آمریکا در بنبست خلیج فارس گرفتار شده است / تنگه هرمز میتواند به ویتنام جدیدی برای واشنگتن تبدیل شود
صباح زنگنه، نماینده ادوار مجلس و کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، پیرامون اقدام اخیر ایران در بستن تنگه هرمز و تأثیرات آن بر معادلات منطقهای اظهار کرد: میتوان گفت آمریکا بهشدت در حال درخواست کمک از اروپاییها و همپیمانان خود است تا بتواند تنگه هرمز را باز نگه دارد؛ اما واقعیت این است که چنین اقدامی نه از نظر حقوق بینالملل قابلتوجیه است و نه از نظر عملی کمهزینه خواهد بود.
وی افزود: استراتژی ایران در این زمینه کاملاً حسابشده طراحی شده است. تصمیم برای محدودسازی عبور و مرور در تنگه هرمز زمانی اتخاذ شد که شرایط منطقهای و رفتار کشورهای غربی ایجاب میکرد پاسخ متناسبی به تهدیدات و فشارهای اقتصادی آمریکا داده شود. ایران در این تصمیم علاوه بر ملاحظات امنیتی، عواملی همچون نحوه استفاده از ارز در مبادلات، خرید کالا و نفت و میزان همکاری کشورهای دوست را نیز در محاسبات خود مد نظر قرار داده است.
زنگنه با اشاره به اینکه کشورهای منطقه نیز رفتار و مواضع متفاوتی نسبت به این مسئله دارند، گفت: هر کشور باید بر اساس میزان همراهی یا تغییر مواضع خود در قبال ایران مورد ارزیابی قرار گیرد. کشورهایی که در موضع بیطرف یا همراه قرار دارند باید در این معادله سیاسی جایگاه مشخصی پیدا کنند تا تصمیمات ایران، عادلانه و منطقی پیش برود.
ترس کشورها از همراهی آمریکا در تنگه هرمز
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد: اکنون آمریکا در حال تقلای سیاسی گستردهای است و به دنبال تشکیل ائتلافی جدید برای حضور نظامی در منطقه است، اما تجربه نشان داده هیچ کشوری از نتیجه چنین دخالتهایی سودی نبرده است. همه دولتها بهخوبی میدانند ماجرای دخالت در امور خلیج فارس و تنگه هرمز کاری ساده نیست و هزینههای سنگینی در پی دارد.
او افزود: دولتها تشخیص دادهاند ورود به چنین معرکهای بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل و بدون هماهنگی با کشورهای ساحلی خلیج فارس، اقدامی غیرقانونی و پرخطر است. همین مسئله باعث شده بسیاری از آنها تمایلی به همراهی با آمریکا نداشته باشند و از هرگونه درگیری در این منطقه فاصله بگیرند.
زنگنه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تلاش واشنگتن برای کنترل قیمت جهانی نفت گفت: آمریکا میخواهد اجازه ندهد که بهای نفت بیش از حد افزایش پیدا کند، زیرا هر جهش نرخ نفت مستقیماً بر اقتصاد جهانی و بهویژه اقتصاد داخلی خود آمریکا اثر میگذارد. مقامات آمریکایی مکرر وعده دادهاند که پس از پایان درگیریها، قیمت نفت کاهش خواهد یافت؛ اما واقعیت این است که چنین سناریویی دور از واقعیت بازار جهانی است.
به گفته زنگنه، با هرگونه درگیری در منطقه، قیمت نفت بهصورت طبیعی افزایش مییابد و حتی اگر آمریکا و برخی کشورهای غربی ذخایر استراتژیک خود را وارد بازار کنند، این تأثیر کوتاهمدت خواهد بود. آنها تنها چند هفته میتوانند در برابر فشار بازار مقاومت کنند، پس از آن ناچارند دوباره نفت گرانتری خریداری کنند تا ذخایر خود را بازیابی کنند. همین چرخه میتواند منجر به بحران اقتصادی و شکلگیری “ویتنام جدیدی” برای آمریکا شود؛ یعنی گرفتار شدن در مناقشهای طولانی، پرهزینه و بدون نتیجه مشخص.
بازتاب قدرت راهبردی ایران بر آینده انرژی
نماینده ادوار مجلس با تأکید بر اینکه ایران در این وضعیت باید هوشمندانه عمل کند، توضیح داد: کشور ما در موقعیتی قرار گرفته که از یک سو میتواند امنیت انرژی جهان را تحت تأثیر قرار دهد و از سوی دیگر نشان دهد ثبات منطقه بدون در نظر گرفتن نقش ایران ممکن نیست. تصمیمات اخیر تهران، بازتابی از قدرت راهبردی آن در عرصه بینالملل است.
وی در ادامه درباره نقش افکار عمومی در داخل آمریکا و میزان تأثیر آن بر تداوم یا توقف تنشهای منطقه گفت: افکار عمومی در آمریکا بهشدت علیه سیاستهای دولت کنونی فعال شده است. هم در میان دموکراتها و هم در میان بخشهایی از حزب جمهوریخواه، مخالفتهای جدی با تصمیمات ترامپ مشاهده میشود. بسیاری از سناتورها، نهادهای دانشگاهی، روشنفکران و حتی چهرههای فرهنگی این کشور معتقدند سیاست ترامپ در خلیج فارس اشتباه و شکستخورده است.
زنگنه تأکید کرد: امروز از ورزشکاران و هنرمندان گرفته تا نویسندگان و پژوهشگران دانشگاهی، نوعی اجماع شکل گرفته که ادامه این مسیر به ضرر منافع ملی آمریکا خواهد بود. این گروهها دارای نفوذ اجتماعی قابلتوجهی هستند و فشار آنها بر دولت میتواند ترامپ و همراهانش را به سمت توقف جنگ سوق دهد.
این کارشناس در پایان تصریح کرد: احتمال بسیار زیادی وجود دارد که با افزایش اعتراضات و نارضایتی داخلی، دولت آمریکا ناچار شود سیاست خود را در قبال خلیج فارس بازنگری کند. ترامپ و تیم او اگر بخواهند مقابل موج سنگین انتقادها و هزینههای اقتصادی مقاومت کنند، با شکست سیاسی جدی مواجه خواهند شد. افکار عمومی گاه قدرتمندتر از زرادخانه است و میتواند مسیر تصمیمگیری در واشنگتن را تغییر دهد.
زنگنه در جمعبندی گفت: ایران باید رویکرد خود را بر اساس عقلانیت و ثبات تنظیم کند؛ اقدام در تنگه هرمز تنها یک تصمیم سیاسی نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان حفظ امنیت ملی، استقلال اقتصادی و مقابله با سیاستهای فشار حداکثری آمریکاست. همه شواهد نشان میدهد واشنگتن در یک بنبست راهبردی گرفتار شده و هیچ راه خروج آسانی برای آن وجود ندارد.
انتهای پیام/