اعتراض‌ها علیه توسعه «AI» انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را تحت تاثیر قرار داده است

با شتاب گرفتن رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی، ساخت مراکز داده در آمریکا و اروپا به سرعت در حال افزایش است؛ اما این توسعه بی‌وقفه، موجی از اعتراضات زیست‌محیطی را در آمریکا برانگیخته است. این مراکز، که ستون فقرات پردازش داده و مدل‌های هوش مصنوعی هستند، به یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی و آب در جهان تبدیل شده‌اند.

به گزارش نشریه گاردین (The Guardian)، اعتراض‌ها علیه ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در آمریکا به سرعت در حال گسترش است و به یکی از جدی‌ترین چالش‌های محلی و ملی تبدیل شده. در بسیاری از ایالت‌ها، ساکنان می‌گویند توسعه شتاب‌زده این مراکز بدون ارزیابی دقیق پیامدها، زندگی روزمره آنها را تحت فشار قرار داده است. تجمع‌ها، جلسات عمومی و کارزار‌های محلی نشان می‌دهد که مخالفت‌ها دیگر محدود به گروه‌های خاص نیست و طیف‌های مختلف سیاسی و اجتماعی در برابر این پروژه‌ها صف‌آرایی کرده‌اند.

معترضان می‌گویند مراکز داده با مصرف عظیم برق و آب، فشار سنگینی بر زیرساخت‌های محلی وارد می‌کنند. افزایش هزینه انرژی برای خانوارها، تهدید منابع آب در مناطق خشک، و اثرات زیست‌محیطی ناشی از گرمای تولیدشده توسط این مراکز، از مهم‌ترین نگرانی‌هاست. در برخی مناطق، مقامات محلی هشدار داده‌اند که شبکه‌های برق و سیستم‌های آبرسانی توان تحمل این حجم از مصرف را ندارند و ادامه روند فعلی می‌تواند به کمبود منابع و آسیب‌های بلندمدت منجر شود.

دولت جدید آمریکا مقررات ساخت‌وساز را به درخواست حامیان سیلیکون‌ولی تسهیل کرده و شرکت‌هایی مانند آمازون و مایکروسافت امسال سرمایه‌گذاری عظیمی برای ساخت مراکز داده انجام می‌دهند. اما این روند برای ایالت‌هایی که با معافیت‌های مالیاتی به جذب این پروژه‌ها پرداخته‌اند، هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی به همراه داشته است؛ از جمله افزایش فشار بر شبکه برق، مصرف بالای آب و بالا رفتن هزینه انرژی برای خانوارها.

گاردین همچنین بیان می‌کند این نارضایتی حتی در میان پایگاه رای حامی دولت نیز دیده می‌شود و می‌تواند بر انتخابات میان‌دوره‌ای اثر بگذارد. در همین حال، برخی دموکرات‌ها که پیش‌تر برای جذب سرمایه‌های فناوری رقابت می‌کردند، اکنون بر ضرورت جلوگیری از توسعه بی‌ضابطه تاکید دارند.

بحران آب؛ مصرف‌کننده پنهان منابع حیاتی

مصرف آب یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی مرتبط با مراکز داده است. گزارشات نشان می‌دهد مصرف آب این مراکز می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به ۷۳۱ تا ۱۱۲۵ میلیون مترمکعب برسد؛ معادل مصرف سالانه آب ۶ تا ۱۰ میلیون نفر. این موضوع به‌ویژه در ایالت‌هایی مانند آریزونا، نوادا و بخش‌هایی از کالیفرنیا که با خشکسالی‌های مکرر مواجه‌اند، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. در برخی مناطق، فعالان محیط‌زیست هشدار داده‌اند که رقابت میان نیاز‌های انسانی و نیاز‌های صنعتی به آب، می‌تواند به بحران‌های اجتماعی منجر شود.

در مقاله‌ای که در مجله علمی «پترنز» (Patterns) منتشر شده، پژوهشگران تاکید می‌کنند که نبود شفافیت در گزارش‌دهی شرکت‌های فناوری، ارزیابی دقیق اثرات زیست‌محیطی را دشوار کرده است. ردپای کربنی سیستم‌های هوش مصنوعی می‌تواند در سال ۲۰۲۵ به ۳۲ تا ۷۹ میلیون تن دی‌اکسیدکربن (CO₂) برسد و ردپای آبی آنها از ۳۱۲ تا ۷۶۴ میلیارد لیتر فراتر رود. این ارقام نشان می‌دهد که توسعه مدل‌های بزرگ زبانی و سامانه‌های پردازشی پیشرفته، تنها یک مسئله فناورانه نیست؛ بلکه پیامد‌های مستقیم بر منابع طبیعی دارد.

افزایش ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در آمریکا، با مصرف برق معادل صد هزار خانه و بلعیدن میلیون‌ها گالن آب در روز، اعتراض‌هایی را برانگیخته که حتی پایگاه رای دولت آمریکا را هم درگیر کرده است

مصرف برق معادل صدهزار خانه

گزارش موسسه لینکلن نشان می‌دهد که حتی یک مرکز داده متوسط می‌تواند به اندازه ۱۰۰ هزار خانه برق مصرف کند. در برخی پروژه‌های جدید، مصرف برق مراکز داده شرکت‌های بزرگ فناوری از مصرف کل یک شهر بزرگ فراتر می‌رود. این فشار سنگین بر شبکه‌های برق، در برخی مناطق باعث افزایش خطر خاموشی، فرسودگی تجهیزات و نیاز به سرمایه‌گذاری‌های چند میلیارد دلاری برای تقویت زیرساخت‌ها شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر توسعه مراکز داده بدون برنامه‌ریزی ادامه یابد، شبکه‌های برق محلی توان پاسخ‌گویی نخواهند داشت.

مصرف آب معادل مصرف یک شهر کوچک

پژوهش‌ها نشان می‌دهند برخی مراکز داده بزرگ روزانه تا ۵ میلیون گالن آب مصرف می‌کنند؛ معادل مصرف یک شهر کوچک. این آب عمدتا برای سیستم‌های خنک‌کننده استفاده می‌شود. در مناطقی که منابع آب محدود است، این مصرف عظیم می‌تواند به کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، آسیب به کشاورزی و افزایش هزینه آب برای ساکنان منجر شود. فعالان محیط‌زیست می‌گویند که شرکت‌های فناوری باید ملزم به ارائه گزارش‌های شفاف درباره مصرف آب و انرژی شوند.

از آلودگی صوتی تا فشار بر اکوسیستم‌ها

پژوهشگران (MIT) در بررسی خود تاکید می‌کنند که اثرات مراکز داده تنها به مصرف انرژی و آب محدود نیست. به گفته آنها، آلودگی صوتی ناشی از تجهیزات خنک‌کننده، گرمای دفع‌شده از سیستم‌ها، و فشار بر زیستگاه‌های طبیعی از جمله پیامد‌های کمتر بررسی‌شده است. این گزارش هشدار می‌دهد که سرعت ساخت مراکز داده بسیار بیشتر از توان جوامع برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار است و این شکاف می‌تواند در سال‌های آینده به بحران‌های زیست‌محیطی گسترده‌تر منجر شود.

سهم رو به افزایش مراکز داده در انتشار گاز‌های گلخانه‌ای

در مطالعه‌ای که توسط دانشگاه هاروارد منتشر شده، آمده است که مراکز داده آمریکا در سال گذشته بیش از ۱۰۵ میلیون تن گاز‌های گلخانه‌ای تولید کرده‌اند؛ یعنی حدود ۲.۱۸ درصد از کل انتشار آمریکا. این گزارش همچنین نشان می‌دهد ۴ درصد از کل برق مصرفی آمریکا صرف مراکز داده شده و بیش از ۵۶ درصد این انرژی از سوخت‌های فسیلی تامین شده است. پژوهشگران هشدار می‌دهند که با رشد سریع هوش مصنوعی، این سهم می‌تواند در چند سال آینده دو برابر شود.

بر اساس مقاله منتشر شده دانشگاه کورنل، رشد فعلی مراکز داده هوش مصنوعی می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ سالانه بین ۲۴ تا ۴۴ میلیون تن دی‌اکسیدکربن وارد جو کند؛ رقمی که معادل افزودن میلیون‌ها خودرو به جاده‌های آمریکا است. این میزان انتشار، در شرایطی رخ می‌دهد که بسیاری از ایالت‌ها در تلاش‌اند میزان وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهند. پژوهشگران هشدار می‌دهند که اگر روند فعلی ادامه یابد، مراکز داده می‌توانند به یکی از بزرگ‌ترین منابع انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در بخش فناوری تبدیل شوند.