مشارکت مردمی و توجه به میراث ناملموس، از الزامات بازسازی شهرها پس از جنگ تحمیلی
به گزارش خبرگزاری آنا، الهام امینی اظهار کرد: شهرها صرفاً مجموعهای از ساختمانها و خیابانها نیستند، بلکه بستر شکلگیری روابط اجتماعی، خاطرات جمعی و هویت فرهنگی ساکنان محسوب میشوند. از این رو در فرآیند بازسازی شهرهای آسیبدیده از جنگ تحمیلی، توجه به میراث ناملموس از جمله آیینها، شیوههای زیست محلی، روایتهای تاریخی و مهارتهای سنتی اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که این عناصر در کنار کالبد شهر، هویت واقعی فضاهای شهری را شکل میدهند.
این بانوی فرهیخته جامعه شهرسازی کشور با تأکید بر جایگاه مشارکت مردمی در فرآیندهای بازسازی شهری تصریح کرد: یکی از اصول اساسی در برنامهریزی و مدیریت شهری معاصر، مشارکت فعال جامعه محلی در فرآیند تصمیمسازی و تصمیمگیری است. تجربههای موفق جهانی نیز نشان میدهد که پروژههای بازسازی زمانی به نتایج پایدار دست مییابند که مردم به عنوان ذینفعان اصلی در فرآیند برنامهریزی، طراحی و اجرای طرحها حضور مؤثر داشته باشند.
امینی با اشاره به مؤلفههای مؤثر بر شکلگیری مشارکت مردمی در پروژههای شهری گفت: اعتماد اجتماعی، شفافیت در فرآیندهای تصمیمگیری، دسترسی مردم به اطلاعات، تقویت حس تعلق به مکان و فراهم شدن بسترهای نهادی برای حضور شهروندان از مهمترین عواملی هستند که میتوانند مشارکت جامعه محلی را تقویت کنند. زمانی که شهروندان احساس کنند نظرات و تجربیات آنها در برنامهریزی شهری مورد توجه قرار میگیرد، انگیزه بیشتری برای همکاری و مشارکت در فرآیندهای بازسازی خواهند داشت.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی مشارکت در جامعه ایرانی ادامه داد: مردم ایران در طول تاریخ همواره در ساختن و ساماندهی جامعه خود نقش فعال داشتهاند و فرهنگ همیاری و مشارکت اجتماعی در میان آنها ریشهای عمیق دارد. سنتهایی مانند فعالیتهای جمعی در عمران محلی، همکاری در ساخت فضاهای عمومی و اقدامات داوطلبانه اجتماعی نشان میدهد که جامعه ایرانی در حوزه مشارکتهای محلی همواره پیشگام بوده است و این سرمایه اجتماعی میتواند در فرآیند بازسازی پس از جنگ نیز نقش مؤثری ایفا کند.
این پژوهشگر حوزه مشارکت مردمی با اشاره به نقش مدیریت شهری در فعالسازی این ظرفیت اجتماعی اظهار کرد: شهرداریها به عنوان یکی از مهمترین نهادهای مدیریت شهری موظف هستند بسترهای لازم برای بهرهگیری از این ظرفیت اجتماعی را فراهم کنند. ایجاد سازوکارهای مشارکتی، برگزاری نشستهای محلی، استفاده از دیدگاههای ساکنان در طراحی و اجرای پروژههای بازسازی و توجه به دانش بومی و تجربیات جامعه محلی میتواند کیفیت و اثربخشی این طرحها را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
وی همچنین بر اهمیت بهرهگیری از دانش و مهارتهای بومی در فرآیند بازسازی تأکید کرد و گفت: استفاده از تجربه سالمندان محلی، استادکاران بومی و فعالان فرهنگی هر منطقه میتواند علاوه بر احیای کالبدی فضاها، به حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی مناطق آسیبدیده نیز کمک کند.
دکتر امینی در پایان خاطرنشان کرد: بازسازی موفق شهرها پس از جنگ تحمیلی زمانی تحقق مییابد که علاوه بر بازسازی کالبدی، به تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش حس تعلق شهروندان به محیط زندگی و احیای میراث فرهنگی و اجتماعی توجه شود. در چنین رویکردی، جامعه محلی نه صرفاً مخاطب، بلکه یکی از مهمترین بازیگران و شرکای فرآیند بازسازی شهری محسوب میشود.
انتهای پیام/