بصورت حداقل اسناد ترخیص و مصرف شدهاند.
وی افزود: داروهای ساختهشده گروه حیاتی و ضروری، مواد مؤثره داروهای بیماران خاص و صعبالعلاج که معادل تولید داخل ندارند، و مواد پیشساز مورد مصرف در تولید مواد مؤثره مربوط به داروهای حیاتی و ضروری که قبلاً مشمول دریافت ارز ترجیحی بودند، کماکان از این مزیت بهرهمند خواهند شد.
رئیس سازمان غذا و دارو خاطرنشان کرد: ارز ترجیحی از مواد مؤثره و پیشسازهای مربوط به داروهای بدون نسخه، داروهای غیرمزمن ارزانقیمت و داروهای تحت لیسانس به کالاهای استراتژیکتر اختصاص مییابد.
چرا بودجه طرح دارویار کافی نیست و اثر آن چیست؟
پیرصالحی درباره طرح دارویار گفت: بودجه ۸۵ همتی دارویار باید بهصورت شفاف مشخص شود که از چه منابعی تأمین میشود.
وی افزود: شفافسازی منشأ منابع و یکپارچهسازی مدیریت میان بیمهها و منابع ارزی، موجب تسهیل در اعمال قیمتهای جدید دارویی و تقویت زنجیره تأمین میشود. با یکپارچهسازی این منابع و جلوگیری از پراکندگی، وضعیت تأمین مالی روشن شده و بخش مهمی از مشکلات موجود برطرف میشود.
انتظار مردم از قیمت دارو در سال ۱۴۰۵: ثبات و دسترسی پایدار
پیرصالحی در پاسخ به این پرسش اظهار داشت: هدف اصلی سازمان غذا و دارو تأمین داروی باکیفیت و در دسترس، با کمترین بار مالی برای بیماران است.
وی افزود: با اصلاحات قیمتی همراه با پوشش بیمهای بهموقع و سیاستگذاریهای هوشمند، ثبات و آرامش در بازار دارو حفظ میشود. واقعیت این است که در شرایط مدیریت منابع ارزی و هزینههای جهانی، تمرکز اصلی بر تثبیت قیمتها و حفظ دسترسی پایدار است.
رئیس سازمان غذا و دارو در پایان خاطرنشان کرد: همراهی مردم، حمایت بیمهها و همافزایی با صنعت داروسازی، کلید موفقیت در حفظ رضایت عمومی و ارتقای شاخصهای سلامت کشور خواهد بود.
انتهای پیام/