تحلیل تربیتی پدیده «حضور گسترده مردم در تجمعات شبانه»

حجت‌الاسلام هادی عجمی کارشناس فقه تربیتی در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آنا با اشاره به بعد‌های سه‌گانه تربیتی؛ از شناخت تا رفتار بیان داشت: هر حرکت اجتماعی ممتد زمانی شکل می‌گیرد که سه بعد «شناخت»، «گرایش» و «رفتار» در افراد تقویت شود. در واقع برای شکل‌گیری رفتار درست، هم باید شناخت و انگیزه تقویت شود و هم موانع رفتاری برطرف شود. این امر دفعی نیست؛ فرآیندی تدریجی و زمان‌بر است.

توحید؛ عامل وحدت‌بخش در نگاه امام

وی با تحلیل الگوی تربیتی حضرت امام (ره)، توحید را مهم‌ترین عامل جمع‌کننده مردم معرفی کرد و افزود: در جامعه، ما از کثرت باید به وحدت برسیم؛ در حالی که آیه الحاکم التکاثر یادآوری می‌کند که تکاثر همیشه مانع وحدت است. راه امام، جاری‌سازی اندیشه توحیدی در رفتار جمعی بود.

چرا جامعه امروز با جنگ احزاب مقایسه می‌شود؟

حجت‌الاسلام عجمی وضعیت کنونی را نیازمند یک بازخوانی تاریخی دانست و ابراز داشت: امروز ما در موقعیتی شبیه جنگ احزاب هستیم. در جنگ احزاب، مؤمنانی که تقویت توحیدی شده بودند، وقتی هجوم دشمن را دیدند، گفتند که «هذا ما وعدنا الله و رسوله»، در شرایط فعلی، برخی از آن تقویت‌های تربیتی زیرساختی قبلاً انجام نشده و بنابراین باید بر پیوند‌های مشترک‌تری در جامعه تکیه کرد.

«حبّ الوطن»؛ بزرگ‌ترین نقطه اتصال مردم

وی با بیان اینکه «حبّ الوطن» یک قاعده عقلی و مهم‌ترین عنصر انگیزشیِ مشترک میان مردم است، ادامه داد: برای حضور حداکثری مردم، باید به مشترکات رجوع کرد. حب الوطن عامل جمع‌کننده است؛ مخصوصاً امروز که نقش ایران در حفظ ثبات منطقه و جبهه مقاومت انکارناپذیر است.

این کارشناس فقه تربیتی اظهار داشت: در کنار لایه توحیدی و ایمانی، باید برای عموم جامعه نیز یک لایه انگیزشی روشن ایجاد کرد تا همه بتوانند به‌واسطه وطن‌دوستی در صحنه حاضر شوند.

چالش حجاب؛ از عرف تا آرمان

وی با اشاره به یکی از مباحث چالشی مطرح‌شده نسبت میان حضور گسترده مردم و مسئله پوشش ادامه داد: نباید حضور کسانی را که حداقلی از حجاب عرفی را رعایت نمی‌کنند، برجسته‌سازی یا ترویج کرد. این موضوع به هویت فرهنگی جامعه آسیب می‌زند.

حجت‌الاسلام عجمی با تأکید بر تفاوت میان «اغماض» و «ترویج» هشدار داد: نباید برای رسیدن به وحدت، خطوط حداقلی فرهنگ را کنار بزنیم.

ایران، خانواده و فرهنگ؛ سه ستون بقا

وی پیوند میان خانواده و ثبات اجتماعی را محوری دانست و گفت: پژوهش‌ها نشان می‌دهد یکی از عوامل اصلی ورود افراد به اغتشاشات، خانواده‌های گسسته است. خانواده رکن ایران است؛ ایران بدون خانواده ایرانی باقی نمی‌ماند. پس ضروری است که در گفتمان عمومی، باید ایران، خانواده و فرهنگ ایرانی ـ که از گذشته‌های دور تا امروز حافظ حیا و عفت بوده ـ تقویت شوند.

ضرورت اجتناب از افراط و تفریط

این کارشناس دینی با تأکید بر ضرورت توازن در سیاست‌گذاری فرهنگی تصریح کرد: عرف امروز جامعه در مسئله پوشش متفاوت شده، اما این به معنای کنار گذاشتن حداقلیات فرهنگی نیست. نباید به خاطر وحدت، قید‌ها را برداشت و نباید هم به‌گونه‌ای سخت‌گیرانه رفتار کرد که مردم دفع شوند.

مردمی‌بودن؛ سرمایه اصلی حرکت اجتماعی

وی یکی از محور‌های کلیدی گفت‌و‌گو را نقش مردم در شکل‌گیری حرکت‌های اجتماعی دانست و افزود: این حرکت، اگر دولتی می‌شد، یک هفته هم دوام نمی‌آورد. مردم خودشان پرچم را احیا کردند، نماد‌ها را زنده کردند. وظیفه نهاد‌ها تنها برداشتن موانع است؛ نه ورود مستقیم.

حجت‌الاسلام عجمی دخالت مستقیم نهاد‌های حاکمیتی در این زمینه را «آسیب‌زا» خواند و خاطرنشان کرد:‌ مثل چراغانی اعیاد که، چون دست مردم نبود، رونق آن کم شد.

تعاون اجتماعی؛ تجربه‌ای تازه در جامعه

وی با بیان اینکه حضور مردم در صحنه بروز یک آیه قرآنی است، ادامه داد: آیه «تَعاوَنوا عَلَى البِرِّ وَ التَّقوىٰ» امروز در حال تحقق است. وظیفه حاکمیت این است که زمینه تعاون را فراهم و موانع غیرضروری را برطرف کند.

حضور بانوان محجبه؛ تقویت هویت عفاف

این کارشناس فقه تربیتی با اشاره به اثرات روانی حضور زنان با پوشش‌های مختلف در تجمعات شبانه این روز‌های اخیر بیان داشت: حضور خواهران محجبه و حتی کسانی که حجاب عرفی دارند، موجب تقویت هویت بخش بزرگی از جامعه شده است. بسیاری از زنان متدین احساس کرده‌اند که حضورشان در جامعه پررنگ شده است.

مرحله پساجنگ؛ نیازمند طراحی تربیتی تازه

وی الگوی کنونی را یک فرصت برای آینده دانست و گفت: باید دید چگونه می‌توان این سرمایه اجتماعی را برای تقویت خانواده، حیا و عفاف در مرحله پساجنگ حفظ کرد. این امر نیازمند گفت‌و‌گو، تحقیق و برنامه‌ریزی است.

انتهای پیام/