پیشنهاد یک استاد دانشگاه: درس «بصیرت فراملی» به واحدهای عمومی دانشگاهها اضافه شود
اردشیر انتظاری عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی در گفتوگو با خبرنگار آنا، با اشاره به جایگاه استادان در دانشگاه، اظهار کرد: دانشگاه نیازمند استادان شجاع و فرهیختهای است که بتوانند حقیقت را صریح و بدون ملاحظه بیان کنند.
به اعتقاد وی، چنین رویکردی باید به یک مطالبه عمومی در محیط دانشگاه تبدیل شود.
وی افزود: در فرایند جذب و گزینش استادان نیز باید دقت بیشتری صورت گیرد؛ چرا که استادانی که نسبت به هویت ملی، منافع کشور و میراث فرهنگی و تمدنی ایران بیتفاوت باشند، نمیتوانند نقش مؤثری در تربیت نسل آینده ایفا کنند.
ضرورت بازنگری در محتوای علوم انسانی
انتظاری با اشاره به وضعیت آموزش در حوزه علوم انسانی، تصریح کرد: بخشی از محتوای آموزشی در این حوزه با مبانی فرهنگی و منافع ملی کشور همخوانی ندارد و لازم است در این زمینه بازنگریهای جدی صورت گیرد.
به گفته وی، در بسیاری از موارد گفتمانهای وارداتی مانند برخی روایتهای جهانیشدن، بروکراسی مدرن یا برخی جریانهای فکری غربی در فضای دانشگاهی غلبه دارند و این موضوع میتواند بر نحوه تحلیل مسائل اجتماعی در کشور اثر بگذارد.
دانشگاه؛ نهادی که باید «عقل جامعه» باشد
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، تأکید کرد: دانشگاه باید نقش «عقل جامعه» را ایفا کند؛ نهادی که با استقلال فکری و علمی بتواند برای قدرت و پیشرفت کشور بیندیشد و در مسیر حل مسائل جامعه نقشآفرین باشد.
وی افزود: در شرایط کنونی دانشگاهها گاه بیش از آنکه دغدغه مسائل ملی را داشته باشند، تحت تأثیر برخی گفتمانهای بیرونی قرار میگیرند و این مسئله نیازمند توجه جدی در حوزه سیاستگذاری علمی و آموزشی است.
تقویت آگاهی تاریخی دانشجویان
انتظاری، یکی از ضرورتهای مهم نظام آموزشی را تقویت شناخت تاریخی دانشجویان دانست و گفت: بسیاری از دانشجویان شناخت عمیقی از تاریخ و تمدن ایران ندارند، در حالی که آگاهی تاریخی نقش مهمی در شکلگیری هویت ملی دارد.
وی، تأکید کرد: آشنایی با تاریخ فرهنگی، اجتماعی، علمی و هنری ایران باید در برنامههای آموزشی دانشگاهها، بهویژه در رشتههای علوم انسانی، جایگاه جدیتری پیدا کند.
استفاده از ظرفیت برنامههای فرهنگی
این استاد دانشگاه علامه طباطبائی، افزود: برگزاری برنامههای فرهنگی، بازدید از آثار تاریخی و معرفی شخصیتهای برجسته علمی و فرهنگی ایران میتواند در تقویت حس تعلق و هویت ملی در میان دانشجویان مؤثر باشد.
وی، گفت: دانشجویان باید بدانند که در طول تاریخ ایران، شخصیتهای برجسته علمی و فرهنگی بسیاری وجود داشتهاند و شناخت این میراث میتواند نگاه آنان را نسبت به جایگاه ایران در تاریخ تمدن تقویت کند.
ضرورت تقویت آموزش انتقادی و سواد رسانهای
انتظاری بر ضرورت تقویت آموزش انتقادی در دانشگاهها تأکید کرد و گفت: دانشجویان باید بتوانند با نگاه نقادانه به اطلاعات و روایتهای رسانهای نگاه کنند و در برابر جریانهای رسانهای مختلف تحلیل دقیقتری داشته باشند.
به گفته وی، ارتقای این نوع آموزش میتواند به افزایش آگاهی عمومی و تقویت قدرت تحلیل در میان نسل جوان کمک کند.
«بصیرت فراملی» باید به درس عمومی دانشگاهها تبدیل شود
انتظاری با اشاره به اهمیت افزایش حساسیت دانشگاهیان نسبت به تحولات جهانی، اظهار کرد: لازم است در فضای دانشگاهی نسبت به برنامهها و سیاستهای قدرتهای جهانی و جریانهای رسانهای آگاهی بیشتری ایجاد شود و دانشجویان بتوانند با نگاه انتقادی به این موضوعات بپردازند.
ضرورت نگاه انتقادی به گفتمانهای آموزشی
وی افزود: یکی از مسائل مهم در محیطهای دانشگاهی این است که برخی گفتمانهایی که از طریق محتوای آموزشی به دانشجویان منتقل میشود، بدون نگاه انتقادی پذیرفته میشوند.
به گفته او، این موضوع نیازمند بحث و بررسی جدی در دانشگاهها است تا دانشجویان بتوانند با رویکردی نقادانهتر به این مفاهیم نگاه کنند.
انتظاری تأکید کرد: تقویت نگاه انتقادی در آموزش میتواند به افزایش قدرت تحلیل دانشجویان در مواجهه با مسائل اجتماعی و بینالمللی کمک کند.
این استاد دانشگاه پیشنهاد داد که در تمام رشتههای دانشگاهی درسی عمومی با عنوان «بصیرت فراملی» ارائه شود تا دانشجویان با موضوعاتی مانند جهانیشدن، جهانیسازی، نظم جهانی، تقسیم کار جهانی و تحولات نظام بینالملل آشنا شوند.
وی گفت: آشنایی با این موضوعات برای نسل جوان بهویژه دانشجویان اهمیت زیادی دارد و میتواند به شکلگیری تحلیل دقیقتر از تحولات جهانی کمک کند.
حملات دشمن و تقویت روحیه مقاومت
انتظاری با بیان اینکه فشارها و اقدامات دشمنان میتواند به تقویت روحیه مقاومت در جامعه منجر شود، اظهار کرد: در بسیاری از موارد همین تهدیدها موجب افزایش همبستگی و مقاومت اجتماعی شده است.
وی، تأکید کرد: در برخی حوزهها این مقاومت به اندازه کافی شکل نگرفته و یکی از دلایل آن، حساسیت پایینتر نسبت به فعالیت رسانههای معاند در فضای مجازی و رسانهای است.
نقش تشکلهای دانشجویی در تقویت آگاهی اجتماعی
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی در ادامه به نقش تشکلهای دانشجویی اشاره کرد و گفت: تشکلهای دانشجویی میتوانند در افزایش آگاهی اجتماعی و رسانهای نقش مؤثری ایفا کنند و با فعالیتهای فرهنگی و رسانهای، بخشی از خلأهای موجود در این حوزه را جبران کنند.
وی، افزود: این فعالیتها باید به گونهای طراحی شود که دانشجویان با سلایق و دیدگاههای مختلف بتوانند در آن مشارکت داشته باشند.
تقویت برنامههای فرهنگی مشارکتمحور
انتظاری در پایان تأکید کرد: توسعه برنامههای فرهنگی مشارکتمحور در دانشگاهها میتواند زمینه حضور گستردهتر دانشجویان را فراهم کند و در کنار آن به تقویت روایتهای داخلی در فضای رسانهای کمک کند. به گفته او، چنین رویکردی میتواند در افزایش آگاهی عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی در محیط دانشگاهی مؤثر باشد.
انتهای پیام/