خلیج فارس و روایت دلاوریها؛ چرا نام تنگسیری در جنوب ماندگار شد؟
صلاحالدین هرسنی کارشناس بینالملل در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا با بیان اینکه در حافظه تاریخی جنوب ایران، دریا همواره تنها یک پهنه جغرافیایی نبوده، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مردم این منطقه به شمار میرود، ابراز داشت: در چنین بستری، روایت دلاوریها و ایستادگیهایی که در پیوند با دفاع از سرزمین و سواحل خلیج فارس شکل گرفتهاند، به مرور زمان جایگاهی ویژه در فرهنگ عمومی پیدا کردهاند. در همین چارچوب، برخی تحلیلگران با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان گذشته و حال، ظهور چهرههایی در دورههای مختلف را در امتداد همان سنت تاریخی جنوب ایران تفسیر میکنند.
روایت جنوب؛ سرزمینی که تاریخش با دریا نوشته شده است
وی افزود: کمتر کسی تصور میکرد که بیش از یک قرن پس از رویدادهای مربوط به مقاومت جنوب ایران در آغاز قرن بیستم، نامهایی در فضای معاصر مطرح شوند که در روایتهای اجتماعی با همان سنت تاریخی دفاع از سرزمین و دریا پیوند داده شوند.
هرسنی بیان داشت: جنوب ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود همواره محل تلاقی اقتصاد دریایی، ارتباطات منطقهای و رخدادهای مهم تاریخی بوده است. همین ویژگیها سبب شده است که بسیاری از رخدادهای مرتبط با این منطقه در حافظه جمعی مردم به صورت روایتهای فرهنگی و هویتی باقی بماند.
رئیسعلی دلواری؛ چهرهای ماندگار در حافظه تاریخی جنوب
وی ادامه داد: در تاریخ معاصر ایران، رئیسعلی دلواری به عنوان یکی از چهرههای برجسته مقاومت در جنوب کشور شناخته میشود. روایتهای تاریخی نشان میدهد که مقاومت او در برابر نیروهای خارجی در دوره جنگ جهانی اول، در زمانی رخ داد که اصل بیطرفی ایران در آن جنگ عملاً نقض شده بود. با وجود محدودیتهای آن دوره، دلواری و همراهانش در برابر حضور نظامی خارجی در جنوب کشور ایستادگی کردند.
این کارشناس بینالملل اظهار داشت: این ایستادگی در طول زمان به بخشی از حافظه فرهنگی جنوب تبدیل شد؛ به گونهای که نام رئیسعلی دلواری نه تنها در کتابهای تاریخ، بلکه در روایتهای شفاهی، آیینهای محلی و ادبیات بومی نیز تکرار شده و به نمادی از مقاومت در فرهنگ جنوب ایران تبدیل شده است.
بازتاب روایتهای تاریخی در چهرههای معاصر
وی گفت: در بسیاری از جوامع، روایتهای تاریخی تنها در گذشته باقی نمیمانند، بلکه در مواجهه با تحولات جدید، دوباره بازخوانی میشوند. در جنوب ایران نیز گاه برخی چهرههای معاصر در چارچوب همان روایتهای تاریخی مورد توجه قرار میگیرند. در این میان، نام علیرضا تنگسیری به عنوان فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران در سالهای اخیر در برخی تحلیلها در امتداد همین سنت تاریخی تفسیر شده است.
هرسنی تصریح کرد: بر اساس این نگاه، پیوند فعالیتهای او با جغرافیای دریایی خلیج فارس باعث شده است که در برخی روایتهای اجتماعی و رسانهای، نام او در کنار سنت تاریخی دفاع از سواحل جنوبی کشور مطرح شود.
خلیج فارس در فرهنگ جنوب؛ فراتر از یک جغرافیا
وی افزود: در فرهنگ مردم جنوب ایران، خلیج فارس تنها یک پهنه آبی نیست؛ بلکه بخشی از هویت اجتماعی و تاریخی این منطقه محسوب میشود. زندگی اقتصادی، سنتهای دریانوردی، موسیقی بومی، آیینهای محلی و حتی زبان و ادبیات شفاهی جنوب، همگی به نوعی با دریا پیوند دارند.
این کارشناس بینالملل خاطرنشان کرد: به همین دلیل، هر رخدادی که با امنیت و حراست از این حوزه دریایی مرتبط باشد، معمولاً بازتابی فراتر از یک خبر سیاسی یا نظامی پیدا میکند و در سطحی فرهنگی و هویتی نیز مورد توجه قرار میگیرد.
تنگه هرمز؛ گرهگاه جغرافیا، اقتصاد و روایت
وی ادامه داد: تنگه هرمز نیز در همین چارچوب جایگاهی ویژه دارد. این گذرگاه دریایی که بخش مهمی از انتقال انرژی جهان از آن عبور میکند، در بسیاری از تحلیلها به عنوان یکی از نقاط حساس ژئوپلیتیکی جهان شناخته میشود. در روایتهای مرتبط با امنیت دریایی منطقه نیز این تنگه همواره نقشی محوری داشته است.
هرسنی بیان داشت: در برخی تحلیلها، اقداماتی که به کنترل یا مدیریت امنیت این گذرگاه مرتبط بودهاند، به عنوان بخشی از روایت گستردهتر دفاع از حوزه دریایی ایران تفسیر شدهاند؛ روایتی که در ذهن بسیاری از مردم جنوب با تاریخ طولانی تعامل با دریا گره خورده است.
از فرماندهی نظامی تا روایت فرهنگی
وی گفت: در کارنامه علیرضا تنگسیری به عنوان فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، اقدامات مختلفی در حوزه امنیت دریایی و مدیریت تحولات منطقهای ثبت شده است. برخی تحلیلگران معتقدند که تجربه زیست او در جنوب کشور و آشنایی نزدیک با محیط دریایی خلیج فارس، در شکلگیری نگاه او به دریا به عنوان یک میدان راهبردی تأثیرگذار بوده است.
این کارشناس بینالملل ابراز داشت: در همین چارچوب، بخشی از روایتهایی که درباره فعالیتهای او شکل گرفتهاند، بر نقش او در تحولات امنیتی خلیج فارس و مدیریت برخی تنشهای دریایی در سالهای گذشته تمرکز دارند.
جایگاه روایتهای تاریخی در فرهنگ معاصر
وی افزود: تاریخ جنوب ایران نشان میدهد که بسیاری از رخدادها و شخصیتها در طول زمان از سطح رویدادهای تاریخی فراتر رفته و به بخشی از حافظه فرهنگی جامعه تبدیل شدهاند. این فرآیند معمولاً از طریق روایتهای اجتماعی، رسانهها، ادبیات محلی و بازگوییهای نسلبهنسل شکل میگیرد.
هرسنی اظهار داشت: به همین دلیل، نامهایی که با دریا، سواحل جنوبی و دفاع از این حوزه جغرافیایی پیوند پیدا میکنند، گاه در چارچوبی فراتر از یک رویداد سیاسی یا نظامی مورد توجه قرار میگیرند.
تداوم یک سنت تاریخی در جنوب ایران
وی ادامه داد: برخی تحلیلگران بر این باورند که سنت روایتهای مرتبط با دفاع از سواحل جنوبی کشور همچنان در فرهنگ عمومی جنوب ایران ادامه دارد. این روایتها نه تنها بخشی از تاریخ منطقه محسوب میشوند، بلکه در شکلگیری احساس تعلق و هویت منطقهای نیز نقش دارند.
این کارشناس بینالملل تصریح کرد: در این چارچوب، پیوند میان نامهایی، چون رئیسعلی دلواری در تاریخ معاصر و چهرههای مرتبط با تحولات دریایی در دورههای بعدی، برای بسیاری از مردم جنوب یادآور تداوم یک سنت تاریخی در پیوند با دریا و سرزمین است؛ سنتی که در حافظه فرهنگی این منطقه همچنان زنده مانده است.
انتهای پیام/
انتهای پیام/