مکانیسمهای افزایش تابآوری شبکه برق ایران: نقش انرژیهای تجدیدپذیر و راهکارهای نوین
ابراهیم سلطانی دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس در گفتوگو خبرنگار آنا بر ضرورت حیاتی افزایش تابآوری زیر ساختهای ملی، به ویژه شبکه برق تأکید کرد.
دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت، گرایش طراحی سیستمهای قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس عنوان کرد: زیرساختهای ملی، بهخصوص شبکه برق، همواره جزو اهداف کلیدی در منازعات ژئوپلیتیکی به شمار میرند
وی با اشاره به تهدیدهایی نظیر حملات سایبری، تخریب فیزیکی و اخلال در تأمین سوخت میتوانند پایداری شبکه را به چالش مواجه کند.
به گفته سلطانی، در این شرایط، مفهوم تابآوری شبکه به معنای توانایی یک سیستم برای مقاومت در برابر اختلالات، بازیابی سریع و انطباق با شرایط جدید، اهمیتی فزاینده پیدا کرده است. این دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس تصریح کرد: ایجاد یک شبکه برق تابآور که قادر به مقاومت در برابر گستره وسیعی از اختلالات باشد، یک اولویت راهبردی حیاتی است.
وی بیان کرد: انرژیهای تجدیدپذیر بهخصوص منابعی نظیر خورشید و باد، به دلیل ماهیت پراکنده و قابلیت تولید در مقیاسهای مختلف، از پتانسیل قابل توجهی برای افزایش تابآوری شبکه برق در برابر تهدیدات متمرکز برخوردارند. ایران با داشتن مناطق وسیعی با تابش خورشیدی مناسب، ظرفیت قابل ملاحظهای برای توسعه سیستمهای خورشیدی دارد که میتواند به ایجاد یک شبکه توزیعشدهتر و مقاومتر منجر شود. سیستمهای فتوولتائیک در دو ساختار متصل به شبکه و منفصل از آن مورد بهره برداری قرار میگیرد.
مزیت سیستمهای فتوولتائیک متصل به شبکه برق
دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت، گرایش طراحی سیستمهای قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس، سیستمهای فتوولتائیک متصل به شبکه که تولید برق خود را مستقیماً به شبکه سراسری تزریق میکنند، دارای مزایای بنیادینی کاهش آسیبپذیری ساختاری، افزایش ظرفیت تولید توزیعشده، حذف وابستگی به سوخت و کاهش تلفات انتقال برای ارتقاء تابآوری شبکه در شرایط بحرانی هستند.
سلطانی متذکر شد که سیستمهای خورشیدی منفصل از شبکه از منظر تضمین تداوم عملکرد نقاط حیاتی اهمیت ویژهای دارد. سیستمهای فتوولتائیک منفصل از شبکه که به صورت مستقل از شبکه سراسری عمل میکنند و معمولاً شامل پنلهای خورشیدی، بانک باتری برای ذخیرهسازی انرژی و اینورتر هستند، نقش حیاتی در حفظ تداوم عملکرد تأسیسات حساس ایفا میکنند.
دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت، گرایش طراحی سیستمهای قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس افزود: مهمترین مزیت این سیستمها، توانایی آنها در تأمین برق کاملاً مستقل از شبکه سراسری است. استقرار این نوع سیستم با قابلیت ذخیرهسازی مناسب در بیمارستانها، مراکز درمانی، مراکز مخابراتی حیاتی و مراکز فرماندهی میتواند تضمینکننده تداوم فعالیتهای آنها در بحرانیترین شرایط باشد. در صورت قطع ارتباط با شبکه مرکزی قادرند برق مورد نیاز تأسیسات و مناطق تحت پوشش خود را بدون وقفه تأمین کنند.
سلطانی مطرح کرد: با وجود مزایای فراوان، ادغام گسترده منابع تجدیدپذیر، بهویژه در شرایط بحرانی، با چالشهای فنی و مدیریتی مهمی من جمله نوسانات و مدیریت پایداری، نیاز به ذخیرهسازهای انرژی، پیچیدگی کنترل و حفاظت همراه است. از این رو ریز شبکهها را میتوان راهبردی برای پایداری محلی در نظر گرفت.
دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت، گرایش طراحی سیستمهای قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس در ادامه توضیح داد: ریزشبکهها مجموعهای از منابع تولید پراکنده (از جمله تجدیدپذیر)، بارها (مصرفکنندگان) و سیستمهای ذخیرهسازی انرژی هستند که میتوانند هم به شبکه اصلی متصل باشند و هم در صورت لزوم به صورت مستقل (حالت جزیرهای) عمل کنند.
سلطانی یادآور شد: این قابلیت، ریزشبکهها را به گزینهای ایدهآل برای افزایش تابآوری در شرایط بحرانی تبدیل میسازد. تداوم تأمین برق در حالت جزیرهای، افزایش امنیت انرژی محلی، مدیریت بهینه منابع و بازیابی سریع از مزایای این ساختار است.
وی با در نظر گرفتن تحلیلهای پیشین، راهکارهای زیر برای تقویت تابآوری شبکه برق ایران پیشنهاد کرد: سرمایهگذاری راهبردی در سیستمهای خورشیدی برای نقاط حیاتی، اولویتبندی تأمین: کلیه مراکز حیاتی نظیر بیمارستانها (بالاخص مراکز درمانی صحرایی و سیار)، مراکز اضطراری و امدادرسانی، مراکز کنترل و فرماندهی، و نقاط کلیدی زیرساختی باید به سیستمهای خورشیدی منفصل از شبکه با قابلیت ذخیرهسازی انرژی کافی و مقاوم در برابر شرایط محیطی مجهز شوند، استفاده از منابع پشتیبان: این سیستمها باید با منابع پشتیبان اضطراری (مانند دیزل ژنراتورهای کممصرف) ترکیب شوند تا حداکثر اطمینان از تداوم عملکرد فراهم آید، پدافند غیرعامل: طراحی و نصب این سیستمها باید با اصول پدافند غیرعامل، منطبق باشد، ترویج گسترده سیستمهای خورشیدی توزیعشده با قابلیت عملکرد جزیرهای.
دانشآموخته کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق قدرت، گرایش طراحی سیستمهای قدرت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس عنوان کرد: در مناطق مسکونی و تجاری هم موارد زیر باید مورد بررسی قرار گیرد؛ مشوقهای دولتی: ارائه تسهیلات حمایتی گسترده برای شهروندان و بخش خصوصی جهت نصب سیستمهای خورشیدی پشت بامی.
فناوری هیبریدی: تمرکز بر سیستمهای خورشیدی هیبریدی که قادرند هم به شبکه متصل باشند و هم در صورت قطع شبکه، به صورت جزیرهای برق مصرفکننده را تأمین کنند.
توسعه هدفمند ریزشبکهها در مناطق استراتژیک و دورافتاده:
مناطق صنعتی و مرزی: احداث ریزشبکههای خودکفا در مناطق صنعتی کلیدی، شهرهای مرزی، بنادر و تأسیسات مهم کشاورزی.
قابلیت اطمینان بالا: طراحی این ریزشبکهها با چندین منبع تولید (مثلاً خورشیدی و بادی همراه با ذخیرهساز و ژنراتورهای مکمل) برای افزایش ضریب اطمینان.
سلطانی تشریح مرد که در حوزه آموزش و توسعه سرمایه انسانی متخصص، تربیت نیروهای ماهر: سرمایهگذاری بر تربیت تکنسینها و مهندسان متخصص در نصب، نگهداری و تعمیر سیستمهای انرژی تجدیدپذیر و ریزشبکهها، به ویژه در شرایط بحرانی و با محدودیت منابع، مدیریت بحران: آموزش مدیران و کارکنان صنعت برق در زمینه مدیریت بحران، پروتکلهای واکنش اضطراری، و بازیابی سریع شبکه، پیادهسازی راهکارهای پیشنهادی فوق، ازجمله سرمایهگذاری راهبردی، حمایت از بخش خصوصی، تقویت پدافند غیرعامل و توسعه سرمایه انسانی، گامهای اساسی برای تضمین پایداری و امنیت انرژی شبکه برق ایران در برابر سناریوهای بحرانی خواهد بود. این راهبرد، فراتر از یک پاسخ صرفاً دفاعی، به سوی یک مدل پایدار و مستقل انرژی ایران عزیزمان رهنمون میشود.
انتهای پیام/